یاسمن صادق شیرازی
گروه خودرو

در چند روز گذشته، فیلمی در فضای مجازی منتشر شد که بسیار تأسف‌آور بود. تصویر پیرمردی که روی زمین نشسته بود، بقیه مردم به صورتش آب می‌پاشیدند و دو نیروی شرکت خودروساز مونتاژی بالای سر پیرمرد بودند. اطرافیان می‌گفتند این پیرمرد تمام پس‌اندازش را آورده و از این شرکت خودرو خریده است اما حالا این شرکت حاضر نیست خودرویی تحویل دهد و از سوی دیگر، این شرکت قرارداد برخی خریداران را به صورت یک طرفه فسخ کرده و شرایط جنگی را بهانه کرده است. این موضوع فقط شامل حال شرکت خودروساز مونتاژی نیست؛7 شرکت خودرویی در لیست تأخیر در تحویل خودروها قرار دارند.
در چند وقت گذشته شاهد تجمع خریداران خودروها بودیم که خودروی خود را تحویل نگرفته‌اند. یک شرکت واردکننده خودرو هم در این میان سود تأخیر تحویل خودروها را همچنان بعد از گذشت یک سال پرداخت نکرده است. به طوری که کار به شکایت و شکایت‌کشی رسیده است. همچنین گفته می‌شود دادگاه در پرونده‌های متعددی رأی به نفع خریداران صادر کرده و شرکت را ملزم به پرداخت خسارت تأخیر و جریمه‌های قراردادی کرده است. یکی از خریداران این شرکت می‌گوید: «بیش از یک سال است که سود تأخیر تحویل خودروی خود را نگرفته‌ام، هرچقدر هم تماس می‌گیریم کسی پاسخگو نیست.» این موضوع در حالی است که این شرکت رالی خانوادگی مشتریان سوزوکی بالنو و سیاز را راه‌اندازی کرده در حالی که همچنان سود تأخیر تحویل این خودروها را به مشتریان نداده است! در این میان خریدار حق دارد بپرسد چرا وقتی او برای پرداخت وجه حتی یک روز تأخیر نمی‌کند، شرکت باید ماه‌ها سرمایه او را در اختیار داشته باشد و هیچ پاسخی برای زمان دقیق تحویل ارائه ندهد؟

تصویری از بلاتکلیفی خریداران
قرار بود خودروها در روزهای پایانی اسفند به دست خریداران برسد، اما حالا ماه‌ها از آن موعد گذشته و هنوز بخشی از مشتریان در انتظار تحویل خودرو هستند. تجمع چند روز گذشته خریداران خودروها، تازه‌ترین تصویر از این بلاتکلیفی بود؛ تجمعی که در جریان آن، فشار عصبی و اعتراض برخی حاضران به چشم آمد و بار دیگر این سؤال را پیش کشید که تکلیف قراردادهایی که موعدشان گذشته، چه خواهد شد؟

ماجرا از کجا شروع شد؟
ماجرا به قراردادهایی بازمی‌گردد که براساس آنها، قرار بود خودروها در هفته پایانی اسفندماه سال ۱۴۰۴ تحویل داده شوند. با این حال، تحویل خودروها در موعد مقرر انجام نشده و اکنون اختلاف بر سر دلایل این تأخیر و مسئولیت شرکت در قبال تعهداتش در مراجع قضایی در حال پیگیری است. در این میان، خریدارانی که برای خرید خودرو بخشی از سرمایه خود را اختصاص داده‌اند، همچنان با این پرسش روبه‌رو هستند که چه زمانی می‌توانند خودروهای ثبت‌نامی خود را تحویل بگیرند و سرنوشت قراردادهایشان چه خواهد شد.

سازمان حمایت چه می‌گوید؟
ابراهیم سالاری، مدیرکل اداره نظارت بر کالاهای فلزی و معدنی سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان در گفت‌وگو با «ایران»، در  همین‌باره توضیح داد: «موعد تحویل خودروهای شرکت آرین‌پارس، هفته پایانی اسفندماه ۱۴۰۴ بوده است. شرکت دلیل تحویل ندادن خودروها در موعد مقرر را شرایط ناشی از جنگ و مشکلات مرتبط با آن عنوان کرده و این وضعیت را از مصادیق اضطرار دانسته است. با این حال، تشخیص اینکه شرایط اعلام‌شده تا چه اندازه می‌تواند بر تعهدات قراردادی شرکت و مسئولیت ناشی از عدم تحویل خودروها تأثیرگذار باشد، مستلزم بررسی موضوع در مرجع قضایی ذی‌صلاح بوده و با توجه به ماهیت موضوع و رویه قضایی مربوط به رسیدگی به اختلافات ناشی از عدم ایفای تعهدات قراردادی، پرونده در مراجع قضایی در حال رسیدگی است و در حال حاضر، رسیدگی تعزیری از سوی این سازمان در خصوص موضوع یادشده در جریان نیست.»
او همچنین تأکید می‌کند: «بدیهی است سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان در چارچوب وظایف و اختیارات قانونی خود عمل می‌کند و رسیدگی به موضوعات مرتبط با حقوق مصرف‌کنندگان را نیز حسب مورد و در حدود صلاحیت‌های قانونی پیگیری خواهد کرد.»براساس توضیحات سازمان حمایت، «در حال حاضر رسیدگی تعزیری به این پرونده از سوی این سازمان در جریان نیست و تعیین تکلیف اختلاف به بررسی مراجع قضایی وابسته است.»

خریداران اما همچنان در انتظارند
با وجود توضیحات سازمان حمایت درباره مسیر رسیدگی به پرونده، مسأله اصلی برای خریداران همچنان پابرجاست: خودروها چه زمانی تحویل داده می‌شوند؟ گذشت موعد قرارداد، در شرایطی که زمان مشخصی برای تحویل اعلام نشده، خریداران را با ابهام درباره زمان‌بندی و نحوه اجرای تعهدات روبه‌رو می‌کند. در چنین وضعیتی، اطلاع‌رسانی روشن درباره آخرین وضعیت سفارش‌ها و برنامه تحویل، می‌تواند دست‌کم بخشی از این بلاتکلیفی را کاهش دهد.

بــــرش

 تعیین تکلیف خودروهای ثبت‌نامی

تجمع روز یکشنبه بار دیگر نشان داد که تأخیر در تحویل خودرو تنها به اختلافی میان خریدار و فروشنده محدود نمی‌ماند. وقتی موعد قرارداد می‌گذرد و تکلیف تحویل مشخص نیست، مسأله برای مشتریانی که سرمایه خود را در این مسیر صرف کرده‌اند، ابعاد دیگری پیدا می‌کند. از این منظر، در کنار رسیدگی قضایی به اختلاف، پاسخ‌گویی درباره وضعیت خودروهای ثبت‌نامی و ارائه اطلاعات دقیق به خریداران نیز اهمیت دارد. اکنون باید دید رسیدگی مراجع قضایی به پرونده این شرکت به چه نتیجه‌ای می‌رسد و تکلیف خودروهایی که موعد تحویل آنها به اسفندماه سال گذشته بازمی‌گردد، چه زمانی روشن خواهد شد. تا آن زمان، پرسش اصلی خریداران همچنان بی‌پاسخ مانده است: تعهدی که موعد اجرای آن گذشته، چه زمانی به سرانجام می‌رسد؟