در حافظه موقت ذخیره شد...
بهروزرسانی نقشه گرد و غبار کشور
تمرکز بر کانونهای بحرانی از قم تا هامون
به گفته بهزاد رایگانی، دبیر ستاد ملی سیاستگذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گرد وغبار، بررسی تصاویر ماهوارهای در سال گذشته نشان داد که به دلیل خشکسالی شدید، بیش از ۱۰ میلیون هکتار کانون فوق بحرانی فرسایش بادی و گرد و غبار در کشور وجود دارد که تقریباً همه آنها فعال بودهاند. به همین دلیل، نقشه این کانونها با همکاری دستگاههایی مانند سازمان زمینشناسی، سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری، سازمان هواشناسی، سازمان نقشهبرداری و سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح در حال بهروزرسانی است و انتظار میرود طی هفتههای آینده نهایی شود.
او توضیح داد که در مرحله بعد، این کانونها بر اساس میزان تأثیرگذاری بر جوامع محلی، تنوع زیستی و زیرساختها اولویتبندی خواهند شد و تا حدود یک ماه و نیم آینده نتایج این اولویتبندی مشخص میشود تا اعتبارات مقابله با گرد و غبار به مهمترین مناطق اختصاص یابد.
به گفته رایگانی، برخی مناطق کشور از جمله دشت سیلابی صالحیه و اللهآباد از کانونهای مهم گرد و غبار هستند که شهرهایی مانند تهران، کرج، قزوین و حتی گاهی رشت را تحت تأثیر قرار میدهند. همچنین بخشهایی از تالاب خشکشده هامون در سیستان و بلوچستان، کانونهای اطراف اهواز، منطقه جازموریان و برخی اراضی کشاورزی در استانهای اصفهان و کرمان نیز در فهرست اولویتهای اصلی مدیریت گرد و غبار قرار دارند. او از برنامهریزی برای جذب اعتبارات بینالمللی بهویژه برای مدیریت گرد و غبار ناشی از خشکی تالاب هامون خبر داد.
دبیر ستاد ملی گرد وغبار در عین حال تأکید کرد که مقابله با این پدیده فرآیندی زمانبر است و برخی اقدامات مانند نهالکاری ممکن است بین 5 تا 20 سال زمان ببرد تا اثرات آن مشخص شود. با این حال، اقداماتی زودبازده نیز در دستورکار قرار گرفته است که از جمله آنها میتوان به مدیریت چرای دام در مناطق غبارخیز اشاره کرد؛ زیرا پایکوبی دامها موجب سست شدن خاک و افزایش قابلیت انتقال آن توسط باد میشود.
در همین حال، رئیس سازمان حفاظت محیطزیست نیز با اشاره به تشدید این پدیده در برخی استانها، اعلام کرد، کانونهای بحرانی فرسایش بادی در استان قم در اولویت برنامههای ملی قرار گرفتهاند. شینا انصاری در جلسه کارگروه مدیریت گرد و غبار استان قم، گفت: «گرد و غبار یکی از مهمترین چالشهای محیطزیستی این استان و حل آن نیازمند همکاری همه دستگاههای مرتبط است.»
او با تأکید بر ماهیت میانبخشی مسائل محیطزیستی افزود: «چالشهایی مانند گرد و غبار در کوتاهمدت حل نمیشوند و نیازمند برنامهریزی بلندمدت، هماهنگی دستگاههای اجرایی و مشارکت همه ذینفعان هستند.» به گفته انصاری، «اقداماتی مانند تثبیت کانونهای بحرانی، مدیریت روانآبها و ساماندهی چرای دام از جمله محورهای مهم در کاهش اثرات فرسایش بادی و بیابانزایی محسوب میشوند.»
رئیس سازمان حفاظت محیطزیست همچنین بر ضرورت همسویی توسعه صنعتی با ملاحظات محیطزیستی تأکید کرد و گفت: «توسعه باید بهگونهای پیش برود که هم به رشد اقتصادی کمک کند و هم کیفیت محیطزیست و زندگی مردم را حفظ کند.» او در عین حال از توجه به موضوعاتی مانند بازچرخانی آب، تصفیه فاضلاب و حرکت به سمت کشاورزی سازگار با اقلیم به عنوان بخشی از راهکارهای مقابله با چالشهای زیستمحیطی یاد کرد.
به گفته کارشناسان، افزایش خشکسالی، مدیریت نادرست منابع آب و تخریب پوشش گیاهی از مهمترین عوامل تشدید گرد و غبار در کشور است و برنامههای جدید برای شناسایی و اولویتبندی کانونهای بحرانی میتواند گامی مهم در کاهش اثرات این پدیده بر سلامت انسان، اقتصاد و اکوسیستمهای طبیعی باشد.
