محدثه جعفری
گروه اجتماعی

 
آماده‌باش 118 بیمارستان در مرزی‌های ششگانه و لغو مرخصی کارکنان نظام سلامت برای استقبال از زائرین اربعین از جمله برنامه‎های کمیته بهداشت و درمان ستاد اربعین حسینی است. این روزها کشور برای برگزاری مراسم پرفیض اربعین آماده می‎شود و همانند سنوات گذشته مسئولان سلامت روزهای پرکاری را پشت سر می‎گذارند تا مردم از این سفر معنوی به سلامت بازگردند. برای پوشش این مراسم بیش از 38 هزار نفر از تیم ملی سلامت، بسیج شده‌اند تا کمترین آسیب متوجه زائران شود و خدمات را به بهترین شکل ارائه کنند. به گفته رئیس سازمان اورژانس کشور، علاوه بر ظرفیت‎های موجود در استان‌های مرزی، 42 دستگاه اتوبوس‌آمبولانس، 162 دستگاه آمبولانس و 34 موتورلانس هم برای تقویت خدمات به این مناطق اعزام خواهند شد. حتی با وجود شرایط جنگی، اورژانس هوایی نیز فعال است و 12 بالگرد در مرزها مستقر می‎شوند.
جعفر میعادفر، رئیس سازمان اورژانس کشور در نشست خبری تشریح تمهیدات کمیته بهداشت و درمان ستاد اربعین حسینی با بیان اینکه امسال خدمات سلامت زائران در سه فاز اجرا می‌شود، گفت: «با توجه به تجربه سال‌های گذشته، روند ارائه خدمات در سه فاز تعریف شده است. فاز نخست همزمان با آغاز رسمی عملیات اربعین اجرا می‌شود، فاز دوم با افزایش جمعیت در مرز‌های کشور آغاز خواهد شد و در فاز سوم که مربوط به هفته پایانی منتهی به اربعین است، همه ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده با صد درصد توان عملیاتی در مرز‌های شش‌گانه کشور مستقر خواهند شد. در همین زمینه برای ارائه بهتر خدمات درمانی و بهداشتی به زائران اربعین 118 بیمارستان، 660 پایگاه اورژانس، 8 بیمارستان سیار و 150 تخت را در مرزهای ششگانه آماده کرده‌ایم و مرخصی کادر درمان در این مراکز لغو شده است.»
او با بیان اینکه همه ساله پس از پایان مراسم اربعین سال قبل، جلسات ستاد مرکزی اربعین و کمیته بهداشت و درمان آغاز می‌شود، توضیح داد: «امسال هم با وجود شرایط خاص کشور و پشت سر گذاشتن جنگ، جلسات ستاد مرکزی اربعین و کمیته بهداشت و درمان به‌موقع برگزار شد و تمامی تصمیم‌گیری‌ها و برنامه‌ریزی‌های لازم برای ارائه خدمات مطلوب به زائران انجام شده است. گروه‌های بهداشتی مستقر در مرزها، بیماری‌های سندرومیک را به شکل دقیق رصد می‌کنند و در صورت مشاهده هرگونه مورد مشکوک، اجازه ورود نمی‎دهند. همچنین افرادی که وارد کشور می‌شوند، در مسیر حرکت و خروج از کشور تحت مدیریت قرار می‌گیرند و در صورت نیاز، خدمات بهداشتی و درمانی لازم به آنها ارائه خواهد شد.»
میعادفر در پاسخ به پرسش «ایران» مبنی بر اینکه چه تعداد از نیروهای سلامت درمانی و بهداشتی به زائران اربعین خدمات ارائه می‎دهند، گفت: «2 هزار و 485نفر از نیروهای اورژانس پیش بیمارستانی برای پوشش این مراسم حضور خواهند داشت. با توجه به فعالیت 118 بیمارستان حدود 29‌هزارو 500‌نفر برای این روزهای خاص آماده‌باش هستند، همچنین برای بررسی بیماری‎ها حدود 5‌هزارو 318 نفر از کادر بهداشتی را به مرزها اعزام خواهیم کرد و یک‌هزار و 544 نفر هم مباحث آزمایشگاهی را در آزمایشگاه‎های سیار در مرزها پیگیری می‌کنند. همچنین در موارد تخصصی نمونه‌ها را به مراکز استان ارسال می‎کنیم تا بررسی تخصصی برای آنها انجام شود. با توجه به شرایط کشور، امسال هیچ نیرویی از استان تهران برای مأموریت اربعین اعزام نمی‌شود و تمامی ظرفیت‌های اورژانس تهران به عنوان پشتیبان کشور حفظ خواهد شد تا در صورت بروز هرگونه حادثه یا حمله احتمالی، امدادرسانی بدون وقفه انجام شود.»
برنامه‌ریزی اربعین بر مبنای 
بدترین سناریو‌ها انجام شده است
رئیس سازمان اورژانس کشور در پاسخ به سؤال دیگر «ایران» درباره چالش‎های اربعین امسال با توجه به شرایط جنگی که در مرزهای جنوبی کشور داریم، گفت: «به هر حال دشمن تلاش می‌کند مرز‌های کشور را با آسیب و تهدید مواجه کند، اما آنچه اهمیت دارد آمادگی برای مقابله با این شرایط است. برای مرز‌های کشور علاوه بر استفاده از ظرفیت استان‌های مرزی، از سایر استان‌ها نیز نیرو و امکانات اعزام شده تا در صورت نیاز پشتیبانی لازم انجام شود. همچنین ظرفیت‌های ذخیره نیز در نظر گرفته شده تا اگر شرایط خاصی در حوزه اسکان، تغذیه یا ارائه خدمات درمانی ایجاد شد، بتوانیم به سرعت وارد عمل شویم. به هر حال شرایط جنگی است و دشمن ممکن است هر‌کاری انجام بدهد و با توجه به آسیبی که به مرز شلمچه وارد شده این امکان وجود دارد مرزهای دیگر را هم مورد هدف قرار دهد. اما مهم این است که ما آمادگی‌های لازم برای این گونه حوادث را داشته باشیم. به همین دلیل تلاش کردیم بدترین شرایط را پیش‌بینی کنیم و بر اساس آن برنامه‌ریزی کرده‌ایم. در روز‌های اخیر نیز چند استان کشور مورد حملات دشمن قرار گرفته‌اند و همکاران ما در همه این مناطق حضور فعال داشته‌اند. حتی دو نفر از نیرو‌های اورژانس طی دو روز گذشته بر اثر موج انفجار دچار آسیب شده‌اند، اما همچنان همکاران ما در حال خدمت‌رسانی هستند و تلاش می‌کنیم هیچ خللی در ارائه خدمات ایجاد نشود.»
 
اعزام 162 آمبولانس 
به مرزهای ششگانه کشور
رئیس سازمان اورژانس کشور با اشاره به ظرفیت‌های امدادی پیش‌بینی‌شده برای اربعین گفت: «برای بیش از 660 پایگاه اورژانسی که در شش مرز کشور آماده ارائه خدمت هستند علاوه بر ظرفیت موجود، 42 دستگاه اتوبوس‌آمبولانس، 162 دستگاه آمبولانس و 34‌موتورلانس هم برای تقویت خدمات به این مناطق اعزام خواهند شد. همچنین با وجود شرایط جنگی منطقه، 12 بالگرد هم برای موارد اضطراری در نظر گرفته‎ایم. در سال‌های اخیر زیرساخت‌های بسیار مناسبی در مرز‌های کشور ایجاد شده است. همچنین در تمامی مرز‌های شش‌گانه کشور مراکز بهداشتی و درمانی مجهزی احداث شده که ظرفیت آنها از 50 تا 150 تخت بستری متغیر است. تمام خدمات تیم اورژانس کشور تا نقطه صفر مرزی است و خدمات خارج از مرزها با جمعیت هلال احمر است.»
 
تمهیدات ویژه 
برای مقابله با گرمازدگی زائران
میعادفر با اشاره به گرمای هوا و ضرورت حفاظت از سلامت زائران توضیح داد: «اتاق‌های سرد به صورت کانکس‌های سیار در مرز‌های مهران و شلمچه مستقر شده‌اند تا در صورت بروز گرمازدگی، خدمات اولیه درمانی به زائران ارائه شود. مراکز درمانی مرزی به گونه‌ای تجهیز شده‌اند که با وجود دمای بالای 50 درجه در فضای بیرون، دمای داخل این مراکز حدود 17 درجه باشد و شرایط مناسبی برای استقرار بیماران فراهم شده است. همچنین استانداران در استان‌های مرزی، اقدامات زیرساختی مناسبی انجام داده‌اند؛ از جمله نصب مه‌پاش‌ها، ایجاد سایه‌بان در مسیر حرکت زائران و پوشش بخش‌هایی از مسیر‌های تردد تا زائران کمتر در معرض تابش مستقیم آفتاب قرار گیرند. این اقدامات نقش مهمی در کاهش موارد گرمازدگی خواهد داشت.»
رئیس سازمان اورژانس کشور گفت: «توصیه ما به زائران این است که سفر خود را به روزهای پایانی موکول نکنند؛ همچنین باید توجه داشت که حضور در گرمای 50 تا 55 درجه و رطوبت بالا شرایط را بسیار سخت می‌کند. زائران بهتر است مدت زمان حضور خود در عراق را مدیریت کنند و تا حد امکان اقامت کوتاهی داشته باشند. همچنین مصرف مایعات فراوان در هوای گرم برای پیشگیری از گرمازدگی بسیار ضروری است. امیدواریم زائران با رعایت این توصیه‌ها، هم به ما و سایر کمیته‌های خدمت‌رسان و هم به حفظ سلامت و ایمنی خود کمک کنند.»
 
پیش‎بینی ذخایر شش‌ماهه دارو و سرم 
در استان‌های مرزی
او با اشاره به وضعیت تأمین دارو و تجهیزات پزشکی برای مراسم اربعین گفت: «یکی از مهم‌ترین موارد مورد توجه امسال، ذخیره‌سازی دارو و سرم بوده است. همان‌گونه که در مراسم تشییع شهدای جنگ تحمیلی نیز پیش‌بینی‌های مناسبی انجام شد، برای ایام اربعین نیز معاونت غذا و دارو مأمور شده است با همکاری شرکت‌های دارویی و دانشگاه‌های علوم پزشکی، ذخایر کافی دارو و سرم را در مرز‌های کشور تأمین کند. با توجه به شرایط خاص کشور و احتمال بروز ‌چالش‌های پیش‌بینی‌نشده،  فقط به تأمین نیاز ایام اربعین اکتفا نکردیم و ذخیره شش‌ماهه دارو و سرم برای استان‌های مرزی در نظر گرفته شده است تا در صورت بروز هرگونه مشکل، روند ارائه خدمات درمانی بدون وقفه ادامه پیدا کند. این برنامه فقط به دانشگاه‌های علوم پزشکی مستقر در مرز‌های اربعین محدود نیست و حتی استان‌هایی مانند بوشهر و سیستان و بلوچستان نیز موظف به تأمین ذخایر راهبردی دارو و تجهیزات پزشکی شده‌اند تا آمادگی لازم برای هر شرایط احتمالی وجود داشته باشد.»
رئیس سازمان اورژانس کشور با اشاره به وضعیت ذخایر خون کشور توضیح داد: «خوشبختانه در حوزه تأمین خون وضعیت مناسبی وجود دارد و از اواخر هفته گذشته نیز ظرفیت بانک‌های خون در استان‌های مرزی تقویت شده است. پیش‌بینی‌های لازم انجام شده تا اگر در شرایط خاص، بر اثر اقدامات احتمالی دشمن مسیر‌های ارتباطی یا برخی پل‌ها دچار آسیب شوند و انتقال خون با اختلال مواجه شود، مراکز درمانی استان‌های مرزی با کمبود خون روبه‌رو نشوند. بر همین اساس، ذخایر خون مورد نیاز به گونه‌ای برنامه‌ریزی شده که امکان پاسخگویی مراکز درمانی تا 10 روز وجود داشته باشد و در این زمینه نیز اقدامات لازم انجام شده است.»

برش

ارائه دارو‌ی تخصصی فقط با نسخه پزشک امکان‌پذیر است
جعفر میعادفر درباره همراه داشتن دارو‌های تخصصی توسط زائران گفت: «محدودیت‌های بیشتر مربوط به دارو‌های مخدر و دارو‌های اعصاب است. افرادی که به مصرف این دارو‌ها نیاز دارند، باید نسخه پزشک متخصص خود را همراه داشته باشند که در آن نوع دارو، میزان مصرف و دوز دارو به طور دقیق مشخص شده باشد. اگر داروی بیمار در مسیر گم شود که نیاز به دریافت مجدد آن داشته باشد، با ارائه نسخه پزشک می‌تواند از مراکز درمانی یا هلال احمر خدمات لازم را دریافت کند، طبیعتاً دارو‌های تخصصی بدون مستندات پزشکی در اختیار افراد قرار نخواهد گرفت.»