رکسانا قهقرایی
روزنامه نگار
 

بخش «وطن به روایت من» در جشنواره امسال فیلم کوتاه، فرصتی برای بازخوانی مفهوم جنگ از دریچه نگاه فیلمسازان و مواجهه با روایت‌هایی است که لزوماً در محدوده یک رویداد تاریخی یا یک مقطع زمانی مشخص شکل نگرفته‌اند. اهمیت این بخش در همین گستره نگاه نهفته است؛ جایی که جنگ نه فقط به‌عنوان یک رخداد نظامی، بلکه به‌عنوان پدیده‌ای انسانی و اجتماعی و تجربه‌ای تأثیرگذار بر زندگی فردی و جمعی روایت می‌شود. آثار این بخش نشان می‌دهند که سینمای کوتاه چگونه می‌تواند از دل تجربه‌های متفاوت، تصویری چندلایه از وطن، انسان و پیامدهای جنگ تحمیلی ارائه کند. فیلم کوتاه، به دلیل ظرفیت فشرده و امکان نزدیک‌شدن به جزئیات زندگی، می‌تواند تأثیرات جنگ را در موقعیت‌هایی به تصویر بکشد که شاید در روایت‌های کلان و رسمی کمتر دیده شوند؛ از تغییرات عاطفی و خانوادگی گرفته تا دگرگونی‌های اجتماعی، مهاجرت، فقدان، خاطره، اضطراب و تلاش برای بازسازی زندگی.
از این منظر، «وطن به روایت من» صرفاً مجموعه‌ای از فیلم‌های مرتبط با جنگ نیست، بلکه مجموعه‌ای از روایت‌های شخصی و متنوع درباره مواجهه انسان با مفهوم جنگ و تبعات آن است. همین تنوع می‌تواند به شکل‌گیری گفت‌وگویی میان فیلمسازان و مخاطبان کمک کند؛ گفت‌وگویی که در آن، هر فیلم از زاویه‌ای متفاوت به مفهوم وطن و نسبت انسان با سرزمین، خاطره و تجربه جمعی نگاه می‌کند. اهمیت این بخش در جشنواره امسال همچنین از آن جهت است که نشان می‌دهد موضوع جنگ، برخلاف تصور رایج، به یک تاریخ یا واقعه محدود نمی‌شود و آثار هنری می‌توانند آن را از منظر نسل‌ها، تجربه‌ها و موقعیت‌های گوناگون بازتعریف کنند. «وطن به روایت من» با گردآوردن چنین آثاری، امکان مواجهه مخاطب با روایت‌هایی متفاوت از جنگ را فراهم می‌کند؛ روایت‌هایی که گاه مستقیم و گاه در لایه‌های پنهان زندگی روزمره حضور دارند. در نهایت، این بخش می‌تواند تصویری متکثر از نسبت سینمای کوتاه با جنگ ارائه دهد؛ تصویری که در آن، «وطن» نه یک مفهوم ثابت، بلکه تجربه‌ای انسانی و قابل روایت از منظر هر فیلمساز است.