مسعود معینی، عضو پیشین کمیته فنی فدراسیون فوتبال در گفتوگو با «ایران»:
با بهترین مربیان دنیا هم شانس المپیکیشدن نداریم!
مهری رنجبر / انتخاب یحیی گلمحمدی بهعنوان سرمربی تیم فوتبال امید ایران، ۲۶ روز پس از استعفای حسین عبدی و ناکامی این تیم در بازیهای آسیایی ۲۰۲۶ ناگویا، بار دیگر امیدها برای پایاندادن به طلسم صعود نکردن به المپیک را زنده کرده است. آیا سرمربی جدید میتواند با عبور از چالشهای مدیریتی و فنی، تیم امید را به المپیک ۲۰۲۸ لسآنجلس برساند؟ مسعود معینی، عضو پیشین کمیته فنی فدراسیون فوتبال، این انتخاب را امیدوارکننده میداند، اما معتقد است موفقیت گلمحمدی به تغییر نگرش مدیران، برنامهریزی دقیق و همکاری باشگاهها بستگی دارد. او در گفتوگو با «ایران»، از عقبماندگی فوتبال ایران و ضرورت استفاده از نیروهای باتجربه میگوید.
انتخاب یحیی گلمحمدی برای هدایت تیم امید را چگونه ارزیابی میکنید؟ آیا او میتواند طلسم ناکامیهای این تیم را بشکند؟
انتخاب یحیی گلمحمدی را باید به فال نیک گرفت. او کارش را بلد است، شخصیت خوبی دارد و برای فعالیت در سطح باشگاهی و فوتبال آسیا هم بیتجربه نیست. از طرف دیگر، درک خوبی از فوتبال دارد. همانطور که علی دوستیمهر توانست تیم نوجوانان ایران را قهرمان آسیا کند، من هم به موفقیت گلمحمدی امیدوارم. او چهرهای ارزنده در فوتبال ایران است و توانایی کمک به تیم امید را دارد. این انتخاب شایسته است، البته موفقیت او به شرایطی بستگی دارد که فدراسیون و باشگاهها فراهم میکنند. اما با ادامه این وضعیت، حتی اگر مورینیو را هم به سرمربیگری تیم امید منصوب کنیم، با این ساختار و سیستم، شانسی برای موفقیت این تیم نخواهیم داشت.
یعنی انتخاب سرمربی توانمند بهتنهایی برای موفقیت تیم امید کافی نیست؟
خیر، پیش از انتخاب سرمربی باید برنامه ها و سیاستهای فدراسیون فوتبال اصلاح شود، چون مسئولیت اصلی فوتبال برعهده این مجموعه است. متأسفانه در این مدت حرفهای زیادی زده شده و در کمیتههای مختلف فدراسیون افرادی را میبینیم که با وجود نداشتن سابقه و تجربه کافی، به پستهای مختلف رسیدهاند و در برابر شکست تیمهای پایه هم پاسخگو نبودهاند. گلمحمدی با وجود تواناییهایش، اگر در چنین شرایطی کار کند، مسیر دشواری پیش رو خواهد داشت. موفقیت یک مربی به ساختار مدیریتی درست، تصمیمهای اصولی و حمایت همهجانبه نیاز دارد.
مهمترین دلیل عقبماندگی فوتبال ایران در مقایسه با کشورهای آسیایی چیست؟
فوتبال ما نهتنها پیشرفت نکرده، بلکه درجا هم زده است. کشورهای همسایه با برنامهریزی درست، استفاده از مربیان باتجربه، مدیریت دقیق و سرمایهگذاری مناسب پیشرفت چشمگیری داشتهاند، اما فوتبال ایران نتوانسته همپای آنها حرکت کند و همچنان با چالشهای زیادی روبهرو است. گاهی فکر میکنم مدیران فوتبال علاقه چندانی به پیشرفت فوتبال ندارند. نتایج تیمهای مختلف در رقابتهای بینالمللی هم نشان میدهد که رشد مورد انتظار اتفاق نیفتاده است.
برای هموارشدن مسیر صعود تیم امید به المپیک ۲۰۲۸ چه باید کرد؟
مسئولان فدراسیون باید تفکر جدیدی پیدا کنند و از همه کسانی که در فوتبال تجربه دارند، کمک بگیرند. در دنیا هنگام انتخاب مربی، درباره سابقه و مسیر یادگیری او تحقیق میکنند تا مشخص شود دانش و تجربه لازم را دارد یا نه. خوشبختانه گلمحمدی بهراحتی میتواند به این پرسش پاسخ بدهد، چون سابقه بازی در بهترین باشگاههای ایران را دارد. انتخاب او شایسته است و میتواند به موفقیت تیم امید کمک کند، به شرط آنکه همه از او حمایت کنند. برنامهریزی دقیق و همکاری باشگاهها برای دراختیارگذاشتن بازیکنان مؤثر نیز اهمیت زیادی دارد. زمانی فوتبال ایران موفق بود که امکانات مالی امروز وجود نداشت، اما افراد با عشق، علاقه، انگیزه و تعصب کار میکردند و باشگاهها در اختیار سرمایهگذاران واقعی بودند.
آیا فوتبال ایران با کمبود استعداد روبهرو است؟
به اعتقاد من، مشکل فوتبال ایران کمبود بازیکن نیست. بازیکنان ما از نظر استعداد و درک فوتبالی ظرفیت بالایی دارند، اما ژاپن، کره جنوبی، امارات و حتی ازبکستان از ما پیش افتادهاند. بیست سال پیش، کشورهای حوزه خلیج فارس در دانش و تجربه فوتبالی فاصله زیادی با ایران داشتند و انتقال اطلاعات به زمین مسابقه برایشان دشوار بود، اما با کار مداوم پیشرفت کردند. امروز فوتبال ایران در تیمهای پایه از نیروهای کمکی توانمند برخوردار نیست. من عذاب میکشم وقتی میبینم برای ثبتنام بازیکنان پایه از مبالغ ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان صحبت میشود و بعد وعدههای پوچ میدهند. فوتبال پایه باید محل پرورش استعداد باشد، نه فضایی که خانوادهها برای ورود فرزندانشان با چنین مشکلاتی روبهرو شوند.
نقش دانش مربیان و اعضای کمیتههای فدراسیون را در ناکامی فوتبال پایه چگونه میبینید؟
فدراسیون باید در انتخاب سرمربیان نهایت دقت را به خرج دهد و از مربیان جدید با تفکرات تازه استفاده کند. متأسفانه سطح دانش و اطلاعات بینالمللی برخی اعضای کمیتههای فدراسیون کافی نیست و ناکامی فوتبال پایه ایران در ۲۵ سال اخیر را نمیتوان نادیده گرفت. چرا وقتی مربیای تیم نوجوانان را قهرمان آسیا میکند، بهجای سپردن تیم جوانان به او، دیگر فرصتی در اختیارش قرار نمیگیرد و تیم به مربی کمتجربه سپرده میشود؟ امروز افراد توانمند و باتجربه خانهنشین شدهاند و در مقابل، بعضی مربیان ناکارآمد با انگیزه بالا مسئولیت میگیرند. نتیجه این رویکرد چیزی جز ناکامی نبوده است.
بیتوجهی به بلوغ ذهنی بازیکنان چه تأثیری بر عملکرد تیمهای پایه دارد؟
ما به یک مسیر ششساله نیاز داریم تا بازیکنی که در رده زیر ۲۱ سال قرار دارد، به آمادگی و تجربه لازم برسد. به اعتقاد من، ۲۲سالگی اوج توان بدنی فوتبالیست و ۲۷سالگی اوج تجربه اوست. پسران پس از ۱۷سالگی به بلوغ جسمی میرسند، اما بلوغ ذهنی آنها تا سالهای بعد ادامه دارد. ما بیشتر به رشد جسمانی توجه میکنیم و از پرورش ذهنی و انگیزه بازیکنان غافل میشویم. بعضی بازیکنان حتی در سنین بالاتر نیز به بلوغ ذهنی لازم نمیرسند و برخی دیگر انگیزه کافی ندارند. حضور در جام جهانی یا جام ملتهای آسیا به تجربه متناسب با آن رقابتها نیاز دارد، اما ما این مسأله را نادیده میگیریم.
نبود برنامهریزی منظم چه تأثیری بر همکاری باشگاهها با تیم امید دارد؟
شاید باشگاهها هم برای همکارینکردن حق داشته باشند، چون برنامهریزی دقیقی وجود ندارد. تقویم مسابقات باید طوری تنظیم شود که بازیهای باشگاهی و ملی با یکدیگر تداخل نداشته باشند. در فوتبال اروپا، تیمها میدانند چه زمانی در لیگ داخلی و چه روزی در رقابتهای اروپایی بازی خواهند کرد و برنامه خود را براساس تقویم مشخص تنظیم میکنند. اما در ایران، گاهی مسابقات با هم تداخل دارند و همین مسأله کار باشگاهها و تیمهای ملی را دشوار میکند. فدراسیون باید با آگاهی از برنامههای فیفا و کنفدراسیون فوتبال آسیا، تقویمی دقیق تدوین کند تا باشگاهها و تیم ملی بتوانند هماهنگ پیش بروند.
آیا گلمحمدی میتواند طلسم صعودنکردن تیم امید به المپیک را بشکند؟
من به توانایی گلمحمدی امیدوارم، اما نباید همه مسئولیت را بر دوش او گذاشت. موفقیت تیم امید به تغییر نگرش مدیران، استفاده از مربیان باتجربه، همکاری باشگاهها و برنامهریزی بلندمدت نیاز دارد. فوتبال ایران نیروهای توانمند دارد، اما باید فرصت کار به آنها داده شود. اگر فدراسیون بتواند ساختاری منظم ایجاد کند و به پرورش ذهنی و فنی بازیکنان توجه داشته باشد، انتخاب گلمحمدی میتواند نقطه شروع خوبی باشد. در غیر این صورت، انتظار پایاندادن به ناکامیهای چندینساله و رسیدن به المپیک، بدون اصلاح شرایط فوتبال پایه، واقعبینانه نخواهد بود.

