ماه‌ها بود که عربستان از احتمال آغاز حمله‌ای تازه علیه انصارالله سخن می‌گفت و متحدان یمنی این کشور نیز از غافلگیری‌هایی خبر می‌دادند که قرار بود معادلات میدان را تغییر دهد. هواداران این جریان حتی با اطمینان از احتمال سقوط حدیده (بندر راهبردی یمن) و پیشروی تا صنعا سخن می‌گفتند. اما با آغاز نبرد، ورق به‌گونه‌ای دیگر برگشت؛ این انصارالله بود که با ابتکار عمل در میدان، محاسبات طرف مقابل را برهم زد و همه را غافلگیر کرد. طی چند روز گذشته، نیروهای انصارالله به‌سرعت در امتداد ساحل غربی یمن پیشروی کرده‌اند. روز پنجشنبه، آنها مخا را تصرف کردند؛ شهری بندری که نام خود را به دانه قهوه «موکا» داده است. سپس جزیره پریم را نیز به کنترل خود درآوردند؛ برآمدگی صخره‌ای کوچکی در میانه باب‌المندب، تنگه‌ای که دریای سرخ را به اقیانوس هند متصل می‌کند.
همزمان، پهپادها به یک خط لوله نفت مهم در عربستان حمله کردند؛ خط لوله‌ای که روزانه تا ۷ میلیون بشکه نفت را به بنادر عربستان در دریای سرخ منتقل می‌کند. پس از حمله، این خط لوله «به‌ عنوان یک اقدام احتیاطی» تعطیل شد.
پیشروی انصارالله فقط مایه شرمساری عربستان سعودی نیست؛ بلکه اهرم فشار جدیدی در اختیار تهران قرار می‌دهد، زیرا متحدان ایران کنترل خود بر یک آبراه حیاتی دیگر را تقویت کرده‌اند. در پی این پیشروی‌ها قیمت نفت برنت تا ۱۰۸ دلار در هر بشکه افزایش یافت. میانگین ملی قیمت گازوئیل در آمریکا نیز روز جمعه برای اولین بار در تاریخ از ۶ دلار به ازای هر گالن عبور کرد؛ رقمی که از حدود ۵.۸۵ دلار یک هفته پیش بیشتر و حدود ۶۰ درصد بالاتر از ۳.۷۱ دلاری است که رانندگان یک سال پیش پرداخت می‌کردند. بنزین نیز پس از ثبت رکورد در تعطیلات آخر هفته، اکنون به طور متوسط ۴.۲۲ دلار برای هر گالن قیمت دارد.
جنگ داخلی یمن در سال ۲۰۱۴ آغاز شد؛ زمانی که نیروهای انصارالله از مناطق کوهستانی شمال به سمت جنوب پیشروی کردند و شهرهای مهمی را به تصرف خود درآوردند. در ادامه، ائتلافی به رهبری عربستان سعودی در سال ۲۰۱۵ وارد جنگ شد. جنگ در نهایت به بن‌بست کشیده شد و خطوط مقدم از زمان آتش‌بس سال ۲۰۲۲ تقریباً ثابت مانده بود؛ تا اینکه حمله آمریکا علیه ایران، وضعیت موجود را برهم زد. در ماه ژوئیه، جنگنده‌های سعودی فرودگاه صنعا را بمباران کردند تا مانع ورود یک هواپیمای غیرنظامی ایرانی شوند. چند روز بعد، انصارالله اعلام کرد کشتیرانی عربستان در دریای سرخ را محاصره می‌کند. آنها همچنین حملات موشکی به شهرهای عربستان را که چند سال متوقف شده بود، از سر گرفتند. بازگشت به یک جنگ جدی اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسید و روشن بود که انصارالله تلاش خواهد کرد مناطق ساحلی یمن در دریای سرخ را تصرف کند. درنهایت این اتفاق افتاد، عربستان و متحدانش غافلگیر شدند. گروه‌های مخالف انصارالله مجموعه‌ای پراکنده و نامنسجم هستند: از بنیادگرایان گرفته تا جدایی‌طلبانی که خواهان استقلال جنوب یمن هستند و همچنین شبه‌نظامیان قبایلی. برخی از آنها با عربستان و برخی دیگر با امارات متحده عربی هم‌پیمان هستند. اماراتی‌ها مؤثرتر از دیگران ارزیابی می‌شدند. اما عربستان در ماه دسامبر امارات را مجبور کرد از یمن خارج شود؛ پس از آنکه جدایی‌طلبان مورد حمایت امارات مناطقی را تصرف کردند و از اعلام کشور مستقل خود سخن گفتند. این مسأله موجب ایجاد شکاف در جبهه مخالفان انصارالله شد؛ شکافی که در نهایت به سود انصارالله تمام شد. با پیشروی انصارالله در جنگ اخیر، بسیاری از مخالفان آنها به‌سادگی گریختند. فرماندهان رقیب طی چند روز گذشته یکدیگر را به خیانت متهم کرده‌اند. نیروهای در حال عقب‌نشینی نیز سلاح‌های خود را کنار جاده‌ها می‌فروختند. عربستان پیش از این تلاش کرده بود با انعقاد پیمان دفاع متقابل با ترکیه و پاکستان که ماه گذشته با تبلیغات گسترده اعلام شد؛ مانع حمله به خاک خود شود. با این حال، متحدان جدید عربستان تاکنون چیزی فراتر از ابراز همدردی و آرزوی موفقیت برای این کشور ارائه نکرده‌اند. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، با وجود درخواست‌های شخصی محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، از حملات هوایی علیه انصارالله خودداری کرده است. حتی اگر او نظرش را تغییر دهد، توانایی‌های نظامی آمریکا تحت فشار قرار خواهد گرفت. یک عملیات طولانی احتمالاً مستلزم انتقال یکی از دو گروه ناو هواپیمابری است که در نزدیکی تنگه هرمز مستقر هستند. چنین اقدامی موقعیت آمریکا در منطقه را بیش از پیش تضعیف خواهد کرد.
احتمالاً هدف بعدی انصارالله، تعز؛ شهری کوهستانی باشد که بخش بزرگی از جنگ در محاصره بود، و مأرب؛ مرکز صنعت نفت و گاز یمن. در این میان، احتمالاً قیمت نفت افزایش خواهد یافت. حتی پیش از حمله اخیر، حضور انصارالله باعث شده بود کشتی‌ها از باب‌المندب دوری کنند. بر اساس داده‌های شرکت کپلر، عربستان در ماه اوت تنها ۲۰۰ هزار بشکه در روز نفت از طریق این تنگه صادر کرد؛ در حالی که این رقم در ژوئن ۴ میلیون بشکه در روز بود.
منبع: Economist

برش

 آزمون دشوار عربستان و متحدانش

تصرف سواحل دریای سرخ یمن توسط انصارالله در حال تغییر موازنه قدرت در خلیج فارس نیز هست؛ تحولی که دست ایران را تقویت کرده و عربستان سعودی و کشورهای همسایه آن را با انتخابی دشوار روبه‌رو کرده است یعنی پذیرش هزینه‌های فزاینده یا تلاش برای رسیدن به توافقی با تهران. به گزارش رویترز، انصارالله با ایجاد موضعی مسلط بر باب‌المندب، یکی از مهم‌ترین مسیرهای کشتیرانی جهان، یک نقطه فشار جدید ایجاد کرده است؛ نقطه‌ای که اکنون صادرات نفت عربستان را که پس از بسته‌شدن تنگه هرمز به مسیرهای دیگری منتقل شده‌اند، تهدید می‌کند. بر اساس ارزیابی مقام‌های منطقه‌ای و تحلیلگران، محاسبه روشن است: ایران و یمن با تحت فشار قرار دادن کشتیرانی در دریای سرخ، همزمان با تنگ‌تر شدن مسیر هرمز، می‌توانند قیمت نفت را افزایش دهند و به تورم دامن بزنند و در عین حال، امید کشورهای منطقه به اتکا به واشنگتن برای حل بحران را کاهش دهند. در همین رابطه الکس واتانکا از مؤسسه خاورمیانه گفت، پرسش پیش روی کشورهای خلیج فارس این است که چگونه از منافع خود محافظت کنند و از درگیری‌ای که واشنگتن نمی‌تواند از آن خارج شود، جان سالم به در ببرند. این وضعیت می‌تواند آنها را به سمت دیپلماسی موازی با تهران و در گذر زمان، به سوی یک راهبرد امنیتی گسترده‌تر سوق دهد که کمتر از گذشته به آمریکا متکی باشد. او گفت: «کشورهای خلیج فارس دارند این واقعیت اساسی را در نظر می‌گیرند که ممکن است مجبور شوند، چه به مذاق آمریکا خوش بیاید چه نیاید، خودشان با ایرانی‌ها به توافق برسند؛ زیرا آمریکا نمی‌تواند آنها را از این باتلاق بیرون بکشد.»
آرون دیوید میلر، مذاکره‌کننده پیشین آمریکا هم گفت: «انصارالله می‌تواند از جغرافیا به ‌عنوان یک سلاح استفاده کرده و تأثیری چشمگیر بر اقتصاد بین‌المللی و اقتصاد جهانی نفت بگذارد.»
یک مقام منطقه‌ای نیز گفت، پیشروی انصارالله، آخرین گام در چارچوب راهبردی حساب‌شده در منطقه است. این مقام افزود: «برای ایران، این یک بازی شطرنج است. آنها از پیش برای گام بعدی برنامه‌ریزی می‌کنند و همه اهرم‌های خود را به ‌طور همزمان فعال نمی‌کنند.»