امید به تداوم آبگیری در سال آبی جدید

دریاچه ارومیه از تابستان عبور کرد

تبریز - دریاچه ارومیه با وجود تبخیر گسترده در ماه‌های گرم سال، تابستان را با ذخیره آبی به‌مراتب بیشتر از سال گذشته پشت سر گذاشت؛ به‌طوری که حجم آب این پهنه در آخرین گزارش‌های پایان تابستان حدود ۲.۵۲ میلیارد مترمکعب و تراز آن ۱۲۷۰.۵۸ متر از سطح دریا ثبت شده است. افزایش بارش‌ها در سال آبی گذشته، امیدها به تداوم بهبود وضعیت دریاچه را افزایش داده، اما کسری انباشته منابع آب و آغاز سال آبی جدید همچنان ضرورت مدیریت مصرف و تأمین حقابه زیست‌محیطی را برجسته می‌کند.
بر اساس اعلام یوسف غفارزاده، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان شرقی، تراز دریاچه ارومیه در هجدهم مهرماه نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۱۰ سانتی‌متر افزایش یافته و وسعت آن به حدود هزار و ۹۴۶ کیلومترمربع رسیده است؛ مساحتی که بیش از هزار و ۴۷۰ کیلومترمربع بیشتر از دوره مشابه سال گذشته است. این ارقام نشان می‌دهد دریاچه با وجود تبخیر تابستانی، توانسته بخش قابل توجهی از آبگیری ایجادشده در ماه‌های پربارش را حفظ کند. حجم ۲.۵۲ میلیارد مترمکعبی آب نیز فاصله چشمگیر وضعیت کنونی با شرایط بحرانی سال گذشته را نشان می‌دهد؛ هرچند این میزان همچنان با نیازهای اکولوژیک دریاچه فاصله دارد.
 افزایش بارندگی‌ها در سال آبی ۱۴۰5-۱۴۰4 از عوامل مهم بهبود وضعیت منابع آب منطقه بود. بارش آذربایجان شرقی در این دوره به ۳۳۷.۸ میلی‌متر رسید که نسبت به سال آبی قبل و میانگین بلندمدت، حدود ۴۳ و ۱۲.۹ درصد افزایش داشت. با این حال، جریان آب سطحی استان با وجود رشد نسبت به سال گذشته، همچنان ۲۳ درصد کمتر از میانگین بلندمدت بود. در آغاز سال آبی ۱۴۰6-۱۴۰5 نیز بارش ثبت‌شده در آذربایجان شرقی تا هجدهم مهر به ۱۸.۳ میلی‌متر رسیده است؛ رقمی که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۳۸ درصد و در مقایسه با میانگین بلندمدت ۵.۲ درصد افزایش دارد. البته این آمار استانی و مربوط به روزهای ابتدایی پاییز است و به‌تنهایی نمی‌تواند تداوم آبگیری دریاچه را تضمین کند.
 از سوی دیگر، پرشدگی حدود ۴۰ درصدی مخازن ۱۲ سد بزرگ آذربایجان شرقی، در کنار کسری نزدیک به ۱.۵ میلیارد مترمکعبی آبخوان‌های استان، نشان می‌دهد بهبود بارش‌ها هنوز به معنای پایان بحران منابع آب نیست. تداوم این روند برای دریاچه ارومیه به بارش‌های مناسب پاییز و زمستان، ورود جریان‌های سطحی، تأمین حقابه زیست‌محیطی و کنترل برداشت از منابع آب وابسته است. عبور از تابستان با ذخیره بیشتر، فرصتی ارزشمند برای احیای دریاچه فراهم کرده، اما تبدیل این فرصت به بهبود پایدار، به مدیریت منابع آب در سراسر حوضه آبریز نیاز دارد.