سخنگوی وزارت صمت در واکنش به طرح مجلس با عنوان «اقتصاد مقاومتی» اعلام کرد

واردات خودرو متوقف نمی‌شود

عضو کمیسیون صنایع مجلس: با طرح اخیر موافق نیستیم و احتمال تصویب آن پایین است

یاسمن صادق شیرازی؛  گروه خودرو-  هر بار که خبری از محدودیت واردات خودرو منتشر می‌شود، این پرسش دوباره به میان می‌آید که آیا قرار است مسیر ورود خودروهای خارجی به کشور تنگ‌تر شود؟ روز گذشته، انتشار خبر طرح سه‌فوریتی مجلس بار دیگر همین نگرانی را ایجاد کرد. خبری که منبع اصلی آن پیدا نشد و در میان رسانه‌های رسمی فقط خبرگزاری مهر به آن اشاره کرده بود. اما بعد از این موضوع اکثر رسانه‌های خودرویی اقدام به مانور خبری روی این موضوع کردند که «واردات خودرو متوقف شده یا در حال توقف است!» این موضوع درحالی است که عزت‌الله زارعی، سخنگوی وزارت صمت در گفت‌وگوی اختصاصی با «ایران» تأکید می‌کند: «این طرح هنوز به مرحله اجرا نرسیده است و واردات خودروهای اقتصادی توسط این وزارتخانه همچنان ادامه دارد.»
 
ماجرای طرح سه فوریتی مجلس چه بود؟
آنچه در مجلس مطرح شده، محدودیت واردات خودروی سواری از سوی شرکت‌های خودروسازی داخلی و استفاده از منابع ارزی حاصل از فروش نفت برای واردات خودرو است؛ نه ممنوعیت کامل ورود خودرو به کشور! از سوی دیگر، این پیشنهاد هنوز به قانون تبدیل نشده و در نتیجه، مقررات جاری واردات خودرو نیز تغییری نکرده است. زارعی، سخنگوی وزارت صمت تأکید می‌کند: «طرح پیشنهادی نمایندگان تا زمانی که مراحل قانونی را طی نکند، نمی‌تواند مبنای عمل دستگاه‌های اجرایی قرار بگیرد. انتشار خبرهایی با مضمون (توقف واردات خودرو)، به‌خودی‌خود به معنای تغییر سیاست‌های اجرایی نیست و وزارت صمت همچنان واردات خودروهای اقتصادی را دنبال می‌کند.»
او می‌گوید: «سیاست وزارت صمت در زمینه واردات خودرو، به‌استثنای موضوع واردات خودرو از سوی ایرانیان مقیم خارج از کشور، تغییری نکرده است.»
 
محدودیت در کدام بخش؟
طرح سه‌فوریتی مجلس که برای جمع‌آوری امضای نمایندگان در سامانه قانون‌گذاری بارگذاری شده، دو محور اصلی دارد؛ ممنوعیت واردات خودروی سواری از سوی شرکت‌های خودروسازی داخلی و ممنوعیت تخصیص ارز دولتی حاصل از فروش نفت برای واردات خودرو، چه در چارچوب بودجه و چه خارج از آن. با این حال، در صورت تصویب چنین پیشنهادی، مسیر واردات از سوی بخش خصوصی با استفاده از ارز حاصل از صادرات غیرنفتی همچنان می‌تواند باز بماند. هرچند هنوز نمی‌توان درباره سرنوشت نهایی این پیشنهاد و آثار احتمالی آن بر بازار خودرو با قطعیت سخن گفت. طرحی که برای جمع‌آوری امضا در سامانه مجلس قرار گرفته، تا زمانی که تشریفات قانونی را پشت سر نگذارد و به قانون تبدیل و ابلاغ نشود، الزام اجرایی ندارد. سخنگوی وزارت صمت نیز با تأیید بر این موضوع، می‌گوید: «صرف مطرح‌شدن یک طرح از سوی نمایندگان، به معنای تغییر مقررات نیست. آنچه در حال حاضر اهمیت دارد، نه برداشت‌های اولیه از عنوان طرح، بلکه مسیری است که این پیشنهاد در فرآیند قانون‌گذاری طی خواهد کرد.»
 
واردات خودرو در عمل به کجا رسید؟
اما مصطفی پوردهقان، عضو کمیسیون صنایع مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با «ایران» احتمال رأی‌آوردن طرح سه‌فوریتی اخیر را کم می‌داند و تأکید می‌کند که با این پیشنهاد مخالف است؛ چراکه به اعتقاد او، تصویب چنین طرحی می‌تواند مسیر واردات خودرو را محدودتر کند.
 با این حال، این عضو کمیسیون صنایع مجلس معتقد است: «مسأله واردات خودرو در ایران را نمی‌توان صرفاً با خبر توقف یا ادامه آن توضیح داد؛ چراکه، واردات خودروهای اقتصادی، آن‌طور که پیش‌تر وعده داده شده بود، در عمل محقق نشده است.»
او درباره طرح جدید مجلس و حواشی ایجادشده پیرامون توقف واردات خودرو می‌گوید: «ما چیزی به نام واردات خودرو در کشور نداشتیم. در دوره اخیر واردات بیشتر به خودروهای جانبازی و برخی خودروهای موردنیاز دستگاه‌هایی مانند نیروی انتظامی و اورژانس محدود بوده و مسیر پیش‌بینی‌شده برای واردات خودرو از سوی ایرانیان مقیم خارج از کشور نیز نتوانسته به هدف اصلی خود، یعنی ورود خودروهای اقتصادی برسد.»
پوردهقان توضیح می‌دهد: «قرار بود با فراهم‌شدن امکان واردات خودرو از سوی ایرانیان خارج از کشور، زمینه ورود خودروهای اقتصادی به بازار فراهم شود؛ اما بخشی از متقاضیان به دلیل حاشیه سود بیشتر، به سمت واردات خودروهای لوکس رفتند. همین مسأله باعث شد انتقادهایی درباره واردات خودروهای گران‌قیمت در شرایط دشوار اقتصادی شکل بگیرد؛ درحالی‌که هدف اولیه، تسهیل ورود خودروهای اقتصادی بود.»
به گفته او، مجلس برای تسهیل واردات خودروهای اقتصادی، کاهش تعرفه خودروهای زیر ۱۵۰۰ سی‌سی از ۱۰۰ به ۲۰ درصد را در نظر گرفته بود و در مقابل، تعرفه خودروهای لوکس را تا ۱۸۰ درصد افزایش داده بود. هدف از این تصمیم، فراهم‌کردن شرایط مناسب‌تر برای ورود خودروهای اقتصادی بود که عملاً به علت فراهم نشدن تخصیص ارز این اتفاق نیفتاد.
با این حال، عضو کمیسیون صنایع مجلس شورای اسلامی می‌گوید: «کاهش تعرفه به‌تنهایی نتوانسته زمینه ورود خودروهای اقتصادی را فراهم کند. درحال حاضر ارزان‌ترین خودروی وارداتی موجود در بازار، حدود ۹ میلیارد تومان قیمت دارد؛ رقمی که خرید آن را برای بخش بزرگی از خانوارهای طبقه متوسط و کم‌درآمد دشوار می‌کند.»
پوردهقان در نهایت تأکید می‌کند که مجلس پیش‌تر نیز مصوباتی برای مقابله با انحصار در بازار خودرو داشته و هدف باید تسهیل واردات خودروهای اقتصادی و افزایش امکان انتخاب برای مصرف‌کنندگان باشد، نه محدودترکردن مسیر ورود خودرو.»