نرگس عاشوری
گروه فرهنگی

آمار فروش و مخاطبان سینمای ایران در هفدهمین هفته سال، تصویری از تداوم حرکت آرام اما رو به رشد گیشه ارائه می‌دهد؛ آماری که اگرچه هنوز با دوران اوج سینمای ایران فاصله دارد، اما نشان می‌دهد سالن‌های سینما همچنان یکی از گزینه‌های اصلی سرگرمی خانواده‌ها در فصل تابستان باقی مانده‌اند. بر اساس گزارش منتشرشده از سوی روابط عمومی سینماشهر، سینماهای کشور در فاصله ۲۰ تا ۲۶ تیرماه میزبان بیش از ۲۰۴ هزار نفر بودند و توانستند نزدیک به ۳۱ میلیارد تومان فروش را ثبت کنند.
 این ارقام از چند منظر قابل بررسی است. اول آنکه میانگین فروش هر مخاطب حدود ۱۵۰ هزار تومان برآورد می‌شود. رقمی که با قیمت بلیت سینما و استفاده از طرح‌های تخفیفی همخوانی دارد و نشان می‌دهد افزایش درآمد گیشه بیش از آنکه ناشی از افزایش قیمت بلیت باشد، حاصل حضور بیشتر مخاطبان در سالن‌های سینماست.
 در میان پردیس‌های سینمایی، پردیس کوروش همچنان جایگاه خود را به‌عنوان پرمخاطب‌ترین مجموعه سینمایی کشور حفظ کرده است. پس از آن ایران‌مال، هدیش مال، هنرشهر آفتاب و آزادی قرار گرفته‌اند؛ فهرستی که نشان می‌دهد بخش عمده مخاطبان همچنان در پردیس‌های بزرگ و چندسالنه متمرکز هستند. این موضوع بار دیگر بر اهمیت توسعه پردیس‌های مدرن و مجهز تأکید می‌کند؛ زیرا تجربه سال‌های اخیر نشان داده  که مخاطبان بیش از گذشته به کیفیت فضای نمایش، امکانات رفاهی و تنوع سانس‌ها توجه دارند.
 از سوی دیگر، ترکیب فیلم‌های پرفروش هفته نیز نکات قابل توجهی را آشکار می‌کند. فیلم «استخر» به کارگردانی سروش صحت با جذب بیش از ۵۷ هزار مخاطب در صدر جدول قرار گرفته است. موفقیت این اثر نشان می‌دهد که نام کارگردان، بازیگران شناخته‌شده و تبلیغات مؤثر همچنان نقش تعیین‌کننده‌ای در جذب تماشاگر دارند. پس از آن «زنده شور» با بیش از ۴۱ هزار مخاطب قرار گرفته و توانسته جایگاه قابل قبولی در گیشه به دست آورد.
 حضور «ماجراجویی در جزیره جیمزباند» در رتبه سوم نیز بیانگر آن است که آثار خانوادگی و سرگرم‌کننده همچنان سهم مهمی از بازار سینما را در اختیار دارند. این در حالی است که فیلم‌های «آنتیک» و «تهران کنارت» نیز اگرچه فاصله محسوسی با سه فیلم اول دارند، اما توانسته‌اند بخشی از مخاطبان را به سالن‌های سینما بکشانند و تنوعی نسبی در سبد اکران ایجاد کنند.
 با این حال، بررسی دقیق‌تر آمارها نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از فروش هفتگی سینما به چند فیلم محدود وابسته است. این وابستگی، یکی از چالش‌های همیشگی گیشه ایران به شمار می‌رود. زمانی که تعداد اندکی از آثار بخش اعظم مخاطبان را جذب می‌کنند، سایر فیلم‌ها فرصت کافی برای دیده شدن پیدا نمی‌کنند و همین مسأله می‌تواند به کاهش تنوع تولیدات سینمایی در بلندمدت منجر شود.
 از سوی دیگر، تمرکز مخاطبان در چند پردیس بزرگ نیز نشان می‌دهد که هنوز ظرفیت بسیاری از سالن‌های سینمایی در شهرهای کوچک و حتی برخی مراکز استان‌ها به‌طور کامل فعال نشده است. کارشناسان معتقدند، توسعه زیرساخت‌های فرهنگی، افزایش تبلیغات محلی و اجرای برنامه‌های حمایتی می‌تواند به توزیع متوازن‌تر مخاطبان در سراسر کشور کمک کند.
 فصل تابستان به طور سنتی یکی از مهم‌ترین دوره‌های اکران سینمای ایران محسوب می‌شود و عملکرد هفته‌های آینده می‌تواند تصویری روشن‌تر از وضعیت بازار ارائه دهد. اگر روند اکران فیلم‌های متنوع، تبلیغات هدفمند و برنامه‌ریزی مناسب برای جذب خانواده‌ها ادامه پیدا کند، احتمال افزایش  بیشتر مخاطبان در هفته‌های پیش رو وجود دارد. در مقابل، تکرار الگوی وابستگی به چند فیلم پرفروش ممکن است مانع از شکل‌گیری رونقی پایدار در صنعت سینما شود.
 در مجموع، آمار هفته گذشته را می‌توان نشانه‌ای از پویایی نسبی بازار سینمای ایران دانست؛ بازاری که هنوز برای بازگشت به روزهای اوج خود نیازمند تنوع بیشتر در تولید، توزیع عادلانه‌تر مخاطبان میان سالن‌ها و سیاست‌گذاری مؤثر در حوزه اکران است. استمرار این روند، بیش از هر چیز به کیفیت آثار جدید و توان سینماگران در پاسخگویی به سلیقه متنوع مخاطبان بستگی خواهد داشت.