ردپای جنگ آمریکا در قلب فناوری خلیج فارس

محبوبه ستارزاده
گروه علم و فناوری


همزمان با دور تازه تجاوز جنایتکارانه آمریکا به کشورمان و پاسخ قاطع نیروهای مسلح به این تجاوز، دامنه جنگ باز هم به دنیای فناوری کشیده شد. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که رزمندگان هوافضای سپاه در پاسخ به تجاوز و تعرض ارتش کودک‌کش آمریکا به تأسیسات در دست احداث و غیرنظامی دارخوئین، زیرساخت مرکزی داده‌های شرکت آمریکایی آمازون را در بحرین با چند فروند موشک کروز مورد هجوم قرار دادند و آن را ویران کردند.

مغز متفکر پردازش اطلاعاتی واشنگتن در منطقه
اما چرا پای جنگ به دیتاسنترها و مراکز داده ابری غول‌های فناوری مستقر در کشورهای حوزه خلیج فارس باز شد؟ واکنش‌های استراتژیک ایران به تجاوزات آمریکا در میدان نبرد، حالا دیگر یک تغییر عمده را برجسته کرده است. واقعیت این است که مراکز داده، سرویس‌های ذخیره‌سازی ابری، ارائه دهندگان هوش مصنوعی تجاری، پلتفرم‌های لجستیک و زیرساخت‌های نرم‌افزاری به بخشی از فضای نبرد تبدیل شده‌اند. این فناوری‌ها دیگر سیستم‌های پس‌زمینه غیرنظامی در پشت جبهه نیستند چراکه به فعال کردن عملیات نظامی، جریان‌های مالی، ارتباطات، هدف‌گیری، لجستیک و... کمک می‌کنند.
با توجه به این موارد، مراکز داده آمازون در بحرین به‌عنوان یک هدف مشروع شناخته شد. درواقع تأسیسات آمازون در بحرین را می‌توان مغز متفکر پردازش اطلاعاتی واشنگتن و متحدان آن در خلیج فارس دانست. این غول دنیای فناوری یکی از چهار پیمانکار اصلی وزارت جنگ آمریکا در قرارداد قابلیت مشترک جنگاوری ابری (JWCC DOD)است؛ قراردادی 9 میلیارد دلاری که به پنتاگون کمک می‌کند از فناوری‌هایی همچون پردازش ابری، تحلیل داده و ابزارهای هوش مصنوعی در لبه‌های عملیاتی و پایگاه‌های منطقه‌ای بهره بگیرد.
مراکز داده را می‌توان در جنگ‌های دیجیتال امروز به ستون فقرات یک ارتش تشبیه کرد و البته چنین مراکزی در شرایط فعلی، برای آمریکا از اهمیت بیشتری برخوردار است چراکه می‌توان این مراکز داده را هدایتگر اصلی شهپادها(شناورهای بدون سرنشین) در نیروی دریایی آمریکا و همچنین تجهیزات ناوبری مبتنی بر هوش مصنوعی و پایگاه اصلی برای جمع‌آوری داده‌ها دانست. بنابراین از کار افتادن این مراکز یا بخشی از آنها می‌تواند ضربه‌ای مستقیم به توان دفاعی آمریکا باشد.

ناکامی کشورهای خلیج فارس
در پروژه استارگیت
این اولین بار نیست که مراکز داده در تجاوز آمریکا به ایران مورد هدف قرار می‌گیرند و پیش از این هم در جریان جنگ رمضان، از سوی ایران فهرست 18 شرکت فناوری فعال در کشورهای حوزه خلیج فارس منتشر شد که به طور فعال در طراحی، ردیابی و هدایت عملیات‌های تروریستی علیه ایران نقش داشتند. در میان این شرکت‌ها نام سیسکو، آمازون، اچ‌پی، اینتل، اوراکل، مایکروسافت، اپل، گوگل، متا، آی‌بی‌ام، دل، پلنیتیر، انویدیا، جی‌پی مورگان، تسلا، جی‌ای، اسپایر سولوشن، جی‌42 و بوئینگ دیده می‌شد.
پس از آن هم در پاسخ به ترورهایی که توسط آمریکای جنایتکار انجام شد، در فروردین ماه مراکز داده آمازون و اوراکل در بحرین و امارات متحده عربی مورد حمله قرار گرفت وزیرساخت‌های مرکز داده‌ها و رایانش این شرکت‌ها تخریب شد.

رویای برباد رفته
کشورهای حوزه خلیج فارس
اما این جنگ و حملات به مراکز فناوری، چه پیامی برای کشورهای حوزه خلیج فارس و همراهی آنان با آمریکا دارد؟
کشورهای حوزه خلیج فارس طی سال‌های گذشته، سرمایه‌گذاری بسیاری برای فناوری‌های نوین داشته‌اند و شاهد همکاری آنها با غول‌های فناوری جهان از آمازون گرفته تا گوگل، تسلا و... بوده‌ایم.
برای دهه‌ها، کشورهای حوزه خلیج فارس تریلیون‌ها دلار در اقتصاد آمریکا سرمایه‌گذاری کردند و امنیت خود را به واشنگتن گره زدند اما با روی کار آمدن دونالد ترامپ، این همکاری تنگاتنگ‌تر شد. در نهایت پروژه بزرگ هوش مصنوعی «استارگیت»، کلید خورد و مقرر شد عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی، روی هم رفته تقریباً ۲.۵ تریلیون دلار به سرمایه‌گذاری‌های فناوری مرتبط با ایالات متحده اختصاص دهند. طی این همکاری، مقرر شد آمازون ۵.۳ میلیارد دلار به یک مرکز هوش مصنوعی در ریاض اختصاص دهد و انویدیا هم طی همکاری با شرکت Humain عربستان سعودی، تا ۶۰۰ هزار پردازنده گرافیکی (GPU) تأمین کند.
اما تحلیل گر فاینانشیال تایمز با اشاره به ورود ایران به میدان نبرد زیرساخت‌های دیجیتال، در گزارشی یادآور شده است که گسترش سریع مراکز داده متعلق به شرکت‌های آمریکایی در خاورمیانه، جبهه‌ای تازه در تقابل میان ایران و آمریکا ایجاد کرده و در عمل رویای سودآوری برای کشورهای حوزه خلیج فارس را به باد داده است.
در این گزارش به حمله پهپادی به تأسیسات خدمات وب آمازون در امارات متحده عربی و بحرین اشاره شده و آسیب‌پذیری مراکز رایانش ابری را در کانون توجه قرار داده است؛ تأسیساتی که هرچند نماد حضور و قدرت فناوری آمریکا در منطقه بود اما این جنگ نشان داد که دفاع از این زیرساخت‌ها در برابر حملات هوایی، چندان ساده نیست. این حملات به مراکز داده در خاورمیانه، موجب اختلال در ارائه خدمات در سراسر منطقه شد و اپلیکیشن‌های بانکداری آنلاین و... از این حملات، تأثیر گرفتند.
دربخشی از این گزارش هم آمده است با توجه به نبود حفاظت مناسب از زیرساخت‌های ابری در کشورهای حوزه خلیج فارس، به نظر می‌رسد حالا دیگر کشورهایی مانند امارات و عربستان برای ورود به پروژه بزرگ و جهانی «استارگیت»، در حوزه هوش مصنوعی با مشکلاتی جدی مواجه خواهند شد.

منبع: Financial times