«ایران» در گفت‌و‌گو با سید محمد بهشتی شیرازی، عضو شورای عالی میراث فرهنگی و گردشگری ایران، چرایی گزافه‌گویی‌های اخیر مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا را به پرسش گذاشت. گفت‌و‌گویی که در پی می‌خوانید.

 مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا به روایتی مجعول درباره حمله خشایارشا اشاره کرد، علت و انگیزه بیان این اظهارات به باور شما چه بود؟
اول اینکه آقای تورج دریایی توضیح موجز و خیلی دقیقی راجع به این سابقه تاریخی دادند که پیشنهاد می‌کنم آن توضیح را پیدا کنید، بخوانید و منتشر کنید. خلاصه مسأله این است که علت حمله خشایارشا به آتن در واقع پاسخی بود به حملاتی که یونانی‌ها به «سارد» که یکی از ایالت‌های ایرانی بود کرده بودند و آنجا علاوه بر خرابی‌هایی که به بار آورده بودند معبد و عبادتگاه مقدس مردم سارد را هم آتش زده بودند. بنابر این حمله سپاه خشایارشا نه امری ابتدا به ساکن و نه از سر تمایل به کشورگشایی بلکه در واقع تنبیه یونانی‌ها و دولتشهر آتن بود برای این تجاوزی که علیه یکی از ایالت‌های ایران انجام داده بود. بعد از آن هم این‌گونه نبود که حکومت هخامنشی، یونان را به قلمرو خود اضافه کند زیرا برخلاف آنچه آقای روبیو در سخنانش سعی داشت القا کند، نیت ایرانیان کشورگشایی نبود. این رویه جاری در غرب است که نگاهشان به تاریخ نگاهی مبتنی بر استفاده ابزاری است. یعنی حتماً وقتی چنین گزاره‌هایی را مطرح می‌کنند منویاتی در سر دارند، استفاده ابزاری می‌کنند تا برای کسانی که تاریخ نمی‌دانند تصویری درست کنند. حال پرسشی که می‌تواند مطرح باشد این است که چرا اینها وقتی صحبت از ایران می‌شود احساس می‌کنند باید برگردند به ریشه‌های تاریخی و یک سابقه تاریخی ایجاد کنند تا رفتار امروز خودشان را توجیه کنند؟ یکی از دلایلش این است که ایران کشوری دارای تمدن کهن است. عین این رفتار را با کشورهای جدید التأسیس جهان نمی‌توانند انجام دهند. چنین رفتاری را می‌توانند با چین، هند یا ایران داشته باشند. اما برای همین استفاده ابزاری از تاریخ هم سواد تاریخی ندارند. چون کسانی که اصولاً تاریخ را در حد دبیرستانی‌های ما هم نخوانده‌اند، امروز رجال سیاسی آمریکا هستند. شاید این میزان کج فهمی سیاستمداران آمریکایی از تاریخ اشکال نظام آموزشی‌شان باشد. این است که بعد از مهمل‌گویی‌های ترامپ چشممان به بی‌سوادی مارکو روبیو روشن شد. تا قبل از این فکر می‌کردیم ترامپ آدم بی‌سوادی است و حالا مشخص شد تیمش هم چنین خصوصیتی دارد.

این در حالی است که روبیو به عنوان تحصیل‌کرده علوم سیاسی و حقوق درباره تاریخ خاورمیانه و حتی فقه و تشیع ادعای آگاهی دارد.
اما به مثل «تا مرد سخن نگفته باشد، عیب و هنرش نهفته باشد» بی‌سوادی‌اش هویدا شد.

آمریکا در همراهی با رژیم صهیونیستی برای آغاز جنگ در اسفند ماه علیه ایران که به جنگ 40 روزه موسوم شد، از وقایع دی ماه در ایران و ادعاهایی که درباره تعداد جانباختگان آن حوادث مطرح کرد به عنوان یک بهانه برای توجیه جنگ استفاده کرد. آیا با این گزاره موافقید که در این مدت آن ادعاها بیش از قبل در عرصه افکار عمومی رنگ باخته و حالا این گزافه گویی‌ها درباره تاریخ ایران و حمله خشایارشا به آتن نوعی تلاش برای توجیه تاریخی تراشیدن برای جنگ است؟
همان‌طور که عرض کردم آنها از تاریخ استفاده ابزاری می‌کنند و می‌خواهند با دخل و تصرف در تاریخ، اقدامات امروز و فردایشان را توجیه کنند. در واقع دارند سعی می‌کنند افکار عمومی کشورهای غربی را برای رفتارهای خارج از چارچوب قواعد بین‌الملل‌شان آماده کنند.

در همین دو روز شاهد واکنش‌های گسترده ایرانیان به اظهارات اخیر وزیر خارجه آمریکا بودیم. ارزیابی‌تان از اثر جعلیات روبیو بر رفتار جامعه ایرانی چیست؟
پشت پرده اتفاقی که دارد بین ایران و آمریکا و رژیم اسرائیل می‌افتد دیگر از پرده برون افتاده است. حالا همه ایرانی‌ها با هر رأی و عقیده بیش از هر زمانی می‌دانند که آنها با ایران بودن ایران و ایرانی بودن ایرانی‌ها مشکل دارند. حال آنکه سلاح قدرتمند ما برای مواجهه با این هیولا اتکا بر همین ایرانی بودن است. ما در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه کار هر کاسبی که مغازه‌اش را باز نگاه داشت قهرمانانه می‌دانستیم و بعد در جنگ تحمیلی 40 روزه دیدیم که چگونه همه مردم قهرمانانه عمل کردند و در بدترین شرایط جنگ به زندگی عادی شان ادامه دادند. این فقط از جامعه ایرانی برمی آمد. دو تجاوز نظامی 12 و 40 روزه، نمایشی بود از صحنه طوفانی که می‌تواند همه چیز را از جا بکند اما جامعه ایرانی آن سرو باصلابتی بود که ریشه در خاک داشت و ایستادگی کرد و پیروز شد.