محمد محسن فایضی
کارشناس مسائل فلسطین

انتخابات داخلی حزب لیکود در حالی بعد از چند هفته تأخیر و جنجال برگزار شد که نتیجه آن، هم برای بنیامین نتانیاهو یک پیروزی مهم در کنترل حزب محسوب می‌شود و هم حاوی نشانه‌هایی نگران‌کننده درباره وضعیت لیکود در انتخابات کنست اسرائیل در ۲۷ اکتبر یعنی حدود 65 روز دیگر است. در این انتخابات داخلی حدود ۷۶ هزار نفر، معادل 53 درصد اعضای لیکود شرکت کردند؛ مشارکتی که پایین‌تر از انتخابات داخلی ۲۰۲۲ بود. در آن انتخابات حدود ۵۸ درصد اعضا رأی داده بودند و با رأی‌گیری رقیب دیگری مثل حزب دموکرات‌ها که 88 درصد مشارکت کردند، فاصله دارد.
این انتخابات برای مشخص شدن جایگاه افراد در لیست انتخاباتی لیکود است. همانگونه که می‌دانید در انتخابات کنست هر فرد به یک لیست رأی می‌دهد و هر لیست به واسطه سهمیه‌ای که کسب می‌کند، تعداد کرسی مشخص به آن اختصاص می‌یابد و براساس لیستی که از قبل رسماً اعلام شده، افراد وارد کنست می‌شوند. لذا پیش‌بینی می‌شود افراد در لیست لیکود با رتبه زیر 20 شانس صددرصدی و افراد بالای 30 با احتمال صفر شانس ورود به کنست را دارند. در حقیقت این انتخابات داخلی کنست برای مشخص شدن 30 نفر اول لیست است. 
گفتنی است که 11 کرسی از این 30 کرسی آن از قبل مشخص یا رزرو شده است. سه سهم متعلق به نتانیاهو، کاتص وزیر جنگ و ساعر وزیر خارجه است.
در شمارش نهایی انتخابات داخلی، الی کوهن، وزیر تندرو و ضد ایرانی وزارت انرژی، با فاصله بیش از سه هزار رأی از امیر اوحانا، رئیس کنست، اول شد. پس از آن لوین، وزیر تندرو دادگستری، میری رگو، وزیر حمل‌ونقل و اوفیر کاتس، رئیس ائتلاف پارلمانی، قرار گرفتند. یوآو کیش، میکی زوهار، الموگ کوهن، امیخای شیکلی و دودی امسالم نیز دیگر افرادی بودند که در جمع ده نفر اول قرار گرفتند. صعود الموگ کوهن، چهره‌ای جوان و راست‌گرا که اولین بار در انتخابات داخلی لیکود شرکت می‌کرد، از مهم‌ترین شگفتی‌های رأی‌گیری بود.
 اما بخش مهم‌تر نتیجه، افرادی هستند که سقوط کردند. مای گولان، عیدیت سیلمان، آوی دیختر و زئب الکین، چهار وزیر فعلی در کنار 5 عضو دیگر کنست در جایگاه‌هایی قرار گرفتند که با توجه به نظرسنجی‌های کنونی احتمال ورود آنها به کنست آینده را بسیار کاهش می‌دهد و جالب است که این افراد از صاحب نفوذان لیکود بوده‌اند.
از این منظر، انتخابات داخلی یک پاکسازی قابل توجه درون لیکود ایجاد کرده است. در مقابل، چهره‌هایی مانند دیوید بیتان که در مقاطعی از سیاست‌های نتانیاهو انتقاد کرده بود، توانستند باقی بمانند. یدیعوت آحارونوت معتقد است اگرچه تلاش‌های نتانیاهو برای کنار زدن برخی منتقدان کاملاً موفق نبود با این حال، قدرت نتانیاهو در ساختار حزب افزایش یافته است.
 بنابراین نتیجه را باید در دو سطح دید: برای نتانیاهو، این انتخابات پیروزی است. او کنترل بیشتری بر فهرست دارد، مخالفان داخلی قدرتمندش نتوانستند جایگاه‌های بالای فهرست را تصاحب کنند و احتمال شورش یا جدایی نمایندگان پس از انتخابات کاهش یافته است.
اما برای لیکود به‌عنوان یک لیست انتخاباتی، ماجرا پیچیده‌تر است. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند لیکود اگر در انتخابات پیشین در سال ۲۰۲۲، ۳۲ کرسی داشت، اکنون براساس نظرسنجی‌ها در محدوده حدود ۲۲ تا ۲۴ کرسی قرار گرفته است. یعنی شکاف میان اعضای لیکود و رأی‌دهندگان عادی آن افزایش یافته است. در یک نظرسنجی، ۵۴.۹ درصد رأی‌دهندگان لیکود خواهان دولتی میانه‌روتر از ائتلاف کنونی بودند، در حالی که تنها حدود یک‌سوم اعضای فعال لیکود چنین دیدگاهی داشتند.
یعنی اگرچه پایگاه سبد رأی سخت لیکود در انتخابات داخلی، به سمت راست‌گرا و تندرو شدن لیکود تمایل دارد و در رأی بالا به امثال کوهن عیان است، اما بخشی از سبد رأی عمومی لیکود ظاهراً به سمت میانه حرکت کرده است! لذا می‌توان پیش‌بینی کرد اگر فهرست جدید بیش از حد راست‌گرا، مذهبی و ایدئولوژیک دیده شود، نتانیاهو ممکن است برای پر کردن سهمیه‌های رزرو شده در لیست از سلبریتی‌های کمتر ایدئولوژی و سیاسی استفاده کند.
اما با همه این تغییرات و اتفاقات، آنچه همچنان محور رقابت انتخاباتی است، 
7 اکتبر است. آیزنکوت در واکنش به مشخص شدن لیست لیکود گفته است این فهرست 7 اکتبر است. نتانیاهو را در دو ماه آینده با چالش و احتمالاً کنش‌های تهاجمی مختلفی خواهیم دید؛ آیا او می‌تواند از برچسب «7 اکتبر» فرار کند؟