مدیرکل تجهیزات پزشکی سازمان غذا و دارو:
بحرانی در حوزه تجهیزات پزشکی نداریم
سمیه افشین فر
گروه اجتماعی
تحریمها سالهاست نامشان با بسیاری از حوزههای اقتصادی گره خورده است، اما در صنعت تجهیزات پزشکی، ماجرا حساستر است؛ چرا که هر اختلالی در تأمین یک دستگاه، قطعه یا ملزومات پزشکی میتواند مستقیماً به مراکز درمانی و در نهایت به بیمار برسد. در چنین شرایطی، نمایشگاه تجهیزات پزشکی، دندانپزشکی، آزمایشگاهی و ملزومات دارویی ایرانمد امسال در حالی برگزار میشود که صنعت تجهیزات پزشکی ایران همزمان با فرصتهای توسعه تولید داخلی با چالشهای تأمین مواد اولیه، قطعات، ارز و فناوری خارجی نیز روبهرو است. علی علیزاده مدیرکل تجهیزات پزشکی سازمان غذا و دارو در نشست خبری نمایشگاه تجهیزات پزشکی، دندانپزشکی، آزمایشگاهی و ملزومات دارویی که در دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار شد، گفت: «در زمان حاضر ثبت سفارشها در حوزه دارو و تجهیزات پزشکی به 1.8 میلیارد دلار رسیده که نسبت به مدت مشابه در سال گذشته افزایش داشته است.» به گفته مدیرکل تجهیزات پزشکی سازمان غذا و دارو، این میزان ثبت سفارش در شرایطی انجام شده که کشور با محدودیتها و پیچیدگیهای مختلف مواجه بوده است. علیزاده با بیان اینکه وضعیت تأمین تجهیزات پزشکی پایدار است و تابآوری ارزشمندی انجام شده است، گفت: «با هماهنگی تشکلها و حوزه مدیریتی توانستهایم از دوران سخت عبور کنیم، محدودیتی در تأمین نداریم و هنوز با بحرانی در حوزه تجهیزات پزشکی مواجه نشدهایم و وضعیت نسبتاً پایداری داریم.»
روباتهای جراح تا پایان سال
وارد چرخه عملیاتی میشوند
به گفته مدیرکل تجهیزات پزشکی سازمان غذا و دارو، 44 شرکت تجهیزات پزشکی و دارویی در جنگ اخیر آسیب دیدند که از میان این تعداد، حدوداً 12 شرکت تأمینکننده تجهیزات پزشکی بودهاند. علیزاده درباره تکنولوژیهای جدید در درمان بیماران گفت: « یکی از مهمترین موضوعاتی که دنبال کردیم این است که نظام سلامت کشور ما از نظر امکان انجام عمل جراحی خودکفا شده بود، اما اکنون به دلیل سطح تکنولوژی و اتفاقاتی که در سطح جهان رخ داده، درمان بسیار به تکنولوژی وابستهتر شده است. بنابراین سیاست جدی ما این بود که بتوانیم بهرغم محدودیتها و تأمین ارز، دستگاههای جدیدی را که بتواند به پزشکان کمک کند در کشور پیادهسازی کنیم، بنابراین یکی از این اقدامات استفاده از روباتهای جراح بوده که برآورد میکنیم تا پایان سال وارد چرخه عملیاتی در برخی بیمارستانهای کشور شوند.»
تجهیزات پزشکی برخلاف بسیاری از کالاها، محصولاتی نیستند که بتوانیم برای تمام اجزای آنها بهسادگی جایگزین داخلی پیدا کنیم. برخی دستگاهها به قطعات تخصصی، مواد اولیه یا فناوریهایی نیاز دارند که تأمین آنها تحت تأثیر محدودیتهای بینالمللی قرار گرفته است. فعالان این صنعت در سالهای گذشته بارها از دشواریهای زنجیره تأمین، محدودیتهای واردات و ضرورت بومیسازی حرف زدهاند که همین موضوع باعث شده تولید داخلی تجهیزات پزشکی نه فقط یک موضوع اقتصادی، بلکه بخشی از بحث دسترسی پایدار مراکز درمانی به تجهیزات مورد نیاز باشد.
یکی از محورهای قابل توجه امسال، میزان توان تولیدکنندگان داخلی برای پاسخگویی به نیاز بازار است. تحریمها از یک طرف مسیر واردات برخی تجهیزات و فناوریها را دشوار کردهاند و از سوی دیگر، تولیدکنندگان داخلی را به سمت طراحی، ساخت و توسعه محصولات جدید سوق دادهاند. در سالهای اخیر نیز شرکتهای دانشبنیان حوزه تجهیزات پزشکی در تلاش بودهاند بخشی از نیاز بازار را با محصولات ایرانی پاسخ دهند. به گفته علیزاده، در بازار تجهیزات پزشکی، سهم تولید داخل و واردات، به دلیل گستردگی، متفاوت از بازار دارویی کشور است. او گفت: « در حوزه تجهیزات وضعیت بسیار پایدار است و نمیتوان با بازار دارویی کشور، مقایسه کرد. زیرا، شرایط حوزه تجهیزات با دارو، کاملاً متفاوت است.» مدیرکل تجهیزات و ملزومات پزشکی سازمان غذا و دارو، همچنین از شناسایی دستگاههای پزشکی فاقد کارکرد در بیمارستانهای وزارت بهداشت خبر داد و گفت: « در حوزه نگهداشت تجهیزات و ملزومات پزشکی، یک ردیف بودجه در وزارت بهداشت تعریف کردهایم که بزودی عملیاتی خواهد شد. در حال پایش دستگاههای پزشکی سرمایهای در بیمارستانهای وزارت بهداشت هستیم تا بتوانیم وضعیت موجود را مدیریت کنیم.» او با اشاره به موضوع نگهداشت تجهیزات پزشکی در مراکز درمانی گفت: «به دنبال شناسایی دستگاههای پزشکی فاقد کارکرد در بیمارستانها هستیم تا بتوانیم برای خریدهای آتی، تصمیم گرفته و اقدام کنیم. در این راستا اقدامات لازم برای ایجاد یک ردیف بودجه در وزارت بهداشت برای نگهداشت تجهیزات پزشکی نیز انجام شده است و باید در حوزه نگهداشت تجهیزات پزشکی ساماندهی انجام دهیم.»
فرصت توسعه صنعت را
از دست نمیدهیم
احد شهبندی، رئیس کارگروه مطالبات صنعت تجهیزات پزشکی هم در این نشست گفت: «وضعیت مطالبات صنعت تجهیزات پزشکی بیش از 70 همت و عمق مطالبات 540 روز و عمق میانگین مطالبات دانشگاهها بیش از 300 روز است.» او در پاسخ به این سؤال که چرا بهرغم وضعیت نامطلوب نقدینگی موجود در صنعت تجهیزات پزشکی اقدام به برگزاری نمایشگاه کردهاید، گفت: «مطالبهگری با تعطیل کردن فعالیت صنعت تفاوت دارد، ما نسبت به مطالبات معوق و کمبود نقدینگی کاملاً جدی هستیم اما فرصت توسعه صنعت را نیز از دست نمیدهیم، نمیشود به دلیل مطالبات، صنعت را تعطیل کرد. چرا که ما به دنبال نظاممند کردن پرداخت مطالبات صنعت تجهیزات پزشکی در کشور هستیم.»
مریم قاسمی، دبیر انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان تجهیزات پزشکی نیز در ادامه این نشست با اشاره به برگزاری نمایشگاه تجهیزات پزشکی گفت: «این نمایشگاه در روزهای 21 لغایت 24 مهر 1405، در محل نمایشگاه بینالمللی شهرآفتاب برگزار خواهد شد. برگزاری کنگرهها و سمینارها، نشستهای تخصصی، میزبانی از هیأتهای تجاری، دورههای آموزشی و... بخش دیگری از نمایشگاه ایرانمد 2026 خواهد بود.»
با این اوصاف، نمایشگاه امسال را میتوان در نقطه تلاقی دو مسیر ارزیابی کرد؛ از یک سو صنعتی که تحت فشار تحریم و مشکلات اقتصادی قرار دارد و از سوی دیگر ظرفیت داخلی که تلاش میکند سهم بیشتری از بازار تجهیزات پزشکی را در اختیار بگیرد.
