در نشست خبری وزارت بهداشت به مناسبت آغاز سال تحصیلی مطرح شد
مدارس در فصل بیماریها از تهویه و واکسن تا شیر و تغذیه رایگان
بازگشایی مدارس فقط به باز شدن درهای کلاسهای درس ختم نمیشود؛ با نشستن میلیونها دانشآموز کنار یکدیگر، ممکن است پای بیماریهای تنفسی، تغذیه، واکسیناسیون، بهداشت فردی و حتی هاری نیز به مدرسه باز شود. در آستانه سال تحصیلی جدید، قباد مرادی رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر و احمد اسماعیلزاده مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در نشستی از یک سو نسبت به افزایش عفونتهای تنفسی در پاییز و مصرف بیرویه آنتیبیوتیک هشدار داد و از سوی دیگر از افزایش اعتبار تغذیه مدارس، پوشش ۲۶۴ هزار کودک در طرح حمایت تغذیهای و شیوع ۲۵ درصدی اضافهوزن و چاقی در کودکان و دانشآموزان خبر داد.
قباد مرادی، رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت، در این نشست با اشاره به تجربه تعطیلی طولانی مدارس در دوران کرونا تأکید کرد: «بازگشت دانشآموزان به مدرسه باید همراه با رعایت اصول بهداشتی باشد و بیماری نباید بهانهای برای تعطیلی گسترده مدارس شود.» او گفت: «یکی از کشورهایی که تجربه طولانیترین تعطیلی مدارس را در دوران کرونا داشت، ایران بود و بسیاری از کشورها اقداماتی انجام میدهند که تعطیلی مدارس، راحت نباشد، این در حالی است که جان دانشآموزان برای ما بسیار اهمیت دارد، اما باید به این موضوع نیز توجه داشته باشیم که فشارهای مختلف غیرمنطقی و غیرفنی نباید باعث تعطیلی مدارس شود.»
پاییز و بازگشت بیماریهای تنفسی
پاییز فصل بیماریهای تنفسی است و همین موضوع به دغدغه اصلی وزارت بهداشت همزمان با شروع مدارس تبدیل شده است. مرادی در اینباره گفت: «تغییر شرایط آبوهوایی، افزایش تجمعات و حضور دانشآموزان در فضای بسته میتواند زمینه انتشار عفونتهای تنفسی مانند آنفلوانزا را بیشتر کند، اما رعایت چند اصل ساده میتواند از بخش قابل توجهی از این انتقال جلوگیری کند.»
او تأکید کرد: «بهترین کار در شرایط فعلی، رعایت تهویه مناسب در مدارس، آموزش به بچهها برای رعایت آداب بهداشت تنفسی و بهداشت دست و نفرستادن کودک مبتلا به عفونت تنفسی به مدرسه است.»
به گفته رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر، اگر کودکی علائم بیماری تنفسی دارد، نباید برای حضور در کلاس تحت فشار قرار گیرد. در عین حال، هر بیماری یا افزایش مورد ابتلا نیز نباید به تعطیلی مدرسه منجر شود و تصمیمها باید بر اساس وضعیت واقعی بیماری و پروتکلهای بهداشتی گرفته شود.
یکی دیگر از نگرانیهای وزارت بهداشت در فصل بیماریهای تنفسی، مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک است. مرادی با هشدار درباره این موضوع گفت: «مصرف بیرویه آنتیبیوتیک برای هر گلودرد یا علائم عفونت، بسیار غلط است.» او افزایش مصرف غیرضروری آنتیبیوتیک را یکی از عوامل مهم مقاومت میکروبی دانست و تأکید کرد که درمان بیماریهای تنفسی باید بر اساس تشخیص پزشک انجام شود.
هاری و ۴۴۰ هزار حیوانگزیدگی
در یک سال
طبق اعلام رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت، سال گذشته ۴۴۰ هزار فرد حیوانگزیده خدمات پیشگیری و درمان هاری دریافت کردند و این رقم در پنج ماه اول امسال به حدود ۱۸۰ هزار نفر رسیده است.
مرادی با بیان اینکه هاری در کشور همچنان وجود دارد، سگهای بدون صاحب را یکی از مهمترین عوامل استمرار این بیماری دانست و بر ضرورت واکسیناسیون سگهای دارای صاحب و ساماندهی سگهای بدون صاحب تأکید کرد. او همچنین درباره فوت یک کودک بر اثر هاری در تبریز گفت: «این کودک سه نوبت واکسن و سرم دریافت کرده بود و دانشگاه علوم پزشکی تبریز در حال بررسی همه جزئیات پرونده برای مشخص شدن احتمال قصور است.»
وقتی شیر مدرسه
دیگر فقط شیر نیست
احمد اسماعیلزاده، مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت و یکی دیگر از مسئولان حاضر در این نشست از تغییر رویکرد برنامه تغذیه مدارس خبر داد، برنامهای که امسال دیگر فقط «شیر مدرسه» نیست و با عنوان «تغذیه رایگان مدارس» دنبال میشود. اسماعیلزاده در این باره گفت: «امسال ۲.۵ برابر سالهای گذشته برای این برنامه اعتبار اختصاص یافته است تا در کنار شیر، امکان توزیع سایر اقلام غذایی نیز فراهم شود.» به گفته او، برنامه تغذیه رایگان مدارس از مهرماه به شکل جدی اجرا خواهد شد و در برخی مدارس، در کنار شیر، اقلامی مانند بیسکویت سبوسدار نیز در اختیار دانشآموزان قرار میگیرد. این تغییر نام، به گفته مسئولان وزارت بهداشت، به دلیل آن است که در مناطقی که انتقال شیر دشوار است، اعتبار تغذیه دانشآموزان فقط به توزیع شیر محدود نشود. اسماعیلزاده تأکید کرد: «با تأمین شیر در دو یا سه روز در هفته نمیتوان ادعا کرد که نیاز پروتئینی و کلسیمی دانشآموز تأمین شده است. این برنامه میتواند در زمینه فرهنگسازی کمک کند. مصرف شیر در بیش از ۸۵ درصد دانشآموزان پس از اجرای این برنامه در گذشته افزایش پیدا کرده بود.»
او گفت: «اگر به مدرسه ابتدایی دولتی مراجعه کردید و مشاهده شد که شیر توزیع نشده، حتماً به اطلاع آموزش و پرورش برسانید. وزارت بهداشت نیز بهشدت پیگیر این موضوع است تا این برنامه به نحواحسن اجرا شود.»
ضد واکسنها به معضل
تبدیل شدهاند
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت در پاسخ به سؤالی درباره نگرانی از گروههای ضد واکسن گفت: «ایران جزو کشورهایی بوده که به دلیل پوشش بالای واکسیناسیون معروف بوده و به خوبی کار شده است؛ در ۳۰ سال گذشته شاید یک مورد کزاز مشاهده نشده باشد. از سال ۱۳۷۸ به بعد شاید فلج اطفال مشاهده نشده باشد و این یعنی واکسیناسیون به خوبی کار کرده است. تا حدود ۳ سال پیش جزو معدود کشورهایی بودیم که بیشترین پوشش واکسیناسیون را داشتیم. اما پس از کرونا، گروههای ضد واکسن تبدیل به معضل شدهاند و روزبه روز باعث نگرانی میشوند. در برخی شهرها، افرادی علیه واکسیناسیون تلاش میکنند. رسانهها باید با واکسنستیزی مبارزه کنند. هرکسی که با واکسن مبارزه میکند، حتی پایگاه اجتماعی خود را زیر سؤال میبرد. برخی خود را منسوب به بخشهایی میدانند.»
۲۶۴ هزار کودک
زیر چتر حمایت تغذیهای
یکی از مهمترین اعداد مطرح شده در این نشست، پوشش ۲۶۴ هزار کودک در برنامه حمایت تغذیهای بود. اسماعیلزاده توضیح داد: «کودکانی که در مراکز بهداشتی با سوءتغذیه شناسایی میشوند، پس از بررسی وضعیت اقتصادی خانوار در صورت قرار گرفتن در دهکهای مشمول، تحت حمایت قرار میگیرند. در این طرح، خانوارهای دهکهای اول تا پنجم ماهانه ۲ میلیون تومان و دهکهای دیگر تا دهک هفتم یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان برای خرید اقلام غذایی دریافت میکنند. بودجه این طرح بیش از ۸ هزار میلیارد تومان اعلام شده است.» به گفته اسماعیلزاده، در سال ۱۴۰۳ بیش از ۳۳ درصد کودکان تحت پوشش یا بهبود یافتهاند یا سوءتغذیه آنها به طور کامل برطرف شده است.
کوتاهقدی حدود ۵ درصد
چاقی حدود ۲۵ درصد
اسماعیلزاده آخرین آمار ملی کوتاهقدی در کودکان زیر پنج سال را حدود ۵ درصد اعلام کرد و گفت: «این میزان در استانهای کمبرخوردار بیشتر است. ژنتیک، تغذیه، خواب و بلوغ زودرس از جمله عوامل مؤثر بر رشد قدی کودکان عنوان شدند. در مقابل، آمار اضافهوزن و چاقی در کودکان و دانشآموزان حدود ۲۵ درصد اعلام شد؛ رقمی که از نگاه وزارت بهداشت میتواند در سالهای آینده بار بیماریهای غیرواگیر را افزایش دهد.»
برش
کرونا مانند گذشته نیست، اما همچنان رصد میشود
مرادی در بخش دیگری از سخنان خود درباره وضعیت کرونا در کشور گفت: «کرونا مانند آنفلوانزا یک بیماری بومی شده است.» به گفته او، با افزایش ایمنی در جامعه و سازگاری ویروس، شدت بیماری مانند سالهای اول همهگیری نیست، اما این به معنای پایان پایش کرونا نیست. او گفت: «افراد در حال حاضر امکان ابتلا به سرماخوردگی و آنفلوانزا را دارند و ابتلا به کرونا نیز همین طور است. سال گذشته در اواخر مرداد ماه، حدود ۱۰ درصد تست مثبت کرونا داشتیم. در دنیا نیز این بیماری در حال چرخش است. به دلیل ایمنی ایجاد شده و سازگاری با انسان، مرگ و میر با آن شدت، بروز پیدا نمیکند. البته هر آن امکان جهش این ویروس و خطرناک شدن وجود دارد. البته رصدها و توالییابی انجام میشود که اگر تغییر خطرناکی در ویروس کرونا وجود داشته باشد، تصمیمگیری شود.» او همچنین واکسن آنفلوانزا را بیشتر برای گروههای پرخطر شامل سالمندان، افراد دارای بیماریهای زمینهای و زنان باردار توصیه کرد.
