مدیر کل دفتر برنامهریزی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری:
بیش از ۹۰ درصد کلاسها مجازی برگزار شد
غزل ثانی
گروه اجتماعی
وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در پی ترسیم نقشه راهی برای ارتقای کیفی یادگیری الکترونیکی است تا در مواقعی مانند جنگ یا شیوع ویروس با برگزاری کلاسهای مجازی از روند آموزشی بازنماند. رضا نقیزاده، مدیرکل دفتر برنامهریزی آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، در گفتوگو با «ایران» با ارزیابی وضعیت کلاسهای مجازی در تمامی مقاطع دانشگاهی میگوید: «بهطور کلی در دنیا سه نسل یادگیری الکترونیک وجود دارد؛ نسل اول که همان آموزش مجازی است؛ مشابه شیوهای است که در دوران شیوع کرونا و شرایط مشابه اخیر اجرا کردیم. در این وضعیت، کلاسها از طریق ابزارهای آنلاین و نرمافزارهای مختلف برگزار میشوند. این کلاسهای مجازی در واقع جایگزین کلاسهای حضوری هستند، اما باید پذیرفت که کیفیت آنها به پای کلاسهای حضوری نمیرسد، هرچند برگزاری همین کلاسهای مجازی بسیار بهتر از تعطیلی مطلق آموزش است.»
مدیرکل دفتر برنامهریزی آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری درباره سطوح آموزشی بالاتر میگوید: «اگر بخواهیم از ظرفیت یادگیری الکترونیکی به شکل جدیتر استفاده کنیم و به سطوح بالاتری برسیم، باید وارد نسل دوم و سوم این نوع یادگیری شویم. نسل دوم، آموزش دیجیتال و ترکیبی است که مبتنی بر کلاسها و آزمایشگاهها به طور همزمان است، یعنی از فناوریهای نوین آموزشی مانند واقعیت افزوده (AR) و واقعیت مجازی (VR) بهره میبرد و حتی از دستیارهای هوشمند نیز استفاده میکند. وزارت علوم برای پیشبرد این مسیر، در دیماه سال گذشته یک کلاس آموزش دیجیتال را به عنوان پایلوت در دانشگاه شهید بهشتی رونمایی کرد که در حال حاضر در حال تکمیل اجزای مختلف آن هستیم.»
نقیزاده درباره نسل سوم یادگیری الکترونیک میگوید: «نسل سوم یادگیری الکترونیک «آموزش هوشمند» است. نظام آموزشی کشور ما با این سطح آموزشی فاصله زیادی دارد و برای فراهمسازی زیرساختهای آن، نیازمند تلاش بسیاری هستیم. بنیان آموزش هوشمند بر پایه هوش مصنوعی، داده و تحلیل اطلاعات است. اگرچه کشورهایی مانند چین و ایالات متحده بهطور جدی به این حوزه ورود کردهاند، اما آموزشهای ارائه شده در کشور ما طی سالهای اخیر، عمدتاً در سطح نسل اول بوده و کیفیت پایینتری نسبت به آموزش حضوری داشته است. به همین دلیل، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در ابلاغیهای بر ضرورت ارتقای کیفیت آموزش مجازی تأکید کرده است.»
او درباره تلاش وزارت علوم برای کاهش افت یادگیری دانشجویان در بستر آموزش مجازی میگوید: «در این مدت سعی کردیم با استفاده از برخی تدابیر تا حدی مانع از کاهش کیفیت در آموزشهای مجازی شویم. به عنوان مثال، معاونت آموزشی وزارت علوم در بهمنماه گذشته ابلاغیهای صادر کرد که در آن به برگزاری دورههای آموزشی و تأمین زیرساختهای مورد نیاز تأکید شده بود تا دانشگاهها بتوانند بلافاصله پس از بروز شرایط حساسی مانند شیوع یک ویروس خاص یا وقوع جنگ، در بستر آموزش مجازی، کیفیت بهتری را ارائه دهند.» مدیرکل دفتر برنامهریزی آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری میگوید: «آمارها نشان میدهد که دانشگاهها و دانشجویان استقبال گستردهای از آموزش مجازی داشتهاند، با این حال زیرساختهای فعلی فقط برای سطح اول آموزش الکترونیکی مناسب بوده و برای سطوح بالاتر کافی نیست. وزارت علوم در هفته اول پس از تعطیلات نوروز امسال، آماری جمعآوری کرد که نشان میدهد در بیشتر دانشگاههای کشور، بیش از ۹۰ درصد کلاسها به شکل مجازی برگزار شده و مورد استفاده دانشجویان قرار گرفته است. در واقع از زیرساختهای موجود دانشگاهها برای آموزش مجازی بهخوبی بهرهبرداری شده است.» نقیزاده درباره تعیین تکلیف برگزاری امتحانات پایان ترم در مقطع کارشناسی میگوید: «هنوز در این زمینه تصمیمگیری نشده است.»
او همچنین درباره سرانجام برخی برنامههای وزارت علوم، از جمله کاهش مدت دورههای کارشناسی ارشد و دکتری، توضیح میدهد: «این موضوع در حال طی مراحل کارشناسی است تا پیشبینیهای لازم انجام شود. البته نگاههای متفاوتی در این زمینه وجود دارد و اقدامات کارشناسی در حال انجام است و نتایج آن بهزودی اطلاعرسانی خواهد شد.»
مدیرکل دفتر برنامهریزی آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری درباره برگزاری کلاسهای حضوری در مقاطع تحصیلات تکمیلی با هدف تأمین امنیت دانشجویان میگوید: «در حال حاضر فقط ابلاغیه حضوری شدن آموزش برای مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری صادر شده است و قرار نیست کلاسها به شکل فشرده برگزار شود، چون بسیاری از دروس در این مدت در بستر آنلاین ارائه شدهاند. زمان پایان هر ترم نیز مطابق تقویم آموزشی هر دانشگاه تعیین خواهد شد.»
