در حافظه موقت ذخیره شد...
منوچهر نیکفر، مدیرعامل باشگاه فولاد مبارکه سپاهان در گفت‌و‌گو با «ایران»:
فوتبال ایران هنوز در ۵۰ سال پیش زندگی می‌کند!
مهری رنجبر / با گذشت ۲۵ دوره از لیگ برتر فوتبال ایران، هنوز تعداد باشگاه‌هایی که تمام شاخص‌های حرفه‌ای‌گری را رعایت می‌کنند، به تعداد انگشتان دو دست هم نمی‌رسد. ضعف زیرساخت‌ها، مشکلات مالی، کمبود نیروی انسانی متخصص و فاصله با دانش روز فوتبال جهان، ازجمله موانع توسعه فوتبال ایران است.
منوچهر نیکفر با اشاره به تفاوت ساختار درآمدی باشگاه‌های ایرانی و خارجی در گفت‌و‌گو با «ایران» می‌گوید: «شرایط فوتبال ایران با دنیا متفاوت است. باشگاه‌های دنیا ۷۰ درصد درآمد خود را از حق پخش تأمین می‌کنند و ۱۰ درصد هم از فروش بازیکن و پیراهن به دست می‌آورند. در حالی که باشگاه‌های فوتبال ایران از ۷۰ درصد درآمد محروم هستند و زیرساخت لازم را هم برای پرورش بازیکن ندارند. به همین دلیل، فوتبال ایران با فوتبال حرفه‌ای روز دنیا فاصله دارد و همچنان همان فوتبال بومی و سنتی ۵۰ سال پیش خود را دنبال می‌کند.»
او معتقد است:« باشگاه‌ها برای به‌روزرسانی باید در چهار رکن فناوری شامل نرم‌افزار، سخت‌افزار، انسان‌افزار و سازمان‌افزار تحول ایجاد کنند.» مدیرعامل باشگاه سپاهان می‌گوید: «باشگاه‌ها در زمینه نیروی انسانی متخصص، زیرساخت‌های به‌روز و فرآیندهای سازمانی مشکل دارند. دانش مدیریتی آنها باید با دانش روز دنیا پیش برود. برای مثال، باشگاه بارسلونا سیستم‌های مشخصی برای جذب بازیکن، ارزیابی تیم‌ها، بازتوانی و آمادگی جسمانی دارد، در حالی که باشگاه‌های ایرانی از این نظر بسیار ضعیف هستند.»
به گفته او، فوتبال ایران حتی از برخی کشورهای عربی نیز عقب مانده است. نیکفر توضیح داد: «شاید فوتبال ایران روزی در آسیا آقایی می‌کرد، اما امروز شرایط متفاوت است و نتایج ایران در رقابت‌های بزرگ آسیایی و جهانی این عقب‌ماندگی را نشان می‌دهد.»
مدیرعامل فولاد سپاهان، ضعف در تهیه صورت‌های مالی را از جمله مشکلات باشگاه‌ها می‌داند و می‌گوید: «متأسفانه در تهیه صورتحساب‌های مالی کم‌کاری وجود دارد و حتی برخی باشگاه‌ها برای ارائه اسناد به رکن صدور مجوز حرفه‌ای مهلت خواسته‌اند. باشگاه‌های ایران باید از پایه و به‌صورت زیرساختی کار کنند. این مشکلات یک‌شبه حل نمی‌شود و موفقیت هم شانسی نیست.»
او پیشرفت ژاپن و کره‌جنوبی را نتیجه برنامه‌ریزی اصولی می‌داند و توضیح می‌دهد: «باشگاه‌های ژاپن و کره‌جنوبی همین‌طوری پیشرفت نکردند؛ آنها اساسی کار کردند. ژاپنی‌ها با ساخت انیمیشن فوتبالیست‌ها، فرهنگ فوتبال را در ذهن بچه‌های خود نهادینه کردند. باشگاه‌های عربی نیز امکاناتی را فراهم کردند که در اروپا وجود دارد. حتی آزمایش‌های پزشکی بازیکنان در باشگاه اسپایر قطر انجام می‌شود.»
منوچهر نیکفر هـــــــــــــــــواداران پرشمار را یکی از سرمایه‌های اصلی فوتبال ایران می‌داند، اما معتقد است این ظرفیت بدون مدیریت علمی به پیشرفت پایدار منجر نمی‌شود.او می‌گوید: «یکی از شاخصه‌های اصلی حرفه‌ای‌گری، شاخص‌های اجتماعی است. بیشترین تماشاگر را تیم‌های ایرانی دارند و بازی آنها با تیم‌های آسیایی مخاطبان زیادی دارد. با وجود این ظرفیت، کار علمی برای ارتقای فوتبال انجام نشده است. باید روی ساختارهای سازمانی، شرایط مالی و درآمدزایی جدی کار شود تا باشگاه‌ها از مرکز هزینه به مرکز درآمد تبدیل شوند.»
او درباره کمبود امکانات نیز می‌گوید: «رشد باشگاه‌های فوتبال فرآیندی طولانی دارد. باشگاه‌های ایران در آموزش نیروی انسانی، زیرساخت‌ها، مراکز پزشکی و زمین‌های تمرینی مناسب بسیار فقیر هستند. بسیاری از آنها حتی زمین چمن تمرین، سالن بدنسازی، تجهیزات فیزیولوژی و آکادمی هم ندارند.»
مدیرعامل باشگاه سپاهان مسقف‌سازی طبقه دوم ورزشگاه‌ها را از الزامات استانداردسازی موردنظر کنفدراسیون فوتبال آسیا می‌داند، اما می‌گوید: «کمبود امکانات در برخی کشورهای آسیایی نیز وجود دارد.»
او توضیـــــح می‌دهــــــــــــد: «مسقف‌سازی جزو الزامات استانداردسازی است، اما برخی کشورهای آسیایی شرایط ضعیف‌تری از ایران دارند. برای مثال، بعضی باشگاه‌های ترکمنستان حتی زمین چمن مناسب ندارند. در اردن نیز ورزشگاهی دیده‌ام که فقط بخشی از آن چمن داشت و بقیه زمین خاکی بود.»
مدیرعامل فولاد سپاهان وضعیت مالی باشگاه‌های ایران را نامناسب ارزیابی می‌کند و می‌گوید: «همه باشگاه‌های فوتبال ایران در حوزه مالی ورشکسته هستند و سخت می‌توان گفت چند باشگاه حرفه‌ای واقعی در ایران وجود دارد. سال گذشته تنها پنج یا شش باشگاه مجوز حرفه‌ای گرفتند که آن هم با اغماض بود. برخی باشگاه‌ها نیز سندسازی کردند؛ هرچند این کار در کشورهای آسیایی دیگر هم اتفاق می‌افتد.»
منوچهر نیکفر سرمایه‌گذاری را عامل اصلی تفاوت باشگاه‌های برخوردار و کم‌برخوردار آسیا می‌داند و می‌گوید: «کشورهای دیگر سرمایه‌گذاری کرده‌اند و مجوز حرفه‌ای می‌گیرند، اما در ایران برخی باشگاه‌ها کاری انجام نداده‌اند. نباید انتظار داشته باشیم وقتی دیگران می‌دوند و کار می‌کنند و ما ایستاده‌ایم، نتیجه بگیریم.» او پرسپولیس، استقلال، تراکتور، چادرملو و گل‌گهر را از باشگاه‌های دارای امکانات مناسب می‌داند. به گفته نیکفر، دو تیم بزرگ پایتخت ورزشگاه اختصاصی ندارند، اما ورزشگاه آزادی به آنها منتسب است. او با اشاره به دولتی‌بودن این ورزشگاه و بازسازی آن، این موضوع را مانعی قطعی برای حرفه‌ای‌بودن نمی‌داند و می‌گوید: «طبق اطلاعات سایت فیفا، ۲۰ درصد باشگاه‌های اروپایی نیز دولتی هستند. پس مشکلی از این بابت این دو باشگاه را تهدید نمی‌کند.»
مدیرعامل فولاد سپاهان در ادامه می‌گوید: « فوتبال ایران برای عبور از ساختار سنتی به اصلاحات بنیادین در مدیریت، منابع مالی، آموزش و زیرساخت نیاز دارد. استعداد و هوادار سرمایه‌های ارزشمند فوتبال ایران هستند، اما بدون برنامه‌ریزی علمی و سرمایه‌گذاری مستمر، نمی‌توان از این ظرفیت‌ها برای رقابت با قدرت‌های فوتبال آسیا و جهان بهره گرفت.»
