رئیس سازمان برنامه و بودجه از تدوین طرحی خبر داد که حوضه جازموریان و هلیلرود را متحول میکند
احیای کشاورزی یک میلیون هکتاری در جنوب شرقی کشور
جنوب کرمان در کانون یک تصمیم بزرگ ملی قرار گرفته است؛ تصمیمی که بنا دارد با الگوی «توسعه زنجیرهای»، به رنج سالیان مردم در جادههای خاکی، بیمارستانهای نیمهکاره و خشکسالیهای فرساینده پایان دهد. سفر رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور به دیار کریمان، نقطه آغاز همین رویکرد تازه و برنامهریزی شده به شمار میرود. در جریان این سفر و بازدیدهای میدانی، مقدمات رونمایی از بزرگترین طرح کشاورزی کشور در یک میلیون هکتار از اراضی حوضه هلیلرود و جازموریان به صورت رسمی فراهم شد. طرحی که به گفته سیدحمید پورمحمدی، معاون رئیسجمهور با مشارکت کارشناسان حوزه آب، کشاورزی، محیطزیست و سازمان برنامه و بودجه در حال نهایی شدن است و بهزودی رونمایی خواهد شد.
رئیس سازمان برنامه و بودجه وسعت اراضی مورد بررسی را در حد یک میلیون هکتار عنوان کرده و گفته است توسعه کشاورزی در این محدوده میتواند به یکی از نمونههای کمنظیر در کشور و حتی جهان تبدیل شود. او همچنین از نتایج امیدوارکننده طرح آزمایشی در نزدیک به هزار هکتار سخن گفته است؛ نتایجی که از نگاه مسئولان میتواند نشانهای از ظرفیت بالای منطقه برای تولید محصولات کشاورزی، توسعه صادرات خرما و تأمین خوراک دام باشد. همزمان با این رویداد کلان اقتصادی، گره اعتباری بیمارستانهای نیمهتمام منطقه، بهویژه عنبرآباد باز شده و بودجه راههای جنوب استان با جهش چشمگیر ۲۴۰ درصدی مواجه شده است. این رویکرد چندبعدی طراحی شده تا سه ضلع زیرساخت، حملونقل و درمان پا به پای بخش تولید حرکت کند و این پهنه ارزشمند مرزی را به قطب جدید اشتغال، سلامت، امنیت غذایی و صادرات تبدیل سازد.
ابعاد فرا استانی
جسورانهترین طرح کشاورزی کشور
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور در جریان سفر به جنوب استان کرمان و بازدید از زیرساختهای عمرانی و اراضی کشاورزی، از اتخاذ تصمیمات بزرگ ملی برای خروج این پهنه جغرافیایی از بنبست محرومیت تاریخی و آغاز فصل تازهای از توسعه زنجیرهای خبر داد.
وی با اشاره به ظرفیتهای مغفولمانده و ثروتهای پنهان این منطقه اظهار کرد: «منطقه حدفاصل جیرفت، کهنوج، جازموریان و ایرانشهر، با وجود برخورداری از ثروت فراوان طبیعی، زمینهای حاصلخیز و پیشینه کهن تاریخی، امروز متأسفانه در زمره مناطق کمتربرخوردار قرار دارد. این وضعیت باید با برنامهریزی هدفمند، جامع و بنیادین تغییر کند تا زمینه استفاده از تمام توانمندیهای مغفول آن فراهم شود. جیرفت با برخورداری از تمدنی درخشان با قدمت ۵ هزار سال و پیوند عمیق تاریخیاش با شهر سوخته در سیستانوبلوچستان، بیانگر پیشینه عظیم و ظرفیتهای ارزشمند این گستره جغرافیایی است. این هویت تمدنی به ما یادآوری میکند که جنوب کشور همواره زیستبومی پویا و مولد داشته است.»
معاون رئیسجمهور با اعلام رونمایی قریبالوقوع از یکی از جسورانهترین و گستردهترین طرحهای توسعهای تاریخ کشاورزی کشور افزود: «در چند سال اخیر، کارشناسان سازمان برنامه و بودجه همراه با متخصصان بخشهای کشاورزی، آب و محیطزیست، بررسیها و بازدیدهای میدانی متعددی در منطقه داشتهاند تا مدلهای جامع توسعهای تهیه کنند. خوشبختانه نتایج اجرای طرحهای آزمایشی در سطح نزدیک به یک هزار هکتار از اراضی حدفاصل جیرفت، کهنوج و جازموریان بسیار موفقیتآمیز و شگفتآور بوده است. بر همین اساس، طرحی گسترده در وسعتی به حجم یک میلیون هکتار تدوین شده که نمونهای کمنظیر در کشور و سطح منطقه به شمار میرود. این سند جامع پس از بررسیهای نهایی در کارگروهی ویژه در تهران رونمایی خواهد شد.»
پورمحمدی درباره ابعاد اقتصادی، رفاهی و امنیتی این ابرپروژه خاطرنشان کرد: «این منطقه دسترسی قابل توجهی به منابع آب زیرزمینی و موقعیت جغرافیایی ویژهای برای ارتباط با بنادر جنوبی دارد. اجرای طرح یک میلیون هکتاری نهتنها قطب جدیدی برای تأمین نیازهای اساسی کشور، جهش چشمگیر در صادرات خرما و تأمین خوراک دام خلق میکند، بلکه زنجیرهای از اشتغال پایدار، رونق صنایع تبدیلی، آمایش دقیق سرزمین و تثبیت جمعیت در مناطق مرزی را به همراه خواهد داشت.»
اولویتبندی اعتبارات سلامت
از عنبرآباد تا کهنوج
رئیس سازمان برنامه و بودجه در ادامه، درباره اولویتبندی اعتبارات درمانی و رفع دغدغههای بهداشتی مردم منطقه تصریح کرد: «گرهگشایی از چالشهای درمانی و تکمیل ساخت بیمارستانهای جنوب کرمان از اولویتهای حیاتی و اجتنابناپذیر دولت است. بر اساس آمارهای موجود، در قانون بودجه حدود ۲۰۰ میلیارد تومان برای بیمارستان عنبرآباد پیشبینی شده، در حالی که تکمیل کل این پروژه بدون در نظر گرفتن هزینههای سنگین تجهیزات پزشکی، به اعتباری حدود یکهزار و ۲۰۰ میلیارد تومان نیاز دارد. اگرچه محدودیتهای قانونی و بودجهای در پرداختها وجود دارد، اما با توجه به فاصله نقاط روستایی و نیاز مبرم مردم، تکمیل بیمارستانهای جیرفت، عنبرآباد و کهنوج در اولویت پیگیریها قرار گرفته است. ما تلاش میکنیم با بهرهگیری از راهکارهای جدید تأمین مالی، اعتبارات مورد نیاز این طرحها را در بودجه سال آینده بهصورت ویژه ببینیم تا مردم منطقه هرچه سریعتر از خدمات تخصصی درمانی بهرهمند شوند.»
عقبماندگی شاخصهای جادهای
جنوب استان
پورمحمدی با اذعان به عقبماندگی شاخصهای جادهای جنوب استان نسبت به میانگین کشوری یادآور شد: «تکمیل و بهسازی راههای روستایی همپای اجرای طرح کشاورزی جازموریان دنبال خواهد شد، چراکه رونق تولید و انتقال آسان محصولات بدون داشتن شبکه مواصلاتی استاندارد ممکن نیست. همچنین پروژه حیاتی راهآهن جیرفت که به دلیل مشکلات اعتباری در مراحل اولیه باقی مانده، از نظر نحوه تأمین مالی و حل مشکلات اجرایی بهطور ویژه در دستور کار قرار گرفته است.» معاون رئیسجمهور همچنین از اختصاص پاداش اعتباری ویژه به استان کرمان خبر داد و گفت: «به پاس اجرای موفق و شجاعانه طرح ساماندهی سوخت در استان کرمان که منجر به جمعآوری صفهای طولانی، مبارزه با فساد و کاهش محسوس قاچاق شد، سازمان برنامه و بودجه اعتبار ویژهای جهت شتاببخشی به تکمیل پروژههای عمرانی نصفهکاره به استان اختصاص خواهد داد.» پورمحمدی با تأکید بر گامهای اجرایی بلافاصله پس از سفر گفت: «پس از بازگشت به تهران، جلسه کارگروه ویژه با حضور متخصصان حوزه آب، محیطزیست و کشاورزی برگزار میشود تا جزئیات عملیاتی طرح نهایی شده و ریل توسعه جنوب کرمان سرعت گیرد.»
پاسخ اجرایی استان به راهبردهای ملی توسعه
همزمان با ترسیم این افق کلان از سوی سازمان برنامه و بودجه، بدنه اجرایی استان کرمان نیز عملیاتیسازی این دستور کار ملی را در حوزههای آب، زیرساخت و درمان آغاز کرده است تا مصوبات ملی بلافاصله به پروژههای ملموس میدانی تبدیل شوند. «محمدعلی طالبی»، استاندار کرمان در همین راستا ابعاد اقدامات اجرایی، اعتبارات مصوب و برنامههای جامع استان را تشریح کرد.
وی با اشاره به طرح ویژه مدیریت منابع آبی و مهار سیلابها اظهار کرد: «یکی از اولویتهای حیاتی جنوب کرمان، کنترل آبهای سطحی، هدایت سیلابها و نجات تالابهای منطقه است. در همین راستا، ۸۵۰ میلیارد تومان اعتبار برای احداث و تکمیل سیلبندها و بندهای جنوبی استان اختصاص یافته است. این اقدام عمرانی علاوه بر ایمنسازی کامل روستاها و اراضی کشاورزی در برابر سیلابهای فصلی، آبهای سطحی را مستقیماً به سمت سفرههای زیرزمینی و پهنه تالاب جازموریان هدایت میکند تا زیستبوم منطقه احیا شود.»
جهش ۲۴۰ درصدی اعتبارات جادهای
و نوسازی زیرساختها
استاندار کرمان در خصوص تسریع در روند تکمیل بیمارستانهای نیمهکاره و رفع مطالبات درمانی مردم افزود: «عمده پروژههای کلیدی و بیمارستانی جنوب استان، دارای ردیفهای اعتباری مشخص در قانون بودجه هستند. رویکرد مدیریت ارشد استان، تمرکز بر جذب بهموقع اعتبارات ملی و اولویت دادن به پروژههایی با پیشرفت فیزیکی بالاست تا با تخصیص بهموقع منابع مالی، این طرحها در کوتاهترین زمان ممکن به بهرهبرداری برسند.»
طالبی با تشریح تحول بیسابقه در زیرساختهای مواصلاتی و شبکه جادهای جنوب استان تصریح کرد: «اعتبارات جادهای استان کرمان در قانون بودجه امسال با جهش چشمگیر ۲۴۰ درصدی همراه بوده است. هماکنون بهسازی و نوسازی ۱,۵۰۰ کیلومتر از محورهای اصلی استان در دست اجراست و تفاهمنامهای جامع نیز با سازمان راهداری برای نوسازی و آسفالت ۸۰۰ کیلومتر راه روستایی به امضا رسیده است. علاوه بر این، پیگیریهای فنی و قانونی لازم برای حل موانع مربوط به میراث فرهنگی در پروژه راهآهن جیرفت و سازه پل سوم هلیلرود انجام شده تا ریل توسعه منطقه بدون مانع حرکت کند.» وی با تبیین کارنامه عمرانی استان و پاداش انضباط مالی در حوزه سوخت خاطرنشان کرد: «اجرای طرح ساماندهی سوخت در استان کرمان، انضباط مالی و کاهش قاچاق را به همراه داشت که این موفقیت با تخصیص پاداش اعتباری ویژهای از سوی سازمان برنامه و بودجه پاسخ داده شد. از سوی دیگر، کرمان با فعالسازی توان بخش خصوصی و دولتی، رتبه دوم کشور را از نظر حجم پروژههای افتتاحی و کلنگزنی در هفته دولت کسب کرده است؛ بهطوری که طرحهایی به ارزش ۴۵ هزار میلیارد تومان در بخش خصوصی به بهرهبرداری رسیده و عملیات اجرایی ۸۳ پروژه دولتی با اعتبار ۴ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان آغاز شده است. این روند در کنار رشد ۱۸ درصدی شرکتهای دانشبنیان، مسیر توسعه متوازن و پایداری را برای جنوب استان ترسیم میکند.»
برش
نقشه راه جنوب کرمان
تحلیل منسجم اقدامات انجامشده نشان میدهد جنوب کرمان از رویکردهای مقطعی فاصله گرفته و در مسیر یک نقشه راه یکپارچه قرار گرفته است؛ نقشهای که در آن پیوند مهار آبها، جهش اعتبارات جادهای، تعیین تکلیف ریل و تکمیل بیمارستانها، جنوب پهناورترین استان کشور را به یکی از پیشرانهای اصلی اقتصاد، تولید و سلامت ایران تبدیل خواهد کرد.


