پایان ترامپیسم؟! (۲)
سید عطاءالله مهاجرانی
کسی که در مرداب عفونتزا گیر میکند، با هر تکان و تکاپو به امید یا خیال نجات، بیشتر فرو میرود. ما بر زمین سفت و سخت، با اطمینان پای میگذاریم، راه میرویم، میایستیم یا میدویم. بالرینها بر شست پاهای خود تکیه میکنند و میرقصند و دور صحنه میگردند. ذرات خاک بر یکدگر تکیه و انسجام دارند.
در مرداب ذرات خاک از هم گسیخته است. جای پایی وجود ندارد. لجن و رسوبات مانند سیلابی از زالو به پا و اندام انسان میپیچد و میچسبد. هر چه بیشتر تقلا کند بیشتر فرو میرود. همین مضمون در ادبیات انگلیسی وجود دارد و تبدیل به ضربالمثل شده است:
The more you struggle, the deeper you sink مانند کسی که دریا زده است و دچار استسقاء شده است.
به تعبیر جلالالدین بلخی؛ «همچو مستسقی کز آبش سیر نیست.» هرچه بیشتر از آب شور دریا بیاشامد، تشنگیاش افزونتر میشود.
در کمدی الهی دانته، در سرود هفتم دوزخ، از مرداب «استیکس» سخن گفته شده است. دانته، مردمانی لجنآلود را در مرداب استیکس میبیند: «این مردمان بر اثر خشم، یکدیگر را با دست و پا و سر و سینه میزنند و با دندان تکهتکه میکنند.» جمع دیگری در مرداب فرو رفتهاند: «فقط حبابهایی از نفسهایشان دیده میشد.» میگویند: «اکنون در این لجنزار اندوهگینیم.» دانته برای این جمع از عنوان گناهکاران «آکسیدیا» استفاده کرده است؛ افرادی که دچار سستی روح و ملالت و رخوت و بیاعتناییاند. دانته دو موقعیت متضاد آفریده است: گروهی که با چنگ و دندان یکدیگر را میدرند، مگر نجات یابند و بمانند. گروهی که در ژرفای مرداب فرو رفتهاند و دست از امید شستهاند و تمام شدهاند.
ترامپ و ونس و همراهان به چنین موقعیتی رسیدهاند. ترامپ گمان میکرد جنگ با ایران مثل آدمربایی در کاراکاس است. مثل گرفتن یا ربودن جایزه صلح نوبل از ماچادو، برنده بختبرگشته است. مثل چنگ انداختن بر منابع نفتی ونزوئلا و به جیب زدن ثروت ملی ونزوئلاست. خیال کرد در ایران هم میتواند در نظام جمهوری اسلامی رخنه ایجاد کند. سپاه و فرماندهان سپاه را با وعدههای چرب و شیرین از حاکمیت جدا کند؛ نتوانست. شکست نتانیاهو در انتخابات اسرائیل و شکست معنیدار و تماشایی ترامپ و جمهوریخواهان در انتخابات آمریکا، فضا و صحنه پیروزی ادعایی هر دو را تغییر داد. چنانکه نتانیاهو در روزهای آخر عمر و روزگار سیاسی و چه بسا عمر فیزیکی خود است. در فیلمی که اخیراً از او منتشر شده بود، مثل اردک لنگ، پایش را روی زمین میکشید و به زن سوم کوتولهاش سارا، تکیه داده بود.
ترامپ هم با تغییر رئیس کارکنان کاخ سفید و نیز با حذف جیدی ونس از مذاکرات با ایران، پیداست گرفتار شده است. ونس با اعلام نقش جنگ و همراهی با اسرائیل به عنوان دلیل یا علت اصلی شکست جمهوریخواهان، ترامپ را در مخمصه انداخت. مشکل ترامپ این است که نمیتواند ونس را برکنار کند. در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا، مردم به رئیسجمهوری و معاون او همزمان رأی میدهند. ونس از آغاز ورود ترامپ به مرداب جنگ علیه ایران، با این تصمیم مخالف بود. اکنون با برکناری ونس از پرونده مذاکره با ایران، ترامپ گفته است: «آمریکا نیازی به مذاکره با ایران ندارد. ونس برود وقتش را صرف فساد دموکراتها کند!» در این صورت دو راه برای ترامپ باقی میماند: اعمال فشارهای اقتصادی و مالی و تشدید محاصره دریایی و قفس آهنین! یا جنگی دیگر همراه با اسرائیل علیه ایران سازمان دهند.
بدیهی است نتانیاهو که او هم در مرداب سیاست گرفتار شده، برای جنگ جدید علیه ایران لهله میزند. نتانیاهو عمر سیاسی خود را با بحران تمدید میکند. سکوی بقای او بحران بوده و هست. دوران نوزدهساله نخستوزیری نتانیاهو که طولانیترین دوران نخستوزیری در تاریخ کوتاه اسرائیل است، هنوز نتوانسته اشتهای او را برای نخستوزیری کم کند. از طرفی، نتانیاهو برای خود رسالت توراتی- تاریخی قائل است. گمان میکرد میتواند با نابودی ایران از خود چهرهای تاریخساز برای اسرائیل و صهیونیسم بسازد. او به نظریه «قدرت برهنه و به هر قیمت» باور دارد، چنانکه گفت «چنگیز مغول که بر قدرت تکیه داشت، بر عیسای مسیح که نماد عدالت بود، برتری دارد.» باور دارد قدرت میتواند بر عدالت و اخلاق سیطره پیدا کند. روایت مبتنی بر قدرت پیروز در میدان، اخلاق و عدالت را به نفع قدرت تفسیر میکند یا تغییر میدهد.
این خواب نتانیاهو درباره ایران تعبیر نشد. ترور فرماندهان نظامی، دانشمندان هستهای، شخصیتهای راهبردی سیاسی و مهمتر از همه ترور شهید امام خامنهای و اعضای خانواده او، موجب سقوط نظام و تجزیه ایران نشد و نتیجه معکوس داد. شهادتها به نظام و مدیریت نظام و ملت ایران روحیه و توان تازهای بخشید. شهادت «فقدان» نیست، «وجدان» است. حمله به ایران با برق سراب در افق دید ترامپ و نتانیاهو آغاز شد. نتانیاهو که در واقع معمار جنگ بوده است و به روایت خودش چهل سال منتظر چنین روزگاری بود که آمریکا و اسرائیل به ایران حمله کنند. حمله کردند؛ شکست خوردند. به هیچ یک از اهداف جنگ نرسیدند. حال با کدام استدلال میتوانند وانمود یا توجیه کنند که نتیجه جنگ سوم بهتر از جنگ دوازدهروزه و چهلروزه خواهد شد؟ بهویژه اینکه متغیرهای جدیدی در صحنه اتفاق افتاده است:
یکم: در نظام جمهوری اسلامی اقتدار و انسجام بیشتری را شاهدیم.
دوم: سخن از تغییر راهبردی دفاع همهجانبه ایران مطرح شده است. به تعبیر سخنگوی هوشمند وزارت امور خارجه، آقای بقایی «آمریکا و اسرائیل صاحب فتوای منع ساخت و استفاده از سلاح هستهای را ترور کردند.»
سوم: حضور ملت ایران و رستاخیزی که پس از شهادت شهید خامنهای، «آقای ملت ایران»، شاهدیم.
چهارم: برگ برنده و تعیینکننده تنگه هرمز
پنجم: دستاوردهای جدیدی که نشانه توانایی روزافزون قدرت دفاعی ایران است، از جمله افزایش برد میدانی موشکهای بالستیک و تولید پهپادهایی که دشمن امکان رهگیری آن را ندارد.
پنجم: تجدیدنظر کشورها و دولتهای منطقه غرب آسیا و خلیجفارس نسبت به توانایی نظامی آمریکا
ششم: تهدید ایران به قطع هفت سامانه کابلهای زیر دریا در تنگه هرمز
هفتم: شکست نتانیاهو و ترامپ در انتخابات
هشتم: شکست هیمنه آمریکا
نهم: شکست رویای اسرائیل بزرگ نتانیاهو.
با توجه به تمامی مواردی که برشمردم، اگر اندکی عقلانیت در ترامپ و نتانیاهو بازمانده باشد، که البته نمانده است و هنوز در هوس قمار دیگرند، نبایستی درصدد تحمیل جنگی تازه علیه ایران باشند. کسی که جنگی را آغاز میکند برای تحقق اهدافی است. مثل صدام حسین که جنگ علیه ایران را آغاز کرد. گمان میکرد نظام جمهوری اسلامی شکست میخورد و سقوط میکند. انقلاب متوقف میشود. صدام دولتی پوشالی به ریاست بختبرگشتهای به نام بختیار تشکیل میدهد، خوزستان را با عنوان عربستان از ایران جدا میکند و سلطان منطقه میشود.
هشت سال گرفتار جنگ شد و همه هستی خود و خانواده و خاندان و دولت بعثی و حزب بعث را با هم نابود کرد و در مردابی فرو رفت که عبرت تاریخ شد.
مرداب ترامپ هم همین است. چند سال دیگر نام و نشانی از ترامپ و خانواده او نخواهد ماند. اگر هم بماند؛ آغشته به ننگ و بدنامی و تباهی و اختلاس و دروغ و فریب و جزیره اپستین خواهد بود. ترامپ در گفتوگویی گفته بود که «خیال میکند که به بهشت میرود»!
واقعیت این است که قاتل کودکان دبستان میناب به جهنم میرود. به همان مرداب استیکس که دانته سروده است. در قعر مرداب نفسنفس میزند و حبابهایی نیممرده بر سطح مرداب...

