«ایران» آیین‌نامه تشکیل و فعالیت کانون‌هواداران باشگاه‌های فوتبال را بررسی می‌کند

فرهنگ‌سازی کاغذی

سینا حسینی / افزایش ناهنجاری‌ها در برخی ورزشگاه‌های فوتبال، بار دیگر ضرورت بازنگری در شیوه مدیریت سکوها و ساماندهی رفتار هواداران را به یکی از موضوعات مهم فوتبال ایران تبدیل کرده است. سازمان لیگ نیز در واکنش به این شرایط، با ابلاغ آیین‌نامه‌ای جدید به باشگاه‌ها، تشکیل کانون‌های هواداری را در دستور کار قرار داده تا از این طریق بتواند فضای ورزشگاه‌ها را مدیریت و از تکرار رفتارهای خارج از عرف جلوگیری کند.
بدون تردید، ساماندهی هواداران و ایجاد ساختاری مشخص برای ارتباط میان باشگاه‌ها و تماشاگران، اقدامی ضروری و قابل دفاع است؛ اما پرسش اصلی اینجاست که آیا ابلاغ یک آیین‌نامه و تعیین مجموعه‌ای از وظایف اداری می‌تواند فرهنگ حاکم بر سکوها را تغییر دهد؟ تجربه سال‌های گذشته نشان داده که فاصله قابل‌توجهی میان تصویب دستورالعمل‌ها و اجرای مؤثر آنها وجود دارد؛ فاصله‌ای که گاهی تمام اهداف یک طرح را به حاشیه می‌راند.
واقعیت این است که کانون هواداری نباید به یک تشکل اداری با مسئولیت‌های مشخص روی کاغذ تبدیل شود. چنین مجموعه‌ای زمانی می‌تواند اثرگذار باشد که از دل بدنه هواداران شکل بگیرد، از اعتبار اجتماعی برخوردار باشد و ارتباطی واقعی و مستمر با باشگاه داشته باشد. نمی‌توان انتظار داشت هواداری که هیچ نقشی در تصمیم‌گیری‌ها ندارد، با دریافت چند بخشنامه به نماینده‌ای مسئولیت‌پذیر برای مدیریت سکوها تبدیل شود.
تجربه‌های موفق در فوتبال جهان نیز نشان می‌دهد که اصلاح رفتار تماشاگران نیازمند آموزش مستمر، گفت‌وگو، مشارکت هواداران، نظارت هوشمندانه و برخورد قاطع و عادلانه با تخلفات است. همچنین نباید نقش باشگاه‌ها را در این مسیر نادیده گرفت؛ باشگاه‌ها باید به‌جای نگاه تشریفاتی به کانون‌های هواداری، برای شکل‌گیری ارتباطی مؤثر با تماشاگران خود سرمایه‌گذاری کنند. سازمان لیگ نیز بهتر است به‌جای افزایش بر حجم دستورالعمل‌ها و پیچیدگی‌های اداری، سازوکار اجرایی و ضمانت‌های نظارتی مشخصی طراحی کند. تغییر فرهنگ ورزشگاه‌ها پروژه‌ای کوتاه‌مدت و بخشنامه‌ای نیست؛ مسیری تدریجی است که بدون اعتمادسازی و مشارکت واقعی هواداران به نتیجه نخواهد رسید. سکوهای فوتبال بیش از آیین‌نامه، به برنامه‌ای عملی و مدیریتی باورپذیر نیاز دارند.