رئیس مرکز تحقیقات مقاومت میکروبی دانشگاه علوم پزشکی تهران در گفت‌و‌گو با «ایران»:

احتمال شروع زودهنگام موج آنفلوانزا گروه‌های پرخطر واکسن بزنند

سمیه افشین فر
گروه اجتماعی


افزایش موارد ابتلا به انواع آنفلوانزای A در کشورهای اروپایی و برخی کشورهای نیمکره شمالی احتمال شروع زودتر از موعد همیشگی موج آنفلوانزا در ایران را تقویت کرده است؛ موضوعی که ضرورت آمادگی نظام سلامت، واکسیناسیون گروه‌های پرخطر و رعایت توصیه‌های بهداشتی را بیش از گذشته مطرح می‌کند. 
دکتر محمدرضا صالحی، استاد بیماری‌های عفونی دانشگاه علوم پزشکی تهران و رئیس مرکز تحقیقات مقاومت میکروبی در مورد این موضوع به «ایران» می‌گوید: «بر اساس الگوی سال‌های گذشته، موج‌های آنفلوانزا در ایران معمولاً از اواخر آبان و اوایل آذر آغاز می‌شود، اما با توجه به روند افزایشی ابتلا در برخی کشورهای دیگر، این احتمال وجود دارد که امسال گسترش بیماری در کشور زودتر از سال‌های قبل اتفاق بیفتد. هرچند کاهش مراودات بین‌المللی ممکن است بر کاهش میزان تأثیرپذیری ایران از روند شیوع بیماری در سایر کشورها اثر بگذارد اما آمادگی برای مواجهه با موج احتمالی همچنان ضروری است.»

واکسن‌های چینی مورد تأیید هستند
نگرانی برخی افراد درباره منشأ چینی واکسن‌های آنفلوانزا، از دیگر موضوعات مطرح در آستانه فصل سرماست. صالحی می‌گوید: «واکسن‌های موجود در بازار که تأییدیه سازمان غذا و دارو را دریافت کرده‌اند، بررسی‌های لازم را پشت سر گذاشته‌اند و مورد تأیید مراجع مربوط هستند. همچنین، برخی از این واکسن‌ها در کشورهای تولیدکننده و تعدادی از کشورهای دیگر، از جمله کشورهای حوزه‌خلیج‌فارس، مورد استفاده قرار گرفته‌اند. بر اساس توضیحات ارائه‌شده، مجموعه شواهد موجود از فایده واکسیناسیون حمایت می‌کند و تزریق واکسن، بویژه برای افراد در معرض خطر بالاتر ابتلا  و نگران از عوارض بعدی  بیماری، توصیه می‌شود».

ماسک؛
سد دفاعی در برابر عفونت‌های تنفسی
استاد بیماری‌های عفونی دانشگاه علوم پزشکی تهران با بیان اینکه در شرایط فعلی، مواردی از ابتلا به کرونا در میان بیماران مشاهده می‌شود و هنوز موارد زیادی از ابتلا به آنفلوانزا گزارش نشده است، می‌گوید: «کرونا، آنفلوانزا و بسیاری دیگر از عفونت‌های تنفسی از طریق ذرات تنفسی منتقل می‌شوند و رعایت اصول پیشگیری در برابر همه این بیماری‌ها اهمیت دارد. افراد مبتلا یا مشکوک به عفونت‌های تنفسی باید با استفاده از ماسک، احتمال انتقال بیماری به دیگران را کاهش دهند، بویژه اگر با سالمندان، افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای یا سایر گروه‌های آسیب‌پذیر در تماس هستند. از سوی دیگر، افراد آسیب‌پذیر نیز بهتر است در فضاهای عمومی شلوغ، از جمله مراکز خرید و کلاس‌های درس و... از ماسک استفاده کنند.»

سه تا پنج روز استراحت کنید
به گفته رئیس مرکز تحقیقات میکروبی با توجه به قابلیت انتقال بالای ویروس کرونا در دوره علامت‌دار بودن بیماری، توصیه شده است دانش‌آموزان مبتلا حدود سه تا پنج روز در خانه استراحت کنند. همچنین افرادی که به دلیل شرایط شغلی ناچار به حضور در محل کار هستند، باید از ماسک استفاده کنند. او از مردم خواست شست‌وشوی مرتب دست‌ها را جدی بگیرند و از تماس نزدیک با افراد بیمار یا کسانی که نشانه‌های بیماری را دارند، خودداری کنند. 
صالحی با بیان اینکه در آستانه فصل سرد سال، رعایت این توصیه‌ها در کنار واکسیناسیون گروه‌های پرخطر می‌تواند به کاهش انتقال عفونت‌های تنفسی و پیشگیری از پیامدهای شدید بیماری کمک کند، می‌گوید: «استفاده از ماسک در موارد لازم، تزریق واکسن، شست‌وشوی دست‌ها و مدیریت کلاس‌های درس باید مورد توجه قرار گیرد.  مدیریت کلاس‌های درس به میزان قابل‌توجهی می‌تواند به این موضوع کمک کند تا افراد کمتری به بیماری مبتلا شوند و به این ترتیب عوارض کمتری از بیماری‌های تنفسی در جامعه را شاهد باشیم.» 
صالحی درباره چگونگی مدیریت کلاس‌های درس با توجه به گردش ویروس‌های تنفسی توضیح می‌دهد: «مربیان بهداشت مدارس از آموزش‌های بهداشت غافل نشوند، به نحوی که آموزش‌های لازم را نه تنها در کلاس‌های درس و صف‌های مدارس به دانش‌آموزان ارائه دهند، بلکه با استفاده از سامانه‌های مجازی نیز نسبت به آموزش‌ خانواده‌های دانش‌آموزان اقدام کنند. دانش‌آموزان مبتلا به عفونت‌های تنفسی و مشکوک به ابتلا به این عفونت‌ها، به مدارس فرستاده نشوند و در خانه استراحت‌کنند. عدم حضور این دانش‌آموزان در مدارس نه تنها سبب تسریع بهبود بیماری می‌شود، بلکه افراد کمتری را نیز آلوده می‌کنند. همچنین استفاده از ماسک، شست‌وشوی دست‌ها، عدم برقراری تماس نزدیک و تهویه مناسب کلاس‌ها بسیار حائز اهمیت است. باز بودن پنجره‌ها برای ورود هوای مطبوع، فاصله میزها در هر کلاس و تعداد دانش‌آموزان در هر میز هم باید به شکلی باشد که امکان ایجاد فاصله مناسب وجود داشته باشد تا عفونت‌های تنفسی در مدارس کمتر گسترش پیدا کند.» این متخصص بیماری‌های عفونی تأکید می‌کند: «افرادی که جزو گروه‌های پرخطر هستند، با شروع علائم به پزشک مراجعه‌ کنند. مراجعه بموقع می‌تواند به کاهش و کنترل عوارض بیماری کمک کند.» به گفته صالحی کودکان، زنان باردار و افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای از جمله گروه‌های پرخطر در مواجهه با آنفلوانزا هستند.

 

برش

اوایل آبان زمان مناسب واکسیناسیون
این متخصص عفونی توضیح می‌دهد: «با توجه به زمان لازم برای ایجاد ایمنی پس از تزریق واکسن، دو هفته اول آبان از زمان‌های مناسب برای واکسیناسیون آنفلوانزا در ایران عنوان شده است. 
با این حال، افرادی که در گروه‌های پرخطر قرار دارند و تاکنون واکسن نزده‌اند، نباید تصور کنند که فرصت واکسیناسیون را از دست داده‌اند چراکه تزریق واکسن در زمان‌های بعدی نیز می‌تواند توصیه شود.»
به گفته رئیس مرکز تحقیقات میکروبی دانشگاه علوم پزشکی تهران پس از تزریق واکسن، حدود دو تا سه هفته زمان لازم است تا ایمنی مورد انتظار شکل بگیرد. او می‌گوید: «بنابراین، هرچه واکسیناسیون به زمان اوج گردش ویروس نزدیک‌تر شود، احتمال دارد فرد پیش از ایجاد ایمنی کافی در معرض ابتلا قرار بگیرد.»