آرزو ایرانی
گروه فرهنگی

همزمان با اردیبهشت‌ ماه، ده‌ها اثر نمایشی در سالن‌های دولتی و خصوصی شهر تهران روی صحنه رفته‌اند؛ اجراهایی که در مجموعه‌هایی چون تئاترشهر، ایران‌شهر، سنگلج، مولوی، خانه هنرمندان ایران و تماشاخانه‌ها و سالن‌های خصوصی پایتخت در حال برگزاری است و از تداوم فعالیت گروه‌های نمایشی در این ماه خبر می‌دهد. این نمایش‌ها شامل طیفی از متون ایرانی و آثار کلاسیک و معاصر جهان است و توسط گروه‌های مختلف نمایشی روی صحنه می‌رود.
بررسی آماری این اجراها، از حضور پررنگ بازیگران زن، سهم بالای متون ایرانی و رونق دوباره کمدی‌های شبانه حکایت دارد؛ روندی که در کنار افزایش تعداد اجراها، نشانه‌هایی از بازگشت رونق به صحنه‌های تئاتر پایتخت را نشان می‌دهد. اتفاقی که با سلسله اقدامات معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در دور جدید فعالیت‌هایش رخ داده و موجب امیدواری نسبی در میان اهالی تئاتر شده است.

حضور پررنگ زنان
در تولیدات تئاتری
بر این مبنا با بررسی آماری اجراهای روی صحنه در روزهای میانی اردیبهشت‌ماه می‌توان نکات قابل توجهی را مورد بررسی قرار داد. به عنوان مثال در این دور از اجراها، در مجموع بیش از ۱۳۰ بازیگر زن و حدود ۱۱۰ بازیگر مرد در آثار نمایشی در حال اجرا حضور دارند که بیانگر حضور چشمگیر و پررنگ زنان در تولیدات تئاتری این روزهای پایتخت است.
از نظر متون نمایشی نیز سهم آثار ایرانی قابل توجه است؛ به طوری که از میان نمایش‌های روی صحنه، ۳۳ اثر بر اساس متون ایرانی و تألیفی تولید شده و تنها ۷ اثر بر مبنای متون خارجی شکل گرفته‌اند؛ آماری که از حضور گسترده نمایشنامه‌نویسان ایرانی و توجه گروه‌های نمایشی به متون بومی حکایت دارد.
 در کنار این اجراها، حدود ۴۲ برنامه «کمدی شبانه» نیز به صورت مستقل در سالن‌های مختلف تهران در حال اجراست که نشان‌دهنده رونق دوباره این گونه نمایشی و استقبال مخاطبان از اجراهای کمدی در پایتخت است.
مجموع این آمار در شرایطی به دست آمده که تئاتر کشور در ماه‌های گذشته تحت تأثیر پیامدهای جنگ تحمیلی با چالش‌هایی مواجه بود. با این حال به نظر می‌رسد با اقدامات و برنامه‌ریزی‌های معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، روند بازگشت رونق به صحنه‌های تئاتر با سرعت قابل توجهی در حال شکل‌گیری است؛ روندی که به گفته فعالان این حوزه، با فراهم شدن بسترهای اجرایی و حمایت‌های مدیریتی، به ایجاد امیدواری و رضایت نسبی در میان هنرمندان و جامعه تئاتری نسبت به مدیریت هنری دولت انجامیده است.
بر مبنای آخرین آمار رسیده، بیش از ۳۰ اثر نمایشی شامل متون ایرانی و آثار کلاسیک و معاصر جهان روزهای میانی اردیبهشت‌ ماه در سالن‌های مختلف تهران روی صحنه رفته‌اند. در ادامه به معرفی برخی از این آثار می‌پردازیم.

بازگشت تئاترشهر
به روزهای پرشور گذشته
سالن اصلی مجموعه تئاترشهر از روز آخر اردیبهشت میزبان نمایش «ذرات آشوب» به کارگردانی ابراهیم پشت کوهی می‌شود. این نمایش هرشب ساعت۱۹:۳۰ روی صحنه می‌رود.
در تالار چهارسو نیز، نمایش «ابری با احتمال ریزش باران» به کارگردانی سیدعلی هاشمی از ۲۴ اردیبهشت اجرای خود را آغاز کرده و هرشب ساعت۱۹:۳۰ روی صحنه می‌رود.
«بیهوده» عنوان یکی دیگر از نمایش‌های جدید تئاتر شهر است که طی روزهای آینده به کارگردانی یاسین رضوانی در تالار قشقایی اجرای خود را آغاز می‌کند.
در تالار سایه نیز نمایش «گاوداری» به کارگردانی محمد‌نژاد از ۲۵ اردیبهشت اجرای خود را آغاز کرده و هرشب ساعت۲۰ پذیرای مخاطبان است.
کارگاه نمایش مجموعه تئاترشهر نیز از روز آخر ماه جاری، میزبان نمایش «اژدهاک» به کارگردانی آرش اشاداد شده و هرشب ساعت ۱۹:۴۵ برای علاقه‌مندان روی صحنه می‌رود.

میزبانی ایران‌شهر
از نمایش‌های تازه
نمایش «دیکته طور» به نویسندگی و کارگردانی علیرضا معروفی این روزها در سالن استاد سمندریان تماشاخانه ایرانشهر روی صحنه بوده و هر شب ساعت ۱۹ پذیرای مخاطبان است.
نمایش «چند سال پیش» به نویسندگی کهبد تاراج و کارگردانی مهرداد ضیایی نیز دیگر نمایش سالن استاد سمندریان تماشاخانه ایرانشهر بوده که هرشب ساعت ۲۰:۱۵ روی صحنه می‌رود.
نمایش «کشتارگاه» به نویسندگی و کارگردانی کاوه مهدوی و نمایش «به علت ضیق مکان» به نویسندگی مرتضی شاه‌کرم و کارگردانی احمد صمیمی و فراز غلامی دو نمایش سالن استاد ناظرزاده کرمانی تماشاخانه ایرانشهر بوده که در ساعات ۲۰:۳۰ و ۱۹ هرشب روی صحنه می‌روند.

معرفی دیگر نمایش‌های سالن‌های پایتخت
نمایش «سیاه‌وش» نوشته و کارگردانی حامد شیخی در تماشاخانه سنگلج روی صحنه بوده و روزهای پایانی اجرای خود را سپری می‌کند.
در تالار مولوی نیز نمایش «یحتمل، بهترین بازیگر نقش اول زن» به نویسندگی و کارگردانی حسین امتی اجرا می‌شود.
تالار محراب نیز میزبان نمایش «آگنیتاژ» به نویسندگی رسول حق‌جو و کارگردانی مریم مهریان است.
در خانه هنرمندان ایران (سالن استاد انتظامی)، نمایش «ارباب پونتیلا و نوکرش ماتی» اثر برتولت برشت با ترجمه، دراماتورژی و کارگردانی میکاییل شهرستانی، همچنین نمایش‌های «نامقصد» به نویسندگی و کارگردانی رضا بهکام و «رنگ انار» به نویسندگی و کارگردانی بهنام ترابی اجرا می‌شوند.
تماشاخانه طهران نیز میزبان نمایش‌‌های «دکتر فاوستوس» نوشته کریستوفر مارلو با دراماتورژی و کارگردانی مهدی اصغریان، «دوازده فرد خشمگین» نوشته رجینالد رز به کارگردانی سعیده خوش‌نژاد، «مهمانی شام» اثر نیل سایمون به کارگردانی امیرمسعود رجبی، «جهانی دیگر» نوشته محمدرضا استادحاجی به کارگردانی علیرضا پازوکی و «سفارتخانه» نوشته اسلاومیر مروژک به کارگردانی مروارید افسری است.
در عمارت نوفل‌لوشاتو نیز نمایش‌های «طروپ طرب» به نویسندگی خیرالله تقیانی‌پور و کارگردانی حمیدرضا خلیلی، «شبیه خون» نوشته سهراب حسینی و کارگردانی محمد حاتمی، «باخ» به نویسندگی و کارگردانی بهزاد عبدی و «سلول» به نویسندگی و کارگردانی محسن زرآبادی‌پور اجرا می‌شوند.
در بوتیک هنر ایران نیز نمایش‌های «پابرهنه، لخت، قلبی در مشت» به نویسندگی و کارگردانی علیرضا کوشک جلالی، «مرز» نوشته حمیدرضا اسدزاده به کارگردانی امید اولیایی، «ژوژمان» به نویسندگی و کارگردانی رضا جاویدی، «ایستگاه آخر» به نویسندگی سپیده ایمانی و فرحان فریضه و کارگردانی فرحان فریضه و نمایش «هتل» به کارگردانی مرجان آقانوری روی صحنه هستند.
در خانه نمایش مهرگان نیز نمایش‌های «روایت معلق بعد بازگشت» به نویسندگی احسان جواهری و کارگردانی محمد علیدادی و «دیالکتیک» نوشته و کارگردانی رحمان خوب‌زاده اجرا می‌شوند.
از دیگر آثار در حال اجرا می‌توان به نمایش «پرنده سیاه» نوشته دیوید هروئر به کارگردانی نوید محمدزاده در پردیس تئاتر و موسیقی دکر، «مکاشفات راسکلنیکف» نوشته پیمان مجیدی به کارگردانی حسام منظور و «رویای آمریکایی» اثر تنسی ویلیامز به کارگردانی علی حضرتی در مجموعه تئاتر لبخند، «روی ماه دیو» به نویسندگی و کارگردانی کاوه میرزایی در تماشاخانه سیمرغ، «خاکستر سکوت» به کارگردانی پردیس زارع در خانه نمایش دا، «شنبه ساعت ده و ده دقیقه» به نویسندگی و کارگردانی الهه موچانی در تماشاخانه صحنه آبی، «چروفوبیا» به نویسندگی و کارگردانی فاطمه (ملیکا) محمدی در خانه رویداد جریان و برنامه نمایشی «کمدی کمپ» با کیوریتوری مرتضی جلیلی‌دوست در عمارت هما اشاره کرد.
این آثار هر شب در ساعات مختلف در سالن‌های مختلف تهران میزبان مخاطبان تئاتر هستند و بلیت اجراها از طریق سامانه‌های فروش بلیت تئاتر در دسترس علاقه‌مندان قرار دارد.