فاصله قیمت کارخانه و بازار در برخی مدل‌ها از چندصد میلیون تومان گذشت
خودرو گران شد، معامله سخت‌تر!
فاصله قیمت کارخانه و بازار خودرو بار دیگر در حال افزایش است؛ روندی که خودرو را بیش از گذشته از یک کالای مصرفی به گزینه‌ای برای حفظ ارزش سرمایه نزدیک می‌کند. در فهرست قیمت‌ها، خودروهایی دیده می‌شوند که نرخ بازارشان بیش از یک میلیارد تومان با قیمت کارخانه فاصله دارد. با این حال، بالا رفتن قیمت‌های اعلامی همیشه به معنای پیدا شدن مشتری نیست. خانم حسینی یکی از فروشندگان پژو ۲۰۷ اتوماتیک به «ایران» می‌گوید: «حدود دو ماه است خودروام را در پلتفرم‌های آنلاین آگهی کرده‌ام، اما هنوز خریداری برای آن پیدا نشده است.» او حتی حاضر شده حدود ۳۰۰ میلیون تومان پایین‌تر از قیمت‌های رایج بازار آگهی کند، ولی باز هم موفق به فروش خودروی خود نشده است. هرچند روایت او، به‌تنهایی تصویر کاملی از بازار به دست نمی‌دهد، اما پرسشی را پیش می‌کشد که در میان اعداد و جدول‌های قیمت کمتر به آن توجه می‌شود: فاصله قیمت کارخانه و بازار تا چه اندازه بازتاب‌دهنده معاملات واقعی است؟
ماجرایی که تازگی ندارد
اختلاف قیمت کارخانه و بازار، سال‌هاست یکی از مسائل بازار خودروی ایران است. اما وقتی این فاصله به چند صد میلیون تومان و در برخی مدل‌ها به بیش از یک میلیارد تومان می‌رسد، موضوع دیگر تنها مقایسه دو عدد نیست. این اختلاف می‌تواند بر تصمیم خریدار برای ورود به بازار اثر بگذارد، فروشنده را در تعیین قیمت با تردید روبه‌رو کند و حتی تشخیص وضعیت واقعی خریدوفروش را دشوارتر سازد. در چنین شرایطی، قیمت‌های درج‌شده در آگهی‌ها یک بخش از ماجرا هستند؛ اینکه خودرو در نهایت با چه مبلغی معامله می‌شود، بخش دیگری است که برای قضاوت دقیق‌تر درباره بازار باید در نظر گرفته شود.
فاصله‌هایی که از یک میلیارد تومان می‌گذرند
بررسی قیمت بیش از 15 مدل خودرو نشان می‌دهد، شکاف میان نرخ کارخانه و بازار آزاد در شماری از محصولات همچنان قابل‌توجه است. پژو ۲۰۷ اتوماتیک پانوراما تا لحظه تنظیم این گزارش با قیمت کارخانه‌ای ۲ میلیارد و ۲۲۶ میلیون تومان و نرخ بازار ۳ میلیارد و ۹۱۵ میلیون تومان، یک میلیارد و ۶۸۹ میلیون تومان اختلاف دارد.
ری‌را نیز با قیمت کارخانه‌ای ۳ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان و نرخ بازار ۴ میلیارد و ۷۶۰ میلیون تومان، یک میلیارد و ۵۶۰ میلیون تومان اختلاف قیمت دارد.
پارس نوآ با نرخ کارخانه‌ای یک میلیارد و ۴۶۰ میلیون تومان و قیمت بازار ۲ میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان، با شکاف یک میلیارد و ۴۴۰ میلیون تومانی روبه‌روست.
در میان محصولات گران‌تر، دنا پلاس اتوماتیک هم از این وضعیت جدا نیست؛ این خودرو در کارخانه ۲ میلیارد و ۶۱۱ میلیون تومان قیمت دارد، درحالی‌که نرخ آن در بازار آزاد به ۳ میلیارد و ۷۶۰ میلیون تومان می‌رسد. فاصله دو قیمت در این مدل یک میلیارد و ۱۴۹ میلیون تومان است.
در مورد تارا اتوماتیک توربو نیز قیمت کارخانه‌ای ۲ میلیارد و ۴۷۰ میلیون تومانی در برابر نرخ
۳ میلیارد و ۶۶۰ میلیون تومانی بازار قرار می‌گیرد؛ اختلافی معادل یک میلیارد و ۱۹۰ میلیون تومان!
شاهین با قیمت کارخانه‌ای یک میلیارد و ۴۱۸ میلیون تومان و نرخ بازار ۲ میلیارد و ۵۶۵ میلیون تومان نیز یک میلیارد و ۱۴۷ میلیون تومان فاصله دارد.
اتفاقی که نشان می‌دهد شکاف قیمت تنها به خودروهای گران‌قیمت محدود نیست و در مدل‌هایی با قیمت پایین‌تر نیز می‌توان رد آن را دنبال کرد. اطلس s، برای مثال، در کارخانه یک میلیارد و ۲۱ میلیون تومان قیمت دارد، اما نرخ بازار آن به یک میلیارد و ۷۱۵ میلیون تومان می‌رسد؛ یعنی ۶۹۴ میلیون تومان اختلاف!
ساینا s با قیمت کارخانه‌ای ۹۹۲ میلیون تومان و نرخ بازار یک میلیارد و ۶۹۵ میلیون تومان،
۷۰۳ میلیون تومان فاصله دارد.
قیمت سهند نیز از یک میلیارد و ۳۱ میلیون تومان در کارخانه به یک میلیارد و ۷۸۹ میلیون تومان در بازار می‌رسد؛ اختلافی ۷۵۸ میلیون تومانی. حتی در دیگر محصولات هم این فاصله ادامه دارد. سورن پلاس دوگانه‌سوز با قیمت کارخانه‌ای یک میلیارد و ۹۲۳ میلیون تومان و نرخ بازار ۲ میلیارد و ۷۴۰ میلیون تومان،
۸۱۷ میلیون تومان اختلاف دارد.
تارا دنده‌ای با قیمت کارخانه‌ای ۲ میلیارد و ۶۳ میلیون تومان و نرخ بازار ۲ میلیارد و
۸۷۰ میلیون تومان، ۸۰۷ میلیون تومان گران‌تر در بازار قیمت‌گذاری شده است.
پژو ۲۰۷ دنده‌ای هیدرولیک نیز از یک میلیارد و ۷۹۲ میلیون تومان در کارخانه به ۲ میلیارد و ۵۵۰ میلیون تومان در بازار می‌رسد. در این میان، دنا پلاس با اختلاف ۷۰۰ میلیون تومانی، رانا پلاس با فاصله ۶۲۸ میلیون تومانی و کوییک اس با اختلاف ۵۹۴ میلیون تومانی نیز قرار دارند.
وقتی قیمت پیشنهادی
با توان خرید فاصله می‌گیرد
البته این ارقام به‌خودی‌خود نشان نمی‌دهند که همه این خودروها با قیمت‌های اعلام‌شده معامله می‌شوند یا میزان تقاضا برای آنها یکسان است. قیمت بازار، بویژه در آگهی‌های آنلاین، لزوماً همان مبلغی نیست که خریدار و فروشنده در پایان بر سر آن توافق می‌کنند. با این حال، گستردگی اختلاف‌ها نشان می‌دهد که فاصله نرخ کارخانه و بازار همچنان یکی از عوامل مهم در تصمیم‌گیری خریداران و فروشندگان است.
بسیاری از فروشندگان می‌گویند با وجود آنکه قیمت‌های بازار همچنان بالا می‌روند، برای فروش خودروی خود ناچار شدند از نرخ‌های رایج پایین‌تر بیایند؛ با این حال، هنوز خریداری پیدا نشده است. هرچند این اتفاق را نمی‌توان به همه مدل‌ها یا کل بازار تعمیم داد. اما روشن است در بازاری که قیمت خودرو طی دوره‌ای کوتاه افزایش پیدا می‌کند، فروشنده معمولاً قیمت خود را با توجه به آگهی‌های مشابه تعیین می‌کند. خریدار، اما ممکن است با همان معیار تصمیم نگیرد. او باید بسنجد که آیا خرید خودرو با قیمت پیشنهادی، با درآمد و پس‌اندازش تناسب دارد یا خیر. هرچه فاصله قیمت‌ها با توان مالی خانوار بیشتر شود، احتمال تعویق خرید یا انصراف از معامله نیز افزایش پیدا می‌کند. در چنین وضعیتی، ممکن است قیمت‌های درج‌شده در بازار همچنان بالا بمانند، اما تعداد خریدارانی که حاضرند با آن قیمت‌ها معامله کنند، به همان نسبت افزایش نیابد.
از سوی دیگر، نباید تمام فاصله قیمت کارخانه و بازار را سود قطعی فروشنده دانست. محاسبه سود به قیمت خرید اولیه، هزینه‌های جانبی و مبلغ نهایی معامله بستگی دارد. تا زمانی که خودروی آگهی‌شده فروش نرفته، قیمت درج‌شده برای آن بیشتر نشان‌دهنده انتظار فروشنده است تا نتیجه قطعی یک معامله. به همین دلیل، بررسی وضعیت بازار تنها با اتکا به فهرست قیمت‌ها کافی نیست و آمار معاملات واقعی نیز باید در کنار آن قرار گیرد.
بــــرش
دلایل شکاف قیمت کارخانه و بازار
کارشناسان جاده مخصوص اما می‌گویند شکاف قیمت کارخانه و بازار را نمی‌توان به یک علت مشخص نسبت داد. میزان عرضه، شرایط فروش خودروسازان، سطح تقاضا و انتظارات قیمتی همگی می‌توانند در شکل‌گیری این فاصله نقش داشته باشند. وقتی دسترسی به خرید مستقیم از کارخانه برای همه متقاضیان فراهم نیست یا عرضه یک مدل با تقاضای آن تناسب ندارد، بازار آزاد نقش پررنگ‌تری در تعیین قیمت پیدا می‌کند. در مقابل، اگر عرضه به شکل مؤثر افزایش یابد و خریدار امکان دسترسی آسان‌تری به خودرو داشته باشد، زمینه برای کاهش بخشی از این فاصله فراهم می‌شود.
