دانشگاه تهران از محمود کمرهای، معاون آموزشی سابق و استاد ممتاز خود قدردانی کرد
تجلیل از تعهد و دانش
گروه اجتماعی
تالار شیخ انصاری دانشگاه تهران، روز گذشته شاهد رویدادی بود که در آن نه تنها دستاوردهای علمی، بلکه «اخلاقمداری» و «تعهد سیستماتیک» و در عین حال تعهد آکادمیک در کانون توجه قرار گرفت. آیین نکوداشت دکتر محمود کمرهای معاون آموزشی سابق دانشگاه تهران، با حضور جمعی از چهرههای ماندگار، اساتید پیشکسوت و دانشجویان برگزار شد تا از مردی تجلیل شود که سالها سکاندار هدایت علمی بزرگترین نهاد آکادمیک کشور بوده است. در این مراسم، سخنرانان بیش از هر چیز بر تحولاتی تأکید کردند که در دوران مسئولیت دکتر کمرهای رخ دادهاست. «ارتقای نظام آموزشی» از جمله نکاتی بود که مورد اشاره قرار گرفت. دکتر عباس شیری، رئیس دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، در سخنانی با اشاره به نقش کلیدی معاونت آموزشی، از دکتر کمرهای به عنوان معماری یاد کرد که همواره چراغ کلاسهای درس را روشن نگه داشت.
دکتر شیری با بیان اینکه برخی از اساتید به دانشگاه اعتبار میدهند و اعتبار دانشگاه تهران از وجود آنان است، گفت: «صندلیها و عنوانها نیستند که به افراد اعتبار میدهند، انسانهایی همانند کمرهای هستند که به دانشگاه عزت و اعتبار میدهند.» دکتر شیری مهمترین افتخار خود را همدانشگاهی بودن و معاشرت با دکتر کمرهای دانست و با اشاره به الگو بودن عملکرد دکتر کمرهای در همه زمینهها گفت: «در میان اساتید و مسئولان کمتر چهرهای مانند دکتر کمرهای داریم. او به هیچ طیف و جناحی تعلق ندارد و در حقیقت کتاب قانون دانشگاه است. کمرهای کسی است که هم وظایف خود را به عنوان یک معلم انجام میدهد و هم کار پژوهشی انجام میدهد، مقالاتش منتشر میشود و حضور تماموقت در محل کار خود دارد.» دکتر شیری اظهار امیدواری کرد کمرهای در آینده هم پشتوانه عظیم و پناهگاه آموزش برای دانشگاه تهران باشد.
دانشگاه معبد انسانیت
رضا فرجیدانا، وزیر اسبق علوم، تحقیقات و فناوری یکی از اساتید میهمان این مراسم با بیان اینکه دانشگاه معبد انسانیت است، اساتید را کاهنان بزرگ این معبد دانست و گفت: «معبد از هرگونه ابتذالی به دور است، کسی وارد معبد نمیشود. در معبد حضور انسانها باید با فضایلی همراه باشد، فضایلی مانند راستی، صداقت، درستی و سایر ویژگیهایی که ما برای یک انسان تعریف میکنیم. به نظرم دکتر کمرهای حافظ، امین و پاسدار علم و عالم در معبد دانشگاه بوده، هست و خواهد بود.» وزیر اسبق علوم گفت: «فکر میکنم اگر کسی خود را پاسدار ارزشها بداند بزرگترین ارزشها را خواهد آفرید. کمرهای به انسانها احترام میگذاشت. برخورد او با عالمان، برخورد گروه، جناح و دسته و سیاست خاصی نبود. او همواره جایگاه علم را در بالاترین جایگاه دیده است.»
معماری نوآورانه در آموزش
دانشگاه تهران مدیون مدیریتی است که توازن دقیق میان حفظ سنتهای دیرینه علمی و پذیرش نوآوریهای تکنولوژیک برقرار کرد. دکتر سیدحسین حسینی، رئیس اسبق دانشگاه تهران و استاد ممتاز این دانشگاه، با بیان این جملات، به تشریح جایگاه ویژه دکتر کمرهای پرداخت و گفت: «دانشگاه وادی مقدسی است و دانشگاه تهران برای همه ما عزیز و مقدس است. من توفیق داشتم که در دو دهه وقتی میخواستم از حوزه معاونت آموزشی خارج شوم، رؤسای وقت دانشگاه برای انتصاب معاون بعدی با من مشورت میکردند و من در هر دورهای دکتر کمرهای را معرفی کردم. دکتر کمرهای فردی بسیار منظم است که اشراف کاملی به قوانین و مقررات دارد. در دهه 90 چند کار مهم مثل بازنگری آییننامههای دانشگاه تهران را انجام داد. همچنین اشراف کاملی به مجموعه قوانین و مقررات دانشگاه و آییننامههای آموزش دارد، دانشگاه برای ایشان محور است. البته در دانشگاه گاهی سیاستگذاریهای بیرونی تأثیرگذار است، مانندسیاستهای جذب و استخدام، سیاستهای پذیرش دانشجو، سیاستهای اعمال سهمیه، سیاستهای توسعه کمی دانشگاه، یا سیاست توسعه کمی پذیرش دانشجو. شهادت میدهم که دکتر کمرهای در تمام این صحنهها تا جایی که در توان داشت ایفای نقش کرده است.»
معلمی که مدیر شد
آنچه در این مراسم بیش از هر چیز به چشم میآمد، فضای حاکم بر سخنرانی همکاران دکتر کمرهای بود؛ فضایی که به جای تشریفات اداری، آمیخته به صمیمیت بود. اساتید دانشکدههای مختلف، از نظم مثالزدنی و گوش شنوای معاون آموزشی دانشگاه تهران گفتند. یکی از اساتید پیشکسوت که سالها در کنار او فعالیت کرده است، گفت: «او هیچگاه اجازه نداد که کرسی معاونت، فاصلهای میان او و رسالت اصلیاش که معلمی است، ایجاد کند. او همواره قبل از آنکه یک مدیر آموزشی باشد، یک استاد دلسوز بود.»
سید سعیدرضا عاملی رنانی، دبیر پیشین شورای عالی انقلاب فرهنگی و رئیس دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران هم دکتر کمرهای را یک معلم به تمام معنا توصیف کرد و گفت: «پیغمبر خدا فرمودند من معلم برانگیخته شدم. کمرهای هم یک انسان عاشق است که به معلمی عشق میورزد و به این کار تعهد دارد. به هر حال این عشق معلمی در دل انسانی میافتد و عمر او را در یک مسیر قرار میدهد. دکتر کمرهای هم به عنوان معلم، رئیس دانشکده برق، رئیس پردیس فنی دانشگاه تهران، به عنوان معاون آموزشی همچنین در هیأت ممیزه و کمیته جذب دانشگاه خدمت کرده است. او حافظه بسیار قوی در مورد قوانین و مقررات دانشگاه دارد و این حافظه قوی به او کمک میکند که بسیاری از گرهها را باز کند. به نظرم کمرهای مرجعیتی در قوانین و مقررات دانشگاه دارد که برای حل مسائل میتوان با اعتماد به او مراجعه کرد.» عاملی با اشاره به مشکلاتی که در زمان تأسیس دانشکده علوم و فنون ایجاد شده بود، توضیح داد: «در زمان تأسیس با مشکل برخورد کردیم، آقای دکتر کمرهای از معاونت دانشگاه رفت و ریاست دانشکدهای را که در حال گذار بود به عهده گرفت تا آن دانشکده رشد کرد. حتی وقتی مسئولیتی از ایشان گرفته میشود، اصلاً احساس نمیکنند که تمام شدهاند. در حقیقت کمرهای معلم است. او با داشتن و نداشتن مسئولیت نمینشیند و با استواری مسیر را ادامه میدهد. کمرهای الگوی بسیار خوبی از یک معلم و استاد تراز است.» دکتر موسوی موحدی، استاد ممتاز دانشگاه تهران هم در سخنانی با بیان اینکه تأکید بر «آموزش پژوهشمحور» از مهمترین ویژگیهای دکتر کمرهای است، گفت: «ایشان هم استادی تمامعیار و هم مدیری با آگاهی وسیع هستند، تفکرشان آموزش پژوهشمحور است و تلاش بسیاری برای بسط و گسترش این نگاه در دانشگاه به کار بردند.» موحدی با اشاره به جملهای از امیرکبیر گفت: «امیرکبیر گفته اگر نیت یک ساله دارید گیاه پرورش دهید، اگر نیت ده ساله دارید درخت پرورش دهید و اگر نیت صد ساله برای تحقق هدفی دارید، انسان تربیت کنید. دکتر کمرهای به معنای واقعی به دنبال تربیت انسان بوده است. به نظرم او یکی از چهرههای الهامبخش برای جوانان این سرزمین است.»
در بخش پایانی این مراسم، دکتر کمرهای که خود موضوع این مراسم و مورد تجلیل همکارانش بود، با تشکر از برگزارکنندگان، سخنان خود را با نگاهی به چالشهای پیش روی آموزش عالی کشور به پایان برد. او با تأکید بر اینکه «آموزش، قلب تپنده توسعه ملی است»، گفت: «آنچه انجام شده، تنها قدمی کوچک بود و راه درازی برای تعالی نهاد علم در ایران باقی است.»
این مراسم با اهدای لوح تجلیل به پایان رسید. قاب خاطرهانگیز پایان مراسم، صف طولانی اساتید و دانشجویانی بود که برای ادای احترام و ثبت یک عکس یادگاری با معاون آموزشی پرتلاش و پرانگیزه دانشگاه خود، لحظاتی را در سالن باقی ماندند؛ تصویری که نشان از قدردانی جامعه دانشگاهی از عملکرد یک مدیر در تراز «استاد» داشت.
بــــرش
فرانسه نماند و برای خدمت به ایران بازگشت
وطندوستی یکی از مهمترین مواردی بود که دوستان و همکاران دکتر کمرهای از آن سخن گفتند. سالها قبل، او که در مقام استادی در یکی از دانشگاههای فرانسه مشغول به کار بود، ماندن در فرانسه را رها میکند و برای خدمت به وطن برمیگردد.
دکتر کمرهای با بیان اینکه ما ایرانی هستیم و در کشور ایران زندگی میکنیم باید اگر کاری میتوانیم، برای کشور خودمان انجام بدهیم به «ایران» گفت: «من بهشدت به ایران علاقهمند هستم.
همواره توسعه و آبادانی ایران برایم از اهمیت بسیاری برخوردار بوده است. به جوانترها توصیه میکنم اول از هر چیزی برای کشورمان تلاش کنند و هر کاری میتوانند برای پیشرفت و آبادانی ایران انجام دهند.»
دکتر کمرهای گفت: «تا جایی که به من مربوط بوده در مسئولیتهای اجرایی که در داخل دانشگاه داشتم، سعی کردم حتیالامکان در راستای رشد آموزش عالی حرکت کنم. دانشگاه تهران نماد آموزش کشور است، رشد این دانشگاه باعث ایجاد انگیزه در جوانان میشود.»
بــــرش
کمره ای کتاب قانون دانشگاه تهران است
دکتر عباس شیری، رئیس دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران در مورد مهمترین اقدامات شاخص دکتر کمرهای به «ایران» گفت: «او کتاب قانون و مقررات آموزشی دانشگاههای کشور است. یعنی تمامی آییننامهها در مقاطع مختلف آموزشی که در حال حاضر در دانشگاههای کشور به اجرا درمیآید یا محصول کار مستقیم دکتر کمرهای است یا به وسیله ایشان مورد تجدید نظر و اصلاح قرار گرفته است.»
دکتر شیری با بیان اینکه دکتر کمرهای عمرش را وقف دانشگاه کرده است، توضیح داد: «ایشان هیچ نوع فعالیتی بیرون از دانشگاه نداشتند و هیچ پست و مقامی را خارج از دانشگاه نپذیرفتند، بارها مسئولیتهای بالایی در وزارت علوم به ایشان پیشنهاد شد اما قبول نکردند. روزی 14 ساعت برای کارها وقت میگذاشتند و هر زمانی با ایشان تماس گرفته میشد پاسخگو بودند. هر دانشجویی اراده میکرد، میتوانست دکتر کمرهای را ببیند و به طور کلی استاد دانشگاه محوری بودند. ایشان استاد دانشگاههای فرانسه بودند اما آنجا را رها کردند، حس وطن پرستی ایشان باعث شد که به کشور برگردند و در ایران خدمت کنند.»

