افشین مقدم، بابک زرین و مصطفی راغب از گذشته، امروز و آینده موسیقی پاپ گفتند
از میراث ماندگار تا گسست نسل‌ها
ندا سیجانی
گروه فرهنگی
آیین رونمایی از آلبوم موسیقی «فریاد»، دومین آلبوم رسمی مصطفی راغب، یکشنبه ۱۹ مهرماه در تالار وحدت تهران برگزار شد؛ آلبومی که شکل‌گیری آن به پیش از جنگ ۱۲روزه بازمی‌گردد و در تلاش است با پیوند میان تجربه نسل طلایی موسیقی پاپ و ظرفیت‌های نسل جدید، روایتی تازه از موسیقی امروز ارائه دهد.
مصطفی راغب با اشاره به روند تولید آلبوم «فریاد» و دشواری انتخاب قطعات نهایی گفت: «نزدیک به ۱۵ اثر برای این آلبوم داشتیم که به‌دلیل کیفیت حرفه‌ای آنها، کنار گذاشتن هرکدام بسیار سخت بود. در کنار این موضوع، فرآیند صدور مجوزها نیز مشکلاتی ایجاد کرد که امیدوارم هرچه زودتر این مسأله حل شود. به نظر من، هنر، ادبیات و موسیقی به این همه مجوز نیاز ندارند.»
این خواننده با تأکید بر اهمیت انتشار آلبوم در موسیقی ایران، از کم‌رنگ شدن این قالب در سال‌های اخیر ابراز تأسف کرد و گفت: «سال‌های بسیاری است که متأسفانه فرهنگ آلبوم را فراموش کرده‌ایم. نمی‌دانم چه کسی مقصر است، اما خودم آلبوم را بسیار دوست دارم و این دومین آلبوم من است. تولید یک آلبوم هزینه‌های سرسام‌آوری دارد و نمی‌توان زحمات استادان و هنرمندان باتجربه را نادیده گرفت.»
بابک زرین، آهنگساز نیز در این مراسم با اشاره به آشنایی مصطفی راغب با ردیف و دستگاه‌های موسیقی ایرانی، این شناخت را از ویژگی‌های مهم او دانست و گفت: «راغب از آن دسته خوانندگانی است که گوشه‌های آواز و دستگاه‌ها را می‌شناسد و همکاری با او بسیار راحت‌تر است. در نسل جدید، خوانندگانی مانند راغب که هم دانش موسیقایی دارند و هم زیبا می‌خوانند، کم هستند. در نسل‌های گذشته نیز هنرمندانی مانند آقای شجریان را داشته‌ایم که سال‌ها در این زمینه فعالیت کرده‌اند.»
ماندگاری آثار دهه ۵۰ حاصل
یک روند تاریخی و فرهنگی است
افشین مقدم، شاعر و ترانه‌سرا نیز در پاسخ به «ایران» درباره ماندگاری آثار موسیقی دهه ۵۰ و تفاوت آنها با تولیدات دهه‌های بعد گفت: «این پرسش همیشه مطرح بوده است که آیا آثار ماندگار دهه ۵۰ به‌خودی خود قابلیت ماندگاری داشتند یا شرایط، محدودیت‌های موسیقی و مهاجرت هنرمندان بزرگ باعث شد این آثار در دوره‌ای طولانی جایگاه ویژه‌ای پیدا کنند؟ چهره‌هایی مانند ایرج جنتی عطایی، شهریار قنبری و زویا زاکاریان، در کنار آهنگسازانی مانند بابک بیات و صادق نوجوکی، یک‌شبه به جایگاه خود نرسیدند. شکل‌گیری چنین آثاری حاصل یک روند تاریخی و فرهنگی است.» مقدم معتقد است که در دهه‌های اخیر، این زنجیره تا حد‌زیادی گسسته شده و ارتباط و همزیستی میان نسل‌های مختلف موسیقی کاهش یافته است. به گفته او، نسل جوانی که پس از انقلاب فعالیت خود را آغاز کرد، در ابتدا از صداها و ترانه‌های ماندگار دهه ۵۰ تأثیر می‌گرفت و برای رسیدن به هویت مستقل خود به زمان نیاز داشت. این خواننده و آهنگساز برای توضیح روند شکل‌گیری موسیقی پاپ در سال‌های پس از انقلاب، به تجربه خوانندگان نسل‌های مختلف اشاره کرد و گفت: «در نسل اول، خوانندگانی مانند خشایار اعتمادی حضور داشتند که صدایش یادآور داریوش بود. زنده‌یاد حسین زمان که مخاطب را به یاد ستار می‌انداخت و قاسم افشار که صدایش ابی را تداعی می‌کرد. در آن دوره، مخاطبان با نوعی شوک و تغییر مواجه بودند. بعدتر، خوانندگانی مانند محسن چاوشی و محسن یگانه مطرح شدند و شادمهر عقیلی نیز که از نسل اول بود، توانست مسیر مستقل خود را با قدرت ادامه دهد. اما بخشی از خوانندگان دیگر درگیر سیاست‌های مقطعی شدند؛ سیاست‌هایی که به‌جای فراهم کردن زمینه رشد و استقلال هنری، بر استفاده از صداهای آشنا و نزدیک به خوانندگان نسل‌های گذشته تکیه داشتند.»
