گروه کتاب/ آیین اختتامیه اولین دوره جایزه جهانی «امام شهید»، با هدف پاسداشت یاد و راه رهبر شهید، ظهر روز سه‌شنبه ۲۳ تیر در حسینیه الزهرا(س) سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و با حضور جمعی از مقامات فرهنگی، اندیشمندان و شاعران برجسته بین‌المللی برگزار شد. سید عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در این مراسم با تأکید بر جایگاه شعری رهبر شهید، ایشان را «پدر امت اسلامی» و «پدر داغداران ملت‌های ایران و فراسوی مرزها» خواند و گفت:«رهبر شهید به گمان من، تنها رهبر معاصر جهان بود که چنین نسبت عمیق و گسترده‌ای با شعر و ادبیات داشت. علاقه رهبر شهید به شعر، از کودکی و در سایه تربیت مادرشان شکل گرفت و تا پایان عمر ادامه یافت. این علاقه تنها به سرودن شعر محدود نبود؛ ایشان شعر فراوان می‌خواندند، حافظه‌ای کم‌نظیر در حفظ اشعار داشتند، منتقدی دقیق و صاحب‌نظر بودند و خود نیز شعر می‌سرودند. جمع شدن این ویژگی‌ها در یک نفر، آن‌هم با وجود مسئولیت‌های سنگین، امری کم‌نظیر است.» او در بخش دیگری از سخنانش به دیدار و آشنایی محمد‌مهدی جواهری، شاعر فقید عراقی، با رهبر انقلاب اشاره کرد و از حیرت آن شاعر عرب در خصوص مقایسه رهبر شهید با دیگر رهبران عرب و جهان اسلام و همچنین انس عمیق آیت‌الله خامنه‌ای با ادبیات و شعر گفت. صالحی با اشاره به تسلط رهبر شهید بر ادبیات سه زبان گفت:«ایشان با شعر فارسی، عربی و ترکی آشنایی و تسلط قابل‌توجهی داشتند؛ از شعر کلاسیک و کهن تا شعر معاصر و حتی اشعار عامیانه و محلی را می‌شناختند.»  وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی یکی دیگر از ویژگی‌های رهبر شهید را توجه به تربیت شاعران جوان دانست و گفت:«جلسات شعر رمضان، تنها بخشی از این اهتمام بود. ایشان در طول سال نیز با شاعران، بویژه نسل جوان ارتباط داشتند و در شکل‌گیری و تقویت مکتب شعر انقلاب و دفاع مقدس سهمی جدی ایفا کردند.» صالحی در ادامه با اشاره به نگاه رهبر شهید به نقش شعر در انقلاب اسلامی گفت:«ایشان معتقد بودند انقلاب بدون شعر، ناقص و ناتمام است. انقلاب اسلامی به دلیل ماهیت فرهنگی و هویت ایرانی خود، با شعر پیوند خورده و اگر این پیوند حفظ نمی‌شد، ماندگاری و جهانی شدن انقلاب با دشواری روبه‌رو می‌شد. امیدوارم راهی که رهبر شهید در عرصه شعر و ادبیات ایرانی‌ـ‌اسلامی گشود، به دست شاعران ایرانی و غیرایرانی ادامه یابد.» 

 تأکید رهبر شهید 
بر مسئولیت اجتماعی شاعران
در بخش دیگری از این مراسم، غلامعلی حدادعادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی با تأکید بر نقش هنر در ماندگاری ارزش‌های انسانی، گفت:«هنر بیش از آنکه با عقل و منطق سروکار داشته باشد، مخاطب دل و احساس انسان است و به همین دلیل ابزاری کارآمد برای تثبیت و انتقال ارزش‌ها به شمار می‌رود. هر اندیشه‌ای که با هنر همراه نباشد، ماندگار نخواهد شد. رهبر شهید حدود ۳۵ سال پیش بر این نکته تأکید کردند که هر فکر و فرهنگی برای ماندگاری نیازمند هنر است. هنر چهره خشک و عبوس منطق را دلنشین می‌کند و به همین دلیل اثرگذاری آن بر جامعه عمیق‌تر است.» رئیس فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی با اشاره به جایگاه ادبیات و شعر افزود:«شاعر باید تصمیم بگیرد که شعر را تنها برای خود و لذت شخصی بسراید یا آن را در خدمت ارزش‌های متعالی و جامعه قرار دهد. در جهان‌بینی اسلامی، شاعری ارزشمند است که هنر خود را وقف آرمان‌های انسانی کند. رهبر شهید با احترام به ذوق و احساس شاعر، همواره بر مسئولیت اجتماعی آنها تأکید داشتند. ایشان معتقد بودند شاعر نمی‌تواند نسبت به درد و رنج مردم و ظلم و ستم بی‌اعتنا باشد و اگر وجدان بیداری داشته باشد، از قدرت نفوذ شعر برای کاهش آلام مردم و مقابله با ظلم استفاده می‌کند. ایشان با وجود مسئولیت‌های سنگین سیاسی، مدیریتی، علمی و حوزوی، حق شعر و شاعری را ادا کردند و شعر را وسیله‌ای برای ترویج و تثبیت ارزش‌های انسانی قرار دادند. ستایش رهبر شهید، ستایش یک فرد یا یک حاکم نیست، بلکه تجلیل از نماد روشن مبارزه با ظلم و دفاع از ارزش‌های انسانی است. اگر مدح سلاطین ستمگر کاری مذموم بوده است، سکوت در برابر رهبری که همه عمر خود را صرف مبارزه با سلطه و ظلم کرده نیز مذموم است. شاعران باید از قهرمانی سخن بگویند که جان خود را در راه ایمان و آرمان‌هایش فدا کرده است.»
حدادعادل در ادامه با انتقاد از عملکرد رسانه‌های جریان غالب و نهادهای بین‌المللی گفت:«شاعر امروز وظیفه دارد مردم جهان را در برابر موج رسانه‌های دروغین آگاه کند و نشان دهد شعارهایی که درباره آزادی، صلح، برابری و تنوع فرهنگی داده می‌شود، در عمل با واقعیت‌های موجود فاصله دارد. همچنین باید ناکارآمدی بسیاری از سازمان‌های بین‌المللی در مقابله با ظلم را به تصویر بکشد و صدای حقیقت را به گوش جهانیان برساند.»
حجت‌الاسلام محمدمهدی ایمانی‌پور، رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی نیز با اشاره به اهمیت برگزاری جایزه جهانی شعر «امام شهید» گفت:«اولین برنامه فرهنگی و بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران پس از مراسم باشکوه تشییع رهبر شهید، با شعر آغاز شده است، امیدواریم این حرکت به یک جریان فرهنگی ماندگار تبدیل شود. بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام ‌شده، این جایزه در سال‌های آینده نیز ادامه خواهد یافت و دامنه آن به دیگر کشورها گسترش پیدا می‌کند. توجه رهبر شهید به شعر، تنها از سر ذوق ادبی نبود، ایشان در محافل شعر نه‌تنها شاعری خوش‌ذوق، بلکه منتقدی دقیق و صاحب‌نظر بودند و نقدهایشان همواره برای شاعران راهگشا و ارزشمند بود.» ایمانی‌پور با اشاره به پیام رهبر معظم انقلاب درباره بزرگداشت فردوسی و پاسداشت زبان فارسی، گفت:«ایشان زبان فارسی را ظرفیتی بزرگ برای انتقال پیام معرفی کردند، رهبر شهید نیز از زبان فارسی به‌عنوان «چراغ راه تمدن ایرانی‌ـ‌اسلامی» یاد می‌کرد ند. از همین‌رو، آغاز اولین رویداد فرهنگی بین‌المللی پس از شهادت ایشان با محور شعر، انتخابی کاملاً معنادار بود.»

استقبال شاعران داخلی و خارجی
 در ادامه این مراسم، افشین علاء با اشاره به جایگاه شعر و ادبیات فارسی گفت:«شعر و ادب فارسی بزرگ‌ترین سرمایه فرهنگی ایران است و شاعران وظیفه دارند از این ظرفیت برای انتقال پیام انقلاب اسلامی و معرفی عظمت و مظلومیت رهبر شهید به جهانیان بهره ببرند. پس از شهادت ایشان احساس می‌کنم پیگیرترین، مهربان‌ترین و دقیق‌ترین مخاطب شعرم را از دست داده‌ام. از این‌رو، فقدان ایشان برای جامعه شاعران، احساسی از یتیمی به همراه آورده است.» این شاعر در پایان، سوگ‌سروده‌ای را به رهبر شهید تقدیم کرد.
علیرضا قزوه، دبیر علمی جایزه جهانی شعر «امام شهید» نیز با تأکید بر استقبال کم‌سابقه شاعران داخلی و خارجی برای شرکت در این رویداد ادبی گفت:«آثار ارسالی همچنان در حال افزایش است و مجموعه اشعار این جایزه که تاکنون در ۱۰ جلد آماده شده است، ظرفیت انتشار تا ۲۰ جلد را نیز دارد. گروه‌های مختلف علمی در تدوین این مجموعه همکاری کرده‌اند، بخش‌های شعر فارسی، عربی، انگلیسی، افغانستانی، شبه‌قاره و کودک و نوجوان با همکاری استادان و پژوهشگران این حوزه ساماندهی شده و گروهی از کارشناسان تدوین این آثار را برعهده داشته‌اند.» قزوه از اعزام ۱۰۰ شاعر به نیابت از امام شهید در پیاده‌روی اربعین خبر داد و افزود:«این برنامه با مشارکت چندین نهاد فرهنگی برگزار می‌شود که گامی در مسیر پیوند شعر آیینی با فرهنگ عاشورا و معرفی اندیشه‌های امام شهید خواهد بود. برگزاری این رویداد حاصل همکاری مجموعه‌ای از دستگاه‌های فرهنگی است، امیدواریم این جایزه در سال‌های آینده با گستره‌ای بین‌المللی‌تر ادامه یابد.»
در اختتامیه اولین دوره جایزه جهانی «امام شهید»، از مجموعه شعری 10 جلدی، دربردارنده اشعار شاعران داخلی و خارجی (همراه با ترجمه) و دو قطعه موسیقی آیینی رونمایی شد. همچنین ۴۲ شاعر از ۱۰ کشور به‌عنوان برگزیده معرفی شدند و  ۱۴ شاعر ایرانی جوایز خود را در این مراسم دریافت کردند. بخش شعرخوانی این رویداد با محوریت رثای رهبر شهید، میزبان شاعران صاحبنامی از کشورهای عراق، پاکستان، هند، افغانستان، یمن و لبنان بود.