وزیر امور خارجه پس از دیدار با «وانگ‌یی» به تغییرات در ادراک چینی‌ها نسبت به جایگاه منطقه‌ای و بین‌المللی ایران اشاره کرد

فصل جدید همکاری تهران و پکن

تحلیل شهروز شریعتی استاد روابط بین‌الملل؛ فرصت‌سازی ایران در چین

گروه دیپلماسی - سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان، بامداد دیروز چهارشنبه، در رأس هیأتی دیپلماتیک وارد پکن شد تا با وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، دیدار و گفت‌وگو کند. دیدار عراقچی و وانگ یی صبح دیروز در فضایی متمرکز بر تحولات منطقه‌ای، روند جنگ اخیر و آینده مذاکرات دیپلماتیک برگزار شد. در این گفت‌وگوها، دو طرف با بررسی روندهای جاری در روابط دوجانبه و همکاری‌های اقتصادی و سیاسی، آخرین وضعیت تحولات منطقه و مسیرهای دیپلماتیک برای مدیریت بحران‌های موجود را مورد بحث قرار دادند. یکی از محورهای مهم این دیدار که مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت، نگاه چین به وضعیت ایران پساجنگ بود؛ موضوعی که از سوی عراقچی مطرح شد.
وزیر امور خارجه کشورمان در تشریح محتوای دیدار با همتای چینی خود اعلام کرد طرف‌های چینی معتقدند ایران پس از جنگ اخیر، نسبت به گذشته از جایگاه بین‌المللی متفاوت و ارتقایافته‌ای برخوردار شده و توانمندی‌ها و اقتدار خود را در سطح منطقه‌ای و جهانی به اثبات رسانده است. به گفته او، این نگاه می‌تواند زمینه‌ساز مرحله جدیدی از همکاری‌های ایران با چین و دیگر کشورها باشد.
عراقچی همچنین تأکید کرد در دیدار با وانگ‌یی موضوعاتی همچون روند پایان دادن به جنگ، مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا با میانجی‌گری پاکستان، برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ایران، تحریم‌ها و نیز وضعیت تنگه هرمز به‌صورت مفصل مورد بررسی قرار گرفته است. وی تأکید ویژه دو طرف بر حقوق جمهوری اسلامی ایران در خصوص تنگه هرمز را از مهم‌ترین محورهای گفت‌و‌گوها درباره تحولات منطقه عنوان کرد.
در بخش دیگری از این گفت‌وگوها، دو طرف درباره اجرای توافقات دوجانبه و گسترش همکاری‌های اقتصادی و تجاری نیز تبادل نظر کردند. عراقچی با اشاره به روابط تاریخی ایران و چین، پکن را «شریک راهبردی و دوست نزدیک تهران» توصیف و بر اراده ایران برای تعمیق همکاری‌ها در چهارچوب مشارکت جامع راهبردی تأکید کرد.

موضع مشترک در قبال بحران منطقه‌ای
وزیر امور خارجه کشورمان همچنین در این دیدار با اشاره به آنچه نقض حقوق بین‌الملل در جریان جنگ اخیر خوانده شد، از موضع چین در محکومیت اقدامات مغایر با منشور ملل متحد قدردانی کرد و خواستار نقش فعال‌تر پکن در دوره ریاست این کشور بر شورای امنیت سازمان ملل شد.
در مقابل، وانگ‌ یی، وزیر خارجه چین نیز با تأکید بر حمایت از حاکمیت و امنیت ملی ایران، مخالفت کشورش با استفاده از زور و تداوم درگیری‌ها را اعلام کرد و بر ضرورت توقف فوری جنگ و بازگشت به مسیر گفت‌وگو تأکید کرد. وی همچنین از ابتکار چهار ماده‌ای چین برای برقراری صلح پایدار در منطقه سخن گفت و دیپلماسی را تنها راه‌حل بحران‌های موجود دانست.
وزیر امور خارجه چین، با تأکید بر اینکه وضعیت منطقه در نقطه‌ای حساس میان جنگ و صلح قرار دارد، خواستار توقف فوری درگیری‌ها شد و گفت: «پایان جامع جنگ نباید به تأخیر بیفتد و ازسرگیری درگیری‌ها حتی نامطلوب‌تر خواهد بود. پایبندی به مسیر مذاکرات از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.»
در موضوع برنامه هسته‌ای نیز وزیر خارجه چین با اشاره به پایبندی ایران به عدم توسعه سلاح هسته‌ای، تأکید کرد تهران از حق مشروع استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای برخوردار است.
او در پایان با اشاره به ضرورت همکاری منطقه‌ای، گفت چین کشورهای منطقه از جمله ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس را به گفت‌وگو و تقویت روابط حسن همجواری تشویق می‌کند و از ایجاد یک چهارچوب امنیتی منطقه‌ای مبتنی بر مشارکت مشترک، منافع مشترک و توسعه مشترک از جمله بازگشت عبور و مرور امن و عادی در تنگه هرمز حمایت می‌کند.

دیداری در چهارچوب روابط قدرت‌های بزرگ
دیدار عراقچی و وزیر خارجه چین در شرایطی برگزار شد که برخی منابع دیپلماتیک منطقه‌ای از جمله شبکه المیادین نیز این سفر را در چهارچوب رقابت‌های گسترده‌تر ژئوپلتیک میان آمریکا و چین ارزیابی کرده‌اند. بر اساس این گزارش‌ها، پکن تلاش دارد از تبدیل پرونده ایران به ابزار فشار در مذاکرات خود با واشنگتن جلوگیری کند و در عین حال، بر حفظ ثبات در منطقه خلیج فارس تأکید کرد. 
این منابع همچنین مدعی‌اند چین با پروژه‌های یک‌جانبه آمریکا در حوزه کشتیرانی در تنگه هرمز مخالفت داشته و آن را بخشی از فشار سیاسی واشنگتن در آستانه گفت‌وگوهای سطح بالا میان رهبران چین و آمریکا ارزیابی می‌کند.
خبرنگار الجزیره در پکن نیز با اشاره به زمان‌بندی این سفر نوشت یکی از دلایل این سفر ارتباط احتمالی آن با دیدار قریب‌الوقوع ترامپ با شی جین پینگ رئیس‌جمهوری چین است. براساس این گزارش هدف وزیر امورخارجه ایران از این سفر بیان موضع تهران درباره جنگ، تأکید دوباره بر روابط با چین پیش از سفر ترامپ به چین و در نهایت تقویت همکاری اقتصادی و دیپلماتیک ادامه‌دار دو کشور بود. چنانکه عراقچی نیز پس از دیدار با همتای چینی خود عنوان کرد: «این دیدار را می‌توان نشان‌دهنده مرحله تازه‌ای از تعاملات تهران و پکن در شرایط حساس منطقه‌ای ارزیابی کرد.»
صفحه 4 را نیز بخوانید