جنگ ایران چگونه ۱۲۰۰ دلار هزینه اضافی به هر خانواده در ایالات متحده آمریکا تحمیل کرده است؟
ضربه ترامپ به مالیات دهندگان آمریکایی
در اوایل ماه مارس، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در سخنرانی برای گروهی از قانونگذاران و حامیان مالی جمهوریخواه که در باشگاه گلف او در دورالِ فلوریدا گرد آمده بودند، جنگی را که چند روز پیش علیه ایران آغاز شده بود، یک «مأموریت کوتاهمدت» توصیف کرد و گفت این عملیات «بهزودی» پایان خواهد یافت.
اما آنچه قرار بود مأموریتی چند هفتهای باشد، اکنون از مرز شش ماه گذشته است و چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. اگرچه شدت درگیریها در مقاطعی کاهش یافته، رویارویی میان دو طرف بار دیگر تشدید شده و بحران در تنگه هرمز همچنان ادامه دارد. وضعیتی که نشان میدهد جنگ، برخلاف وعده اولیه ترامپ، به یک درگیری طولانیمدت تبدیل شده است.
هزینههای جنگ برای ترامپ همچنان در حال افزایش است. برخی از این هزینهها را نمیتوان با دلار و سنت بیان کرد. در ظاهر، برآورد هزینههای اقتصادی جنگ آسانتر است؛ اما در عمل، این کار چندان ساده نیست. حتی اگر محاسبه را فقط به آمریکا محدود کنیم، ابتدا باید هزینههای نظامی مربوط به مواردی مانند مهمات، استقرار نیروهای بیشتر و بازسازی خسارتهای گستردهای که حملات دفاعی ایران به پایگاههای آمریکایی در خاورمیانه وارد کردهاند، محاسبه شود.
علاوه براین، باید هزینههای مالی ناشی از افزایش قیمت انرژی برای خانوارها و کسبوکارهای آمریکایی را نیز در نظر گرفت. همچنین هزینههای غیرمستقیمتری وجود دارد؛ از جمله هزینهای که آمریکاییها در قالب افزایش تورم و رشد نرخ بهره متحمل شدهاند. تنها با کنار هم گذاشتن همه این موارد میتوان به برآوردی از هزینه کلی جنگ دست یافت. اما بهتر است ابتدا از هزینههای نظامی شروع کنیم؛ هزینههایی که در نهایت بار آن بر دوش مالیاتدهندگان آمریکایی خواهد بود.
یکی از مشکلات محاسبه این هزینهها این است که پنتاگون درباره بسیاری از ابعاد این درگیری هیچ شفافیتی نداشته است. به گزارش نیویورک تایمز؛ در ماه ژوئیه، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، به کمیته تخصیص بودجه سنا گفت که این درگیری حدود ۳۷.۵ میلیارد دلار هزینه داشته است، اما جزئیات چندانی درباره این رقم ارائه نکرد. کمی پیش از حضور هگست در این جلسه، شبکه انبیسی نیوز گزارش داده بود که برآوردهای داخلی پنتاگون، با احتساب هزینههای بازسازی پایگاههای نظامی، رقم واقعی را بین ۸۰ تا ۱۰۰ میلیارد دلار تخمین میزنند.
اوایل تابستان نیز کاخ سفید از کنگره خواست ۶۷.۲ میلیارد دلار بودجه اضافی برای پنتاگون اختصاص دهد. جمهوریخواهان مجلس نمایندگان نیز چارچوبی برای هزینهکرد تصویب کردند که شامل ۷۳ میلیارد دلار بودجه اضافی برای بخش دفاعی و اطلاعاتی بود.
در جنگهای هوایی، بزرگترین هزینه منفرد معمولاً مربوط به مهمات است و این جنگ نیز از این قاعده مستثنا نیست. پنتاگون در این درگیری بهطور گسترده از موشکهای دقیق، مانند تاماهاک، استفاده کرده که بر اساس برآورد مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی (CSIS) هر فروند آن حدود ۲.۶ میلیون دلار قیمت دارد. همچنین از سامانههای پیشرفته پدافند هوایی، مانند موشکهای پاتریوت، استفاده شده که هزینه هر فروند آن حدود ۴.۹ میلیون دلار است.
تحلیلی که CSIS در اوایل تابستان درباره هزینه جنگ منتشر کرد، نشان میدهد پنتاگون بیش از هزار فروند موشک تاماهاک و تا ۱۴۰۰ فروند موشک پاتریوت مصرف کرده است؛ علاوه براین، حدود ۱۰ هزار بمب هدایتنشده موسوم به (dumb bombs) نیز به کار گرفته شده است. براساس این تحلیل، هزینه مصرف این حجم عظیم از مهمات حدود ۲۶.۱ میلیارد دلار بوده است.
این گزارش، دومین مورد پرهزینه را خسارت واردشده به پایگاههای آمریکا در کشورهایی مانند بحرین، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی شناسایی کرده و میزان آن را تا ۹.۲ میلیارد دلار برآورد کرده است. اگرچه پنتاگون تلاش کرده میزان اثربخشی حملات ایران را کماهمیت جلوه دهد، به نظر میرسد این حملات بهطور کامل یا جزئی صدها سازه و تأسیسات را تخریب کردهاند؛ از جمله آشیانههای هواپیما، انبارهای سوخت، تأسیسات راداری، انبارها و پادگانها. این حملات ضربهای بیسابقه در سالهای اخیر به زیرساخت نظامی آمریکا وارد کردهاند.
بهای سنگین جنگ
برای آمریکاییها
در ابعاد گستردهتر اقتصادی، بزرگترین بار ناشی از جنگ، افزایش شدید قیمت انرژی بوده است. قیمت سوخت همچنان بالاتر از سطح پیش از حملات دولت ترامپ به ایران است. براساس برآوردهای مؤسسه واتسون دانشگاه براون، جنگ علیه ایران تاکنون ۱۰۰ میلیارد دلار هزینه اضافی ناشی از افزایش قیمت انرژی به مصرفکنندگان آمریکایی تحمیل کرده و براساس برآورد لحظهای دانشگاه براون تا صبح دوشنبه، این رقم تقریباً هر دو دقیقه یک میلیون دلار دیگر افزایش مییابد. افزایش قیمت بنزین و گازوئیل از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، تاکنون بهطور متوسط بیش از ۷۶۰ دلار هزینه اضافی به هر خانوار آمریکایی تحمیل کرده است.
به گفته مارک زاندی، اقتصاددان ارشد مؤسسه Moody’s Analytics، تا اواخر ژوئیه، مجموع هزینههای جنگ برای هر خانوار آمریکایی، با احتساب هزینههای نظامی، افزایش نرخ بهره و افزایش قیمت بنزین، مواد غذایی و سایر هزینههای حملونقل، به بیش از ۱۲۰۰ دلار رسیده است. قیمت بنزین و گازوئیل نیز بهترتیب حدود ۳۷ و ۴۵ درصد بیشتر از پیش از جنگ است. براساس آمار انجمن اتومبیل آمریکا (AAA)، میانگین قیمت ملی هر گالن بنزین معمولی در آمریکا در ۱۹ اوت، ۴.۰۹ دلار بوده، در حالی که این رقم در ۲۷ فوریه ۲.۹۸ دلار بوده است. برخی تخمینها حتی به مراتب بالاتر هستند. پروفسور لیندا جی بیلمز، از دانشگاه هاروارد و یکی از متخصصان برجسته اقتصاد جنگ در آمریکا معتقد است که با در نظر گرفتن کل هزینه درگیری، هزینه نهایی میتواند به ۱ تریلیون دلار برسد.
به گزارش مرکز پیشرفت آمریکا (CAP)؛ تا ۱۹ اوت، در ۱۳ ایالت آمریکا شامل وایومینگ، مونتانا، ایلینوی، یوتا، کلرادو، آریزونا، آیداهو، اورگن، نوادا، آلاسکا، واشنگتن، هاوایی و کالیفرنیا، قیمت بنزین معمولی به بیش از ۴.۳۰ دلار در هر گالن رسیده بود. ایالتهایی که بیشترین افزایش قیمت، یعنی ۴۵ درصد یا بیشتر نسبت به قیمتهای پیش از جنگ، را تجربه کردهاند عبارتنداز: میسوری، ویسکانسین، نبراسکا، نیومکزیکو، اوهایو، مینهسوتا، داکوتای جنوبی، آیداهو، کانزاس، داکوتای شمالی، کلرادو، اوکلاهما، مونتانا، آیووا، یوتا و وایومینگ.
با افزایش قیمت نفت در پی تشدید تنشها، قیمت بنزین نیز افزایش یافته و به این زودیها احتمال کاهش آن چندان زیاد نیست. حتی در ماه آوریل، کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، گفته بود که بازگشت قیمت بنزین به زیر ۳ دلار ممکن است «تا سال آینده» اتفاق نیفتد.
نرخ تورم سالانه همچنان بالاتر از هدف فدرال رزرو قرار دارد. براساس دادههای وزارت کار آمریکا، قیمت برای مصرفکننده در ماه ژوئیه نسبت به سال گذشته ۳.۴ درصد افزایش یافته است؛ رقمی که یک واحد درصد کامل بیشتر از نرخ تورم سالانه ۲.۴ درصدی پیش از آغاز جنگ ترامپ علیه ایران است.
قیمت مواد غذایی نیز در ماه ژوئیه ۰.۱ درصد افزایش یافت و این چهارمین ماه متوالی بود که قیمت مواد غذایی افزایش پیدا میکرد. قیمت میوه و سبزیجات نیز نسبت به سال گذشته ۵.۱ درصد افزایش داشته است؛ افزایشی که بخشی از آن ناشی از بالا رفتن هزینههای انرژی و حملونقل پس از اختلال در عرضه نفت و گاز در خاورمیانه بوده است.
اما افزایش هزینه سوخت چگونه قیمت مواد غذایی را بالا میبرد؟ واقعیت این است که نفت و گاز تقریباً در تمام مراحل زنجیره تولید و توزیع مواد غذایی نقش دارند؛ از کود و سوخت تراکتورها در مزارع گرفته تا برق و تجهیزات سرمایشی و عایقکاری در انبارهای سرد، بستهبندیهای پلاستیکی و سوخت کامیونها برای حملونقل. به گزارش الجزیره؛ با افزایش قیمت نفت، هزینههای اضافی در هر مرحله روی هم انباشته میشوند؛ از تولید و نگهداری گرفته تا بستهبندی و انتقال. تا زمانی که مواد غذایی به قفسه فروشگاهها میرسند، این هزینههای اضافی در قالب افزایش قیمت به مصرفکنندگان منتقل میشوند. در کشورهای کمدرآمد، که مردم بخش بسیار بیشتری از درآمد خود را صرف خرید مواد غذایی میکنند و حجم زیادی از غلات و کود مورد نیاز خود را وارد میکنند، افزایش قیمت نفت میتواند بهسرعت به کمبود مواد غذایی منجر شود.

