حقوق بشر زیر آوار موشکها
حسینعلی امیری
استاندار فارس
حمله موشکی آمریکا به مناطق مسکونی لامرد را نمیتوان صرفاً در چارچوب یک رخداد نظامی تحلیل کرد؛ آنچه در این شهر کوچک استان فارس رخ داد، از منظر اصول بنیادین حمایت از غیرنظامیان در مخاصمات و حقوق بشر، رویدادی است که نیازمند بررسی دقیق، مستندسازی جامع و پیگیری جدی در مجامع حقوقی بینالمللی است. بر اساس شواهد موجود، اهداف مورد اصابت در این حمله شامل محلههای مسکونی، یک مجموعه ورزشی، مدرسه و مهدکودک بوده است؛ مکانهایی که در زمان وقوع حادثه محل حضور کودکان، نوجوانان، زنان و شهروندان عادی بوده و هیچگونه کارکرد نظامی نداشتهاند. نتیجه این حمله، شهادت و مجروحیت دهها نفر از مردم بیگناه، از جمله کودکان و نوجوانانی بود که در حال ورزش و بازی بودند. بسیاری از مجروحان همچنان با آثار جسمی و روانی این فاجعه دستوپنجه نرم میکنند؛ برخی دچار معلولیتهای دائمی شدهاند و تعدادی از کودکان نیز به دلیل آسیبهای روحی شدید، از فعالیتهای ورزشی و اجتماعی فاصله گرفتهاند. روایتهای انسانی این حادثه، بهویژه سرنوشت کودکانی که قربانی این حمله شدند، ابعاد تلخ و تکاندهنده آن را بیش از پیش آشکار میکند. آنچه بر اهمیت این پرونده میافزاید، گزارشها و اظهارات مطرحشده درباره نوع تسلیحات بهکاررفته در این حمله است. براساس اطلاعات منتشرشده، از موشکهای نسل جدید «PrSM» استفاده شده که نحوه عملکرد و میزان تخریب آنها پرسشهای جدی را درباره رعایت اصل تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامی ایجاد میکند. حجم گسترده ترکشها و خسارات باقیمانده در منازل، خیابانها و مراکز عمومی شهر، نشاندهنده شدت تأثیر این حمله بر زندگی روزمره شهروندان است؛ آثاری که ماهها پس از حادثه همچنان در بافت شهری و جسم و روان مردم قابل مشاهده است.
در کنار این خسارات، اما واکنش مردم لامرد تصویری ماندگار از همبستگی اجتماعی را به نمایش گذاشت. حضور گسترده نیروهای درمانی، تشکیل صفهای اهدای خون و مشارکت داوطلبانه اقشار مختلف برای کمک به مجروحان، نشان داد که جامعه محلی در سختترین شرایط نیز توانسته است روحیه همدلی و مسئولیتپذیری خود را حفظ کند. امروز انتظار میرود حادثه لامرد فراتر از یک خبر یا روایت محلی دیده شود. این پرونده باید با تکیه بر مستندات پزشکی، تصاویر، گزارشهای میدانی و شهادت بازماندگان در سطح جهانی مطرح شود تا حقیقت آنچه بر مردم غیرنظامی این شهر گذشت، روشن شود. دفاع از حقوق قربانیان و مطالبه پاسخگویی عاملان چنین حوادثی، نه یک مطالبه سیاسی، بلکه ضرورتی انسانی و حقوقی است که نباید در هیاهوی تحولات منطقهای به فراموشی سپرده شود.
