گفت‌وگو با آنتونیو پاپالاردو آهنگساز ایتالیایی

سمفونی ایران؛ نغمه‌ای علیه جنگ، آوایی برای صلح

گروه فرهنگی- ندا سیجانی/ آهنگساز ایتالیایی پس از اجرای «پترس اِنی» با ارکستر سمفونیک تهران، از ساخت «سمفونی ایران» با الهام از موسیقی و سازهای ایرانی خبر داد.
اجرای اثر سمفونیک‌‌ـ‌‌آوازی «پترس اِنی» ساخته آنتونیو پاپالاردو، با همراهی ارکستر سمفونیک تهران به رهبری نصیر حیدریان در تالار وحدت، فرصتی برای تجربه اجرای اثر در حضور خالق آن بود؛ اجرایی که به گفته آهنگساز، او را عمیقاً تحت‌تأثیر قرار داد و حتی اشک به چشمانش آورد. این رویداد در قالب پروژه‌ای مشترک میان بنیاد رودکی، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در ایتالیا، با هدف گسترش تعاملات فرهنگی و هنری دو کشور و تقویت گفت‌وگوی میان فرهنگ‌ها و سنت‌های دینی برگزار شد.
«پترس اِنی» در سال ۲۰۰۶ و به مناسبت پانصدمین سالگرد آغاز ساخت بنای جدید کلیسای سن‌پیتر در واتیکان ساخته شد. اجرای این اثر در تهران، با چهارصدمین سالگرد تقدیس بنای کنونی کلیسا در سال ۱۶۲۶ میلادی همزمان شده است.
 
ایران در آیینه یک سمفونی
پاپالاردو درباره شناخت خود از موسیقی ایران گفت:«پیش از سفر به ایران، با موسیقی عربی و همچنین موسیقی خاص و منحصربه‌فرد ایرانی آشنا بودم؛ موسیقی‌ای که سازها، طبل‌ها و سازهای فولکلوریک و بومی ویژه خود را دارد. برخی از این سازها را انتخاب کرده‌ام و در «سمفونی ایران» (Iran Symphony) که در حال تکمیل آن هستم، به کار برده‌ام. تلاش کرده‌ام بخشی از احساسات و جلوه‌های روحی مردم ایران را تحسین کنم و به زبان موسیقی سمفونیک منتقل سازم.»
او از بخش متفاوتی در این اثر نیز خبر داد و گفت:«در این سمفونی، رقص فوق‌العاده زیبایی وجود دارد که نامش را «رقص پسته‌ها» گذاشته‌ام؛ جایی که من پسته‌ها را به رقص درمی‌آورم!»
این آهنگساز درباره انگیزه ساخت اثر توضیح داد:«سمفونی ایران، بخشی از مجموعه‌ای شامل ۱۴ اثر موسیقایی درباره ۱۴ ملت مختلف است؛ از جمله ونزوئلا، آرژانتین و پرتغال. معتقدم باید عطر و حال‌ و هوای سنت‌های بومی را از طریق سازها و ملودی‌های محلی دریافت کرد و سپس آنها را به عالی‌ترین سطح موسیقی سمفونیک رساند؛ چراکه سمفونی یکی از والاترین قالب‌های آهنگسازی است.» او در توضیح این رویکرد به تجربه آنتونین دورژاک و خلق سمفونی «از دنیای جدید» اشاره کرد و افزود:«دورژاک با سفر به آمریکا و آشنایی با ملودی‌های بومی آن سرزمین، از رنگ‌ و بوی موسیقی آن الهام گرفت، اما ساختار اصلی سمفونی را حفظ کرد. من نیز در «سمفونی ایران» به دنبال چنین رویکردی هستم.»
 
وقتی موسیقی آهنگساز را به گریه انداخت
پاپالاردو درباره تجربه شنیدن اجرای تهران گفت:«هر رهبر ارکستری اثر را بر اساس برداشت و تفسیر خود اجرا می‌کند. من هیچ‌گاه در کار رهبر ارکستر دخالت نمی‌کنم، زیرا او اجراکننده اثر است و آزادی عمل لازم را به او می‌دهم.»
او درباره احساسش پس از اجرا اظهار کرد:«بسیار تحت‌تأثیر قرار گرفتم. حتی کمی اشک در چشمانم جمع شد، زیرا دیدم رهبر ارکستر توانسته است احساسات واقعی مسیحی را که در سمفونی‌ام بیان کرده بودم، به‌خوبی درک کند و به مخاطبان منتقل سازد.»
این آهنگساز با اشاره به نگرانی پیش از اجرا افزود:«چون دیر رسیده بودم و آخرین تمرین ارکستر را نشنیده بودم، استرس زیادی داشتم و نمی‌دانستم قرار است چه چیزی بشنوم؛ اما پس از اجرا از عملکرد رهبر ارکستر، گروه کر و نوازندگان حرفه‌ای بسیار خوشحال شدم.»
 
موسیقی؛ زبان مشترک ادیان
پاپالاردو در پاسخ به پرسشی درباره قدرت موسیقی برای نزدیک کردن ملت‌ها فراتر از تفاوت‌های فرهنگی و مذهبی، به دیدار خود با سفیر ایران در رم اشاره کرد و گفت:«زمانی که به سفارت ایران در رم رفتم، سفیر ایران به من گفت کلمات اهمیت چندانی ندارند؛ آنچه اهمیت دارد موسیقی است. پیام‌های موسیقی جهانی هستند و همه آنها را درک می‌کنند. هرچه بیشتر حرف بزنیم، کمتر می‌توانیم منظورمان را به دیگران بفهمانیم؛ اما هرچه بیشتر موسیقی بسازیم، بهتر می‌توانیم با یکدیگر ارتباط برقرار کنیم.»
او ادامه داد:«تلاش کردم با تکیه بر همین پیام جهانی، پیامی بزرگ به ملت‌های جهان منتقل کنم. سرود بزرگ کلیسای مسیحی کاتولیک در تهران و در سرزمینی اجرا شد که اکثریت مردم آن مسلمان هستند. هدفم این بود که نشان دهم ملت‌های مسلمان تا چه اندازه به ملت‌های مسیحی نزدیک‌اند.» این آهنگساز با اشاره به جایگاه حضرت عیسی مسیح(ع) و حضرت مریم(س) در قرآن کریم گفت:«حضرت عیسی(ع) پیامبری بزرگ و حضرت مریم(س) از زنان برگزیده و مورد احترام خداوند است. بنابراین هیچ دلیلی برای جدایی و فاصله گرفتن از یکدیگر وجود ندارد. همه ما باید در کنار هم و با صلح، احترام و همدلی زندگی کنیم.» پاپالاردو در انتقاد از رویکردهای جنگ‌طلبانه و با اشاره به شرایط سیاسی جهان، اجرای این اثر در ایران را اقدامی در مسیر صلح دانست و گفت:«ترامپ می‌خواهد سوار بمب‌های اتمی شود، اما ما با این اجرا در ایران، بمب اتمی قدرتمندتری از بمب اتمی کارشناسان پرتاب کردیم.»
 
دعوت از شاعران ایرانی
 برای همکاری موسیقایی
این آهنگساز ایتالیایی از آمادگی خود برای همکاری با هنرمندان ایرانی خبر داد و گفت:«شاعرانی که می‌خواهند با سروده‌های خود ایران را برای همیشه جاودانه کنند، شعرهایشان را برای من بفرستند تا روی آنها آهنگسازی کنم. آماده‌ام از عطر و بوی موسیقی ایرانی الهام بگیرم و آثاری خلق کنم که ایران و فرهنگ آن را به جهان معرفی کند.» او با تأکید بر اینکه نگارش «سمفونی ایران» هنوز به پایان نرسیده است، افزود:«در نظر دارم موسیقی اصیل و اورجینال ایرانی را نیز به‌عنوان بخشی از ساختار این سمفونی قرار دهم.»
 
وقتی صدای موسیقی 
در برابر شهادت کودکان می‌ایستد
پاپالاردو در پایان، در واکنش به شهادت کودکان در جریان تجاوز به ایران، از اندوه خود سخن گفت و اظهار کرد:«با شنیدن این خبر متأسف شدم. از این موضوع نیز بیشتر ناراحت شدم که مردم اروپا به خیابان‌ها آمدند و اعتراض کردند، اما سران کشورها واکنش شدیدی نشان ندادند. به اعتقاد من، همه باید در برابر چنین اتفاقاتی واکنش نشان می‌دادند.»