سخنگوی شورای آرد و نا ن از پیگیری قضایی خریدهای خارج از الگوی مصرف خبر داد
تکذیب جیرهبندی نان در استانها
گروه اقتصادی
نان در ایران فقط یک محصول غذایی نیست و برای بسیاری از خانوارها یکی از منابع اصلی تأمین انرژی و بخشی از نیازهای تغذیهای است. به همین دلیل، هر خبر درباره کمبود یا جیرهبندی نان میتواند نگرانیهای زیادی ایجاد کند. بر اساس آمار اعلامشده از سوی سیاستگذاران، سرانه مصرف نان در ایران سالانه حدود ۱۳۷ کیلوگرم است که از میانگین جهانی بالاتر گزارش شده است. در همین آمار، سرانه مصرف سالانه نان در ترکیه حدود ۱۰۰ کیلوگرم، در آلمان ۸۲ تا ۸۵ کیلوگرم، در آمریکا ۲۶ تا ۲۹ کیلوگرم و در ژاپن حدود ۱۰ کیلوگرم اعلام شده است. در روزهای اخیر، خبرهایی درباره جیرهبندی نان در استانهای مرکزی، خوزستان و زنجان منتشر شده و نگرانیهایی را در میان مردم به وجود آورده است. در همین زمینه، سخنگوی شورای آرد و نان کشور در گفتوگو با روزنامه ایران، این خبرها را تکذیب کرد و گفت:«نه نان جیرهبندی شده و نه قیمت آن تغییر کرده است.»
حسین ظفری گفت:« مردم در همه استانها میتوانند مانند گذشته، متناسب با نیاز خود نان تهیه کنند.» به گفته او، منشأ برخی خبرها، شناسایی حدود ۲۸۰ تا ۲۹۰ هزار کد ملی با خریدهای نامتعارف بوده است؛ رقمی که کمتر از یک درصد جمعیت ۹۰ میلیونی کشور را شامل میشود. این موضوع بر خرید معمول نان از سوی سایر شهروندان اثری ندارد.»
شناسایی خریدهای غیرمتعارف
در شبکه آرد و نان
اختلاف قیمت آرد یارانهای با قیمت آزاد، به گفته مسئولان، زمینه سوءاستفاده و خروج آرد از شبکه توزیع را فراهم کرده است. سامانه هوشمند نانیو نیز با هدف رصد و مدیریت توزیع آرد و شناسایی موارد مشکوک به کار گرفته شده است.
ظفری گفت:« بررسیهای انجامشده در سامانه نانیو، مواردی از خریدهای نامتعارف را نشان داده است؛ از جمله فردی که طی ۱۰ ماه حدود ۱۰۵ تن آرد مصرف کرده، یا افرادی که در یک استان جنوبی با ۱۰۰ کارت بانکی و در یک استان شمالی با ۷۵ کارت بانکی خرید انجام دادهاند.» به گفته او، برای این افراد اخطار صادر شده و میزان خرید مجازشان مشخص شده است. او توضیح داد که برخی از این تراکنشها با کارتهای صوری انجام میشود؛ یعنی آرد خریداریشده در عمل به پخت نان اختصاص نمییابد و از شبکه توزیع خارج میشود. ظفری همچنین گفت:«قیمت هر کیسه آرد یارانهای ۵۰ هزار تومان است، در حالی که همان آرد در بازار آزاد تا ۵ میلیون تومان خریدوفروش میشود.»
به گفته سخنگوی شورای آرد و نان، بخشی از موارد شناساییشده مربوط به نانوایان و بخشی دیگر مربوط به افرادی است که در حوزههایی مانند دامداری و پرورش آبزیان فعالیت میکنند، یا نان را خریداری کرده و پس از بستهبندی با قیمت آزاد در فروشگاهها عرضه میکنند.
ظفری افزود:« حدود ۶۷ هزار نفر که بیش از ۱۰۰ کیلوگرم آرد در ماه خریداری کردهاند، به تفکیک استان برای پیگیری به دستگاه قضایی معرفی شدهاند.» به گفته او، به این افراد هشدار داده شده است که در صورت ادامه خریدهای نامتعارف، باید آرد و نان موردنیاز خود را با قیمت تمامشده و بدون یارانه تهیه کنند. او درباره هدف راهاندازی سامانه نانیو نیز گفت:« این سامانه که حدود چهار سال از آغاز فعالیت آن میگذرد، برای مدیریت توزیع آرد میان نانواییها، متناسبکردن سهمیهها با جمعیت مناطق و تأمین آرد مناطق مسافرپذیر ــ از جمله استانهای شمالی در ایام نوروز و فصل تابستان ــ ایجاد شده است و هدف آن محدودکردن مصرف معمول مردم نیست.»
خرید معمول خانوارها
مشمول محدودیت نمیشود
ظفری گفت:« مصرف ماهانه نان در کشور بهطور میانگین بین ۸ تا ۱۲ کیلوگرم برای هر نفر است؛ برای نمونه، این رقم در اصفهان حدود ۶ کیلوگرم و در اردبیل یا مناطق عشایری حدود ۱۲ کیلوگرم اعلام شده است.» به گفته او، خرید نان متناسب با نیاز خانوارها محدودیتی ندارد.
او در پاسخ به این پرسش که آیا افزایش قیمت کالاهای اساسی و برنج ممکن است مصرف نان را در برخی خانوادهها بیشتر کند، گفت:«حتی اگر مصرف یک خانواده دو یا سه برابر شود، همچنان در محدوده خرید متعارف قرار میگیرد و مشمول خریدهای نامتعارف و تجاری نمیشود. کمترین میزان خرید ثبتشده در میان افرادی که بهعنوان خریدار نامتعارف شناسایی شدهاند، ۵۸ کیلوگرم بوده است؛ رقمی که از مصرف معمول خانوارها فراتر میرود.» او برای توضیح پیامدهای چنین خریدهایی گفت:«خرید روزانه ۱۰۰ نان سنگک از سوی یک نفر میتواند باعث تمامشدن آرد نانوایی و کمبود نان در محله شود. برای خریداران نامتعارف پیام صوتی ارسال میشود و به آنها اطلاع داده میشود که خریدشان جنبه تجاری دارد و برای تهیه نان بیش از الگوی مصرف، باید قیمت واقعی و بدون یارانه را پرداخت کنند. حدود ۹۰ درصد این افراد پس از دریافت پیام از ادامه خرید منصرف شدهاند و برای ۱۰ درصد باقیمانده، قیمت تمامشده اعمال شده است.»
سخنگوی شورای آرد و نان همچنین گفت:«موضوع ساماندهی کسبوکارها در شورای آرد و نان در دست بررسی است. به گفته او، پیشتر حدود ۲۰۰ رسته شغلی نامرتبط ــ از جمله خیاطی زنانه، فروش سکه، پرورش آبزیان و معدن ــ که آرد یارانهای دریافت میکردند، شناسایی و از این فهرست حذف شدهاند.» او درباره صنوفی مانند کبابیها نیز گفت: «این واحدها گاهی نان یارانهای تهیه میکنند و آن را با قیمت آزاد به مشتری میفروشند. دولت در حال بررسی راهکاری برای رفع این تناقض است تا یارانه آرد به مصرفکننده نهایی برسد.»

