اسمارت؛ خودرویی که قرار بود شهر را تغییر دهد
برندی که در اندازه خودروهایش باقی نماند
داستان اسمارت از جایی آغاز شد که خودروسازان بزرگ جهان به دنبال ساخت خودروهایی بزرگتر، قدرتمندتر و مجهزتر بودند، اما گروهی از طراحان و مدیران صنعتی به پرسش دیگری فکر میکردند: آیا برای رفتوآمد در شهرهای شلوغ، واقعاً به خودروهای بزرگ نیاز داریم؟ همین نگاه متفاوت، پایه شکلگیری برندی شد که قرار بود تعریف تازهای از خودروهای شهری ارائه کند؛ خودرویی کوچک با طراحی غیرمعمول که بتواند در خیابانهای پرترافیک و فضاهای محدود شهری بهراحتی حرکت کند.
ریشه شکلگیری اسمارت به سال ۱۹۷۲ بازمیگردد؛ زمانی که دایملر بنز ایده ساخت یک خودروی فوقالعاده جمعوجور شهری را مطرح کرد. افزایش ترافیک و آلودگی هوا در شهرهای بزرگ، این شرکت آلمانی را به فکر توسعه وسیلهای انداخت که در کنار اشغال فضای کمتر، مصرف سوخت و آلایندگی پایینتری داشته باشد. این ایده در سال ۱۹۸۱ با معرفی نمونه مفهومی NAFA شکل جدیتری به خود گرفت. خودرویی کوچک با ابعادی متفاوت که برای رفتوآمدهای کوتاه شهری طراحی شده بود. با این حال، محدودیت فناوریهای ایمنی در آن دوره اجازه نداد پروژه به تولید انبوه برسد.
در اوایل دهه ۱۹۹۰، ایده ساخت یک خودروی کوچک شهری بار دیگر مورد توجه قرار گرفت؛ این بار با ورود نیکلاس هایک، بنیانگذار شرکت ساعتسازی سواچ سوئیس. هایک به دنبال ساخت خودرویی اقتصادی، کممصرف و متفاوت بود؛ محصولی که از نظر فلسفه طراحی، شباهتهایی به ساعتهای سواچ داشته باشد. او اعتقاد داشت همانطور که ساعتهای این شرکت با طراحی رنگارنگ و امکان شخصیسازی توانستهاند جایگاه متفاوتی در بازار پیدا کنند، یک خودروی کوچک نیز میتواند با همین رویکرد به محصولی جذاب تبدیل شود.
این ایده در نهایت مسیر همکاری سواچ و دایملر بنز را هموار کرد. دو شرکت در سال ۱۹۹۴ شرکت
Micro Compact Car یا MCC را در سوئیس تأسیس کردند تا پروژه تولید خودرویی کوچک و متفاوت را دنبال کنند. نام اسمارت نیز از ترکیب سه واژه Swatch، Mercedes و Art شکل گرفت؛ نامی که از همان ابتدا هویت متفاوت این برند را به نمایش میگذاشت. البته همکاری دو طرف در ادامه با تغییراتی همراه شد و دایملر بنز مسئولیت اصلی توسعه و تولید خودرو را برعهده گرفت.
نخستین محصول این همکاری در سال ۱۹۹۷ و در نمایشگاه خودرو فرانکفورت رونمایی شد. خودرویی دونفره که در ابتدا با نام City-Coupé شناخته میشد و یک سال بعد به بازار راه یافت. تولید آن از ژوئیه ۱۹۹۸ آغاز شد و عرضه تجاریاش در اکتبر همان سال شکل گرفت. این خودرو بعدها با نام fortwo شناخته شد؛ مدلی که با طول بسیار کم، طراحی خاص بدنه و قابلیت پارک در فضاهای محدود، به نماد اصلی اسمارت تبدیل شد. برخلاف بسیاری از خودروهای کوچک آن زمان، اسمارت تلاش میکرد علاوه بر ابعاد جمعوجور، کیفیت ساخت و استانداردهای ایمنی بالاتری نیز ارائه دهد.
اما اسمارت قرار نبود تنها به یک خودروی دونفره محدود بماند. این برند در سالهای بعد تلاش کرد با حفظ هویت کوچک و شهری خود، محصولات متنوعتری را به بازار معرفی کند. در سال ۲۰۰۰ نسخه روباز Fortwo با نام City-Cabrio عرضه شد و در سال ۲۰۰۳ نیز نوبت به Roadster رسید؛ خودرویی دونفره با ظاهری اسپرت که قرار بود چهرهای متفاوت از اسمارت را به نمایش بگذارد. یک سال بعد، مدل Forfour با چهار صندلی و چهار در به خانواده محصولات این شرکت اضافه شد تا نشان دهد فلسفه اسمارت الزاماً به ساخت خودروهای دونفره محدود نیست.
اسمارت کنونی
در حال حاضر، اسمارت با سه محصول اصلی #1، #3 و #5 در بازارهای مختلف حضور دارد. این شرکت همچنین در برنامههای خود برای سال ۲۰۲۶ از توسعه محصولات جدیدی مانند #2 و #6 خبر داده است
تاریخچه ورود اسمارت به ایران
داستان ورود اسمارت به ایران به اواخر دهه ۱۳۸۰ بازمیگردد. در آن مقطع، پارس خودرو برنامههایی برای واردات و حتی تولید این خودروی کوچک شهری در کشور مطرح کرد. قرار بود ابتدا تعدادی از محصولات بهصورت واردات کامل (CBU) وارد شوند و در ادامه زمینه تولید آنها نیز فراهم شود. با این حال، طرح با موانعی در مسیر دریافت مجوزهای لازم و شمارهگذاری روبهرو شد و برنامه اولیه به شکل موردنظر پیش نرفت. چند سال بعد، بار دیگر اسمارت به فهرست خودروهای وارداتی ایران بازگشت. در سال ۱۳۹۵، یک شرکت واردکننده مجوز واردات چند محصول از برندهای مرسدس بنز و اسمارت را دریافت کرد و زمینه ورود مدلهای Fortwo و Forfour به بازار کشور فراهم شد.
منبع: وبسایت رسمی اسمارت

