اوصاف پارسیان

متقین شرحی بر خطبه‌ای از نهج‌البلاغه است

«اِنَّمَا یتَقَبَّلُ الله مِنَ الْمُتَّقِینَ»؛ با توجه به این آیه شریفه (آیه ۲۷ سوره مائده)، قاعدتاً دغدغه هر مسلمانی این است که وظایف و مسئولیت‌هایش را در پیشگاه الهی با ترازوی متقین- که شرط قبولی عمل است- میزان کند. و در این مسیر، لاجرم اولین گام شناخت متقین است و آشنایی با ویژگی‌های آنها. و برای رسیدن به این شناخت و دریافت این معرفت، چه  کسی بهتر از سرسلسله متقین؟ چه کسی بهتر از حضرت علی (ع) می‌تواند صفات و ویژگی‌های چنین فردی را به ما معرفی کند و ابعاد مختلف تقوی را از لحاظ فردی، اجتماعی و سیاسی برای ما تبیین کند و نقشه مراحل و مراتب  تقرب به خداوند را بدین زیبایی برای مان ترسیم کند. 
سیدمهدی شجاعی در کتابی به نام «متقین» به ذکر و شرح این ویژگی‌ها پرداخته است. خطبه «متقین» در پاسخ به سوال ارزشمند یکی از یاران حضرت به نام «همام» شکل گرفته است.  
در این اثر سیدمهدی شجاعی سعی کرده است با شرح و بسط این خطبه، ادای دینی به فرمایشات حضرت در نهج‌البلاغه داشته باشد. البته خود نویسنده در مقدمه کتاب با فروتنی آورده است:  «آنچه پیش روی شماست مسلماً شرح خطبه همام نیست چراکه شرح خطبه متقین امام علی علیه‌السلام، نیازمند مقدمات و ابزار و امکاناتی است که یکی از آنها معرفت است، دیگری تقوی است و....که نگارنده فاقد اینهاست.
این جزوه تنها دریافت تلالویی است از آن انوار تابناک بی‌نهایت و نیز تالیفی از آنچه قرآن، معصومین- سلام‌الله‌ علیهم ‌اجمعین- و جرعه‌نوشان مشرب وحی و چشمه علوم اهل بیت پیرامون زیستن الهی بیان داشته اند.»، « از سویی محدودیت ظرف ادراک آدمی، نیل به این شناخت را ناممکن می سازد ... و از سوی دیگر عظمت دست نیافتنی مقوله، انسان را به وادی عجز می کشاند. 
آنچه همه اش دست نیافتنی است، اندکش از کف دادنی نیست. به نسیمی که هر از گاه یا مدام از سوی آن باغستان وزیدن می گیرد، دل و جان باید سپرد و ...  خطبه متقین یکی از آن نسیم‌های مسیح آساست.‌..»
ما نیز، با تورق صفحاتی از این کتاب، لحظاتی چند خود را در معرض این نسیم دل انگیز قرار می‌دهیم و با بهره‌مندی از مرور چهار ویژگی از ویژگی‌های متقین، در این باغ معطر نفسی تازه می‌کنیم: *کم‌خواه و قناعت مرام است و کم‌خوراک و سهل‌گیر. تنها و تنها به طول راه می اندیشد و عظمت ورودگاه و کمی زاد و محشر معاد. *میانه رو اند در عین توانگری و خاشعند در عبادت و بندگی و آراسته اند در فقر و درماندگی و شکیبا و صبورند در مصیبت و سختی و بیچارگی. *متقی، دینش را نگاهبان است، شهوتش را لجام‌دار و خشمش را نگاه‌دار. *به او امید خیر‌ می‌رود و از او بیم شر نمی‌رود. مردمان به حق، نیکی‌اش را دل بسته‌اند و از گزندش مصون 
و مأمونند. 
به نیک سیرتی شهره است و ملجأ و مرجع حاجات درماندگان و نیازمندان. بدی را کسی از او تجربه نکرده است که در هراس از تکرار آن 
باشد. کتاب «متقین» که اکنون به چاپ بیست و دوم رسیده است، در چهل فصل تحت عنوان «چهل جرعه» تقسیم بندی شده و برای هر فصل نام زیبایی انتخاب شده است. 
نامه‌هایی مثل «پرده بر دل‌های ماست»، «از کیمیای مهر تو»، «پاک چون شبنم زلال سحری»،«ذکر لذت عاشقان» و... هر فصل علاوه بر کلام مولا امیرالمومنین (ع)، به کلام و روایات و احادیث دیگر معصومین نیز مزین شده است. در یکی از فصول با نام «آه از کمی توشه و درازی راه» که به مسأله عجب و خطرات آن پرداخته است، 
می‌خوانیم:
«حضرت سجاد - سلام‌الله علیه- به پیشگاه خداوند عرضه می‌دارد: و شکر و سپاسگزاری من از تو نیز محتاج شکرگزاری دیگر است؛ که این شکرگزاری من نیز توفیق و لطف توست. پس هرگاه که لک الحمدی بگویم، به شکرانه آن لک الحمد که توفیق تو بوده است، لک الحمدی دیگر باید گفت. پس این عبادتی که خود آن تنها و تنها توفیق و لطف خداست چه جای بالیدن و به خود گرفتن دارد؟ 
و این عجب از آن دست خطرهای مهلکی است که نه فقط بنده باید بر آن بترسد؛ بل آنچنان عظیم خطری است که حتی خداوند جل و اعلا از آن بر بنده اش بیمناک است: برخی از بندگان مومنم از من توفیق طاعت و عبادتی طلب می‌کنند و من از بیم عجب، آن عبادت را اعطایشان نمی‌کنم.»

 

متقین
شرح خطبه متقین نهج‌البلاغه

   نویسنده : سیدمهدی شجاعی
  انتشارات: نیستان هنر
  تعداد صفحات: 291 صفحه
  قیمت: 410000 تومان

صفحات
  • صفحه اول
  • سیاسی
  • دیپلماسی
  • بین الملل
  • اقتصادی
  • اطلاع رسانی
  • اجتماعی
  • کتاب
  • ایران زمین- خودرو
  • صفحه آخر
آرشیو تاریخی
شماره هشت هزار و نهصد و هفتاد و نه
 - شماره هشت هزار و نهصد و هفتاد و نه - ۱۹ اسفند ۱۴۰۴