محمد محسن فایضی
کارشناس مسائل فلسطین

در آستانه سومین سالگرد، 7 اکتبر 2023 هستیم، لحظه‌ای که 6 و 29 دقیقه صبح با پیام محمد ضیف عملیاتی با نام طوفان الاقصی آغاز شد و چون طوفانی کل منطقه را با خود به سمت و سوی متفاوتی کشاند؛ 7 اکتبر را از چند منظر می‌توان بررسی کرد:
 اولین زاویه تحلیلی، چرایی آن تصمیم است که طی سه سال گذشته از سوی شخصیت‌های مختلف محور مقاومت از غزه تا تهران حول آن مطرح شده است. به طور تیتر وار می‌توان گزاره‌هایی را مطرح کرد:
 تطبیع (عادی‌سازی): 7 اکتبر اقدامی در جهت مانع‌سازی برای گام نهایی تطبیع جهان عرب بالاخص ریاض با تل آویو و پایان پرونده فلسطین بود.
 مرگ تدریجی: 7 اکتبر کنشی در مقابل درک محورغزه و حماس از تداوم مسیر و رخ دادن مرگ تدریجی زندگی در غزه بود.
 پیشدستی در مقابل جنگ بزرگ: براساس اطلاعات و اسناد، تل آویو پس از تطبیع با سعودی، آماده یک نبرد بزرگ علیه کل محور مقاومت بود که شروع آن چند هفته پس از 7 اکتبر 2023 و گام اول آن هم نوارغزه بود.
دومین محوری که می‌توان به آن پرداخت، نگاه از چشم اسرائیلی به قضیه است؛ اینکه چرا 7 اکتبر از نزدیک‌ترین دشمن و توسط آنها رقم خورد. در این خصوص گزارش و تحلیل‌های زیادی منتشر شده و همچنان هم موضوع داغ در نهادهای امنیتی است:
 فریب سنوار: برای 7 اکتبر طرح فریب دقیقی آماده شده بود و در همین راستا اقداماتی اعم از قراردادهای اقتصادی، پالس عدم تنش، عدم ورود به نبردهای ماه‌های قبل در غزه و... از زمان مسئولیت سنوار در غزه از 2017 آغاز شده بود.
 تقدم خط تحلیل بر شواهد: یکی از گزاره‌های پرتکرار در گزارش‌های اسرائیلی از جمله گزارش شاباک در بررسی 7 اکتبر آن است که علی‌رغم وجود برخی نشانه‌ها و حتی اطلاعات، اما به‌واسطه افتادن در دام نیت خوانی عدم تنش از سوی حماس، نشانه‌ها نادیده گرفته شد.
 ناکارآمدی مسیر توسعه: یکی از اصلی‌ترین پیامدهای 7 اکتبر در داخل حاکمیت صهیونیستی، ناکارآمدی مسیر دهه اخیر درغزه مبتنی بر کاهش مشروعیت مقاومت به ازای رشوه اقتصادی و تغییر سبک زندگی است! برای همین است که کارشناسان طرح صلح ترامپ را هم ناکارآمد می‌دانند.
سومین زاویه بررسی 7 اکتبر، پیامدهای عجیب و ادامه دار این اتفاق بود. شاید بیراه نباشد 7 اکتبر را یک کنش ضدنظمی دانست که خود مبنای دوران‌گذار نظم جدید در منطقه شد.
 تغییر ماهیت بازدارندگی در اسرائیل: شاید بتوان یکی از بزرگ‌ترین تغییرات متأثر از این رویداد را بر ماهیت امنیت و بازدارندگی در اسرائیل دانست. فروپاشی امنیت و بازدارندگی ساخته شده در سرزمین‌های اشغالی، بزرگ‌ترین ضربه به اسرائیل بود. نظرسنجی اخیر در اسرائیل نشان می‌دهد 67 درصد صهیونیست‌ها نگران تکرار هفت اکتبر هستند و وقوع آن را ممکن می‌دانند.
 شکستن سطح نبردها: یکی از مهم‌ترین پیامدهای طوفان الاقصی که البته متأثر از تصمیم طرفین نبرد پس از آن هم بود؛ تغییر معادله نبرد در منطقه بود. بسیاری از خط قرمزها و اولین‌ها مانند نبرد مستقیم نظامی میان ایران و اسرائیل شکسته شد.
 بازگشت مسأله فلسطین: 7 اکتبر با آنکه پروژه تطبیع را به یک پرونده متفاوت تبدیل کرد، اما وضعیت و نگرش به پرونده فراموش شده فلسطین را نه تنها دوباره به صدر توجهات برگرداند بلکه کاهش مشروعیت و نفرت بی‌سابقه‌ای از صهیونیست‌ها در جهان به یادگار گذاشت؛ اتفاقی که تا خود آمریکا هم عیان است. 7اکتبر اگرچه یک تصمیم پر از اما و اگر و موافقت و مخالفت هاست؛ اما ماهیت مقاومت مردم غزه در مقابل نابودی و فراموشی بود تا بگویند 7 اکتبر هنوز زنده است.