تاوان سیاسی هزینه های جنگ با ایران برای ساکن کاخ سفید و حامیانش

حباب ترامپ ترکید

زهرا اکبری
گروه بین الملل


رأی‌دهندگان آمریکایی ضربه‌ای تاریخی به دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا وارد کردند؛ ضربه‌ای به یک رئیس جمهوری مستقر که از سال ۱۹۷۴ تاکنون سابقه نداشته است. این رأی‌گیری باعث شد دموکرات‌ها با پیروزی‌های قاطع در مناطقی که دهه‌ها در آنها پیروز نشده بودند، کنترل هر دو مجلس کنگره را به دست بگیرند. تا زمان انتشار این گزارش، دموکرات‌ها موفق به کسب ۵۴ کرسی و جمهوری‌خواهان ۴۴ کرسی سنا شده‌اند. در مجلس نمایندگان نیز دموکرات‌ها با کسب ۲۲۸ کرسی در برابر ۱۳۹ کرسی جمهوری‌خواهان پیشتاز هستند.
دموکرات‌ها هم در انتخابات سنا و هم در رقابت‌های فرمانداری ایالت تگزاس پیروز شدند؛ این نخستین پیروزی آنها در انتخابات سراسری این ایالت از سال ۱۹۹۴ بود. آنها همچنین یک کرسی سنا در کارولینای جنوبی به دست آوردند و برای نخستین بار از سال ۱۹۹۸ فرمانداری جورجیا را تصاحب کردند. ایالت کانزاس نیز برای نخستین بار از سال ۱۹۳۲ یک دموکرات را راهی سنا کرد.
از جمله پیروزی‌های اولیه دموکرات‌ها در انتخابات مجلس نمایندگان، پیروزی در حوزه‌ای در ایالت کنتاکی بود که در انتخابات سال ۲۰۲۴ با اختلاف ۱۵ درصد به ترامپ رأی داده بود. آنها همچنین دو کرسی در فلوریدا به دست آوردند که جمهوری‌خواهان با تغییر مرزبندی انتخاباتی، آنها را به نفع خود بازطراحی کرده بودند. رئیس شاخه انتخاباتی جمهوری‌خواهان در مجلس نمایندگان نیز در رقابت انتخاباتی خود عقب بود؛ در حالی که شمارش ۹۹ درصد آرا به پایان رسیده بود. تا ساعت ۱۲:۰۱ بامداد چهارشنبه، دموکرات‌ها در تمام رقابت‌های حساس مجلس نمایندگان پیشتاز بودند. جمهوری‌خواهان در رقابت‌های دشوار انتخاباتی به‌تدریج از ترامپ فاصله گرفتند و درباره سیاست‌های تعرفه‌ای و جنگ با ایران با او اختلاف پیدا کردند؛ زیرا رأی‌دهندگان فشار افزایش قیمت‌ها را احساس می‌کردند.
در سال ۱۹۷۴، آمریکایی‌ها جمهوری‌خواهان را به دلیل رسوایی واترگیت مجازات کردند؛ رسوایی‌ای که در نهایت به استعفای ریچارد نیکسون، رئیس‌جمهوری وقت آمریکا منجر شد. در آن سال، دموکرات‌ها چهار کرسی سنا، ۴۵ کرسی مجلس نمایندگان و چهار فرمانداری را به دست آوردند و در آرای عمومی نیز ۱۷ واحد درصد برتری داشتند. در مقابل، جمهوری‌خواهان در سال ۱۹۹۴ با کسب تنها حدود ۷ درصد برتری در آرای عمومی، ۵۴ کرسی به دست آوردند. طی دهه‌های بعد، تغییر و دستکاری مرزبندی حوزه‌های انتخاباتی باعث کاهش تعداد رقابت‌های واقعاً حساس در انتخابات مجلس نمایندگان شده است.
حزب رئیس‌جمهوری معمولاً در انتخابات میان‌دوره‌ای کرسی‌های کنگره را از دست می‌دهد. اما برخلاف بسیاری از انتخابات گذشته که در آنها رؤسای‌جمهوری قربانی رویدادهایی خارج از کنترل خود، مانند رکود اقتصادی، می‌شدند، کاهش مستمر محبوبیت ترامپ طی یک سال و نیم گذشته مستقیماً با تصمیم‌های سیاسی خود او ارتباط داشت.
از جمله این تصمیم‌ها می‌توان به وضع تعرفه‌های تجاری، آغاز جنگ با ایران و مخالفت با انتشار اسناد وزارت دادگستری درباره جفری اپستین، سرمایه‌دار متوفی و مجرم جنسی محکوم‌شده، اشاره کرد.
نتایج اولیه انتخابات با نظرسنجی‌های پیش از انتخابات همخوانی داشت که نشان می‌داد دموکرات‌ها شانس بیشتری برای پیروزی در هر دو مجلس کنگره دارند. محبوبیت ترامپ در ماه اکتبر، بر اساس نظرسنجی مشترک واشنگتن‌پست، شبکه ای‌بی‌سی نیوز و مؤسسه ایپسوس، به پایین‌ترین میزان خود یعنی ۳۳ درصد سقوط کرد.
برای نخستین بار در بیش از یک دهه، شمار بیشتری از رأی‌دهندگان معتقد بودند دموکرات‌ها در مدیریت اقتصاد عملکرد بهتری خواهند داشت. حدود سه‌چهارم آمریکایی‌ها نیز از نحوه مدیریت تورم و هزینه‌های زندگی در آمریکا توسط ترامپ ناراضی بودند. همچنین ۷۲ درصد از شرکت‌کنندگان در نظرسنجی گفته بودند کشور در مسیر اشتباهی حرکت می‌کند. این نارضایتی عمومی برتری جمهوری‌خواهان در هزینه‌های تبلیغاتی را نیز بی‌اثر کرد.
کمیته‌های سیاسی حامی ترامپ دست‌کم ۳۸۰ میلیون دلار در رقابت‌های میان‌دوره‌ای هزینه کردند. علاوه بر آن، ایلان ماسک، ثروتمندترین مرد جهان، بیش از ۴۰۰ میلیون دلار دیگر به این رقابت‌ها اختصاص داد؛ موضوعی که در اسناد مالی فدرال ثبت شده است. بر اساس گزارش مؤسسه ردیابی تبلیغات AdImpact، انتخابات میان‌دوره‌ای امسال پرهزینه‌ترین انتخابات تاریخ آمریکا بود و حتی از دوره‌هایی که شامل رقابت‌های ریاست‌جمهوری نیز می‌شدند، هزینه بیشتری داشت. جمهوری‌خواهان ۵.۴۵ میلیارد دلار و دموکرات‌ها ۵.۰۲ میلیارد دلار برای تبلیغات تلویزیونی، رادیویی و دیجیتال هزینه کردند.
 
جنگی که ورق را علیه ترامپ برگرداند
مدت‌هاست که دیدگاهی مشترک در میان اعضای هر دو حزب جمهوری‌خواه و دموکرات در حال شکل‌گیری بود: رأی‌دهندگان عملکرد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا در دوران حضورش در قدرت را رد کرده‌اند و او در ادامه دوره ریاست‌جمهوری خود با شرایط سیاسی کاملاً متفاوتی روبه‌رو خواهد شد. اما ترامپ ماجرا را به شکل کاملاً متفاوتی می‌بیند. ترامپ در گفت‌وگویی تلفنی و زنده با شبکه فاکس‌نیوز گفت: «اما من این نتیجه را ضربه‌ای به خودم نمی‌دانم. ما از نظر اقتصادی و از نظر تمام کارهایی که انجام داده‌ایم، دو سالی را پشت سر گذاشته‌ایم که در تاریخ ریاست‌جمهوری بی‌نظیر بوده است.» ترامپ در ادامه مدعی شد که نتایج شگفت‌آور انتخابات در بخش‌های مختلف آمریکا، عمدتاً ناشی از جنگ علیه ایران که او هشت ماه پیش آغاز کرده، نبوده است؛ جنگی که او در گفت‌وگو با روزنامه وال‌استریت ژورنال آن را تنها «بخشی» از دلایل این نتایج دانسته بود. او همچنین تعرفه‌هایی را که موجب افزایش قیمت‌ها شده‌اند یا تمرکز بیش از حدش بر موضوعاتی را که چندان مورد توجه رأی‌دهندگان نبودند، عامل اصلی این شکست‌ها نمی‌دانست. این در حالی است که بسیاری از تحلیلگران و استراتژیست‌ها ماه‌ها پیش به ترامپ هشدار داده بودند که این جنگ می‌تواند پیامدهای سیاسی و اقتصادی جدی و گسترده‌ای برای آمریکا و حزب جمهوری‌خواه به همراه داشته باشد.
زمانی که ترامپ جنگ علیه ایران را آغاز کرد، گمان می‌کرد که خیلی زود به پیروزی می‌رسد اما این حمله عزم ایران را راسخ‌تر کرد و آمریکا را وارد جنگی ساخت که ظرف چند هفته به کشته شدن نظامیان آمریکایی و توقف جریان نفت از تنگه هرمز انجامید. اتفاقی که بحران جهانی انرژی را به دنبال داشت. ترامپ و دستیاران ارشدش در ابتدا پیامدهای این جنگ را کم‌اهمیت جلوه دادند و با افتخار اعلام کردند که در جنگ تقریباً پیروز شده‌اند و در نهایت تنها چهار تا شش هفته طول خواهد کشید. با این حال، حتی در همان مراحل اولیه، برخی از مشاوران ترامپ در محافل خصوصی تشخیص داده بودند که این جنگ می‌تواند به یک فاجعه سیاسی منجر شود.
به گزارش سی‌ان‌ان یکی از مشاوران ترامپ در آن زمان با تأسف گفت: «افراد زیادی هستند که نمی‌دانند چرا اصلاً لازم بود این کار را انجام دهیم.» او اضافه کرد که این تصمیم، ماه‌ها آماده‌سازی دقیق برای انتخابات میان‌دوره‌ای را بلافاصله «بی‌اعتبار و بلااستفاده» کرده است. این مشاور گفت: «اگر قیمت نفت به ۱۰۰ دلار برای هر بشکه برسد، چه کسی می‌داند چه اتفاقی خواهد افتاد؟ این یک ریسک سیاسی است و هیچ تردیدی در این‌باره وجود ندارد.»
چشم‌انداز در دو ماه بعد تیره‌تر شد؛ زیرا جنگ بر فضای سیاسی و حتی برنامه‌های داخلی ترامپ سایه انداخت. برنامه اعزام ترامپ به سفری طولانی در سراسر کشور برای تبلیغ دستاوردهایش متوقف شد. تصمیم‌های مهم راهبردی، مانند زمان و نحوه هزینه کردن از صندوق انتخاباتی حدود ۴۰۰ میلیون دلاری ترامپ نیز به تعویق افتاد.
شاید از همه بدتر، به گفته متحدان ترامپ، این بود که او هویت اصلی سیاسی خود را زیر پا گذاشته بود؛ هویتی که بر رونق بخشیدن به اقتصاد و دور نگه داشتن آمریکا از جنگ‌های خارجی استوار بود. یکی از متحدان ترامپ، در دومین ماه جنگ، زمانی که قیمت نفت به ۱۰۰ دلار برای هر بشکه رسید و قیمت بنزین در آمریکا به مرز چهار دلار در هر گالن نزدیک شد، درباره کاخ سفید گفت: «آنها واکنش منفی پایگاه رأی خودشان را دست‌کم گرفتند. اگر در ماه آوریل به‌شدت نگران این موضوع نباشیم، در ماه نوامبر کارمان تمام است.»
تا تابستان روشن شده بود که جنگ، برخلاف ادعاهای مکرر ترامپ، به پیش نرفته و قرار است بر تمام رقابت‌های انتخاباتی میان‌دوره‌ای سایه بیندازد. فروپاشی آتش‌بس کوتاه‌مدت در ماه ژوئن، نامزدهای جمهوری‌خواه را بدون پیام روشنی درباره این درگیری باقی گذاشته بود؛ در حالی که تمام محورهای اقتصادی‌ای که قصد داشتند بر آنها تکیه کنند، یکی پس از دیگری از میان می‌رفتند. 
قیمت بنزین از چهار دلار گذشت و همچنان افزایش یافت، قیمت مواد غذایی بالا رفت و نظرسنجی‌ها به‌طور فزاینده‌ای نشان می‌دادند که رأی‌دهندگان در برابر رئیس‌جمهوری موضع گرفته‌اند که وعده داده بود هزینه‌های آنها از «روز اول» کاهش خواهد یافت.
در برخی محافل جمهوری‌خواه، قانون‌گذاران و مشاورانشان در محافل خصوصی بررسی می‌کردند که آیا و تا چه اندازه باید در هفته‌های پایانی کارزار انتخاباتی از ترامپ در موضوعات مهم فاصله بگیرند. شماری از آنها پیش‌تر از سیاست های جنجالی تعرفه ای ترامپ انتقاد کرده یا نارضایتی خود را از جنگ ابراز کرده بودند؛ البته با احتیاط و در چند مورد، پس از آنکه پیشاپیش کاخ سفید را در جریان گذاشته بودند. اما حتی با سقوط محبوبیت ترامپ به پایین‌ترین سطح، بیشتر جمهوری‌خواهان حاضر نشدند چنین گام بزرگی بردارند.
برخی به این نتیجه رسیده بودند که پس از ۱۸ ماه دفاع و توجیه تمام تصمیم‌های ترامپ، کنار گذاشتن او در این مقطع اعتبار چندانی نزد رأی‌دهندگان مردد برایشان به همراه نخواهد داشت؛ در عوض، جایگاهشان را در میان پایگاه رأی ماگا به‌طور قطعی نابود خواهد کرد. برخی دیگر نیز به‌سادگی از برانگیختن خشم شخصی ترامپ واهمه داشتند و ترجیح می‌دادند به مسیر خود ادامه دهند و امیدوار باشند که سرسخت‌ترین هواداران باقی‌مانده او بتوانند آنها را از خط پایان عبور دهند.
 
تغییر آرایش رأی‌دهندگان 
به سود دموکرات‌ها
چرخش به سمت دموکرات‌ها در میان گروه‌های مختلف جمعیتی و مناطق جغرافیایی گسترش یافت. بر اساس نظرسنجی خروجی از حوزه‌های رأی‌گیری که برای آسوشیتدپرس و شبکه‌های بزرگ تلویزیونی انجام شده بود، در مقایسه با سال ۲۰۲۴، میزان حمایت از دموکرات‌ها در میان لاتین‌تبارها، رأی‌دهندگان کاتولیک و افراد زیر ۳۰ سال بیش از ۱۰ واحد درصد افزایش یافته بود.
جمهوری‌خواهان همچنین با کاهش شدید مشارکت رأی‌دهندگان خود روبه‌رو شدند؛ داده‌های اولیه مشارکت نشان می‌داد تعداد کمتری از حامیان آنها نسبت به چهار سال قبل در روز انتخابات پای صندوق‌های رأی حاضر شده‌اند. بر اساس نتایج اولیه نظرسنجی «پروژه سلامت مدنی و انتخابات NORC» که با حمایت مالی واشنگتن‌پست و چند سازمان دیگر انجام شده بود، ۶۰ درصد رأی‌دهندگان از عملکرد ترامپ ناراضی بودند و ۸۱ درصد از این افراد به دموکرات‌ها رأی داده بودند.
طبق این نظرسنجی، رأی‌دهندگان اقتصاد، خدمات درمانی و جنگ با ایران را مهم‌ترین مسائل خود می‌دانستند. تنها ۱۲ درصد گفته بودند وضعیت مالی خانواده‌شان رو به بهبود است، در حالی که ۲۹ درصد اعلام کرده بودند شرایط اقتصادی‌شان رو به وخامت است.
دموکرات‌ها در میان رأی‌دهندگانی که اقتصاد و اشتغال را مهم‌ترین دغدغه خود می‌دانستند، ۱۲ واحد درصد برتری داشتند؛ این گروه بیش از نیمی از کل رأی‌دهندگان را تشکیل می‌داد. این در حالی بود که دو سال پیش، همین گروه با اختلاف ۲۰ واحد درصد از ترامپ حمایت کرده بودند. افرادی که مدرک دانشگاهی نداشتند و در سال ۲۰۲۴ با اختلاف بیش از ۱۲ واحد درصد از ترامپ حمایت کرده بودند، این بار با نسبت تقریبی ۴۹ درصد در برابر ۴۷‌درصد به دموکرات‌ها رأی دادند.
دموکرات‌ها همچنین با اختلافی اندک در میان مردان پیروز شدند؛ مردانی که در سال ۲۰۲۴ با نسبت ۵۵ درصد در برابر ۴۳ درصد به ترامپ رأی داده بودند.