سخنگوی جمعیت هلالاحمر در گفتوگو با «ایران» خبر داد
ارائه خدمات درمانی شبانهروزی به حجاج
مرجان قندی
گروه اجتماعی
همزمان با آغاز اعزام زائران ایرانی به سرزمین وحی، خدمات بهداشتی و درمانی جمعیت هلالاحمر هم برای پوشش کامل سلامت حجاج آغاز شده و تیمهای بهداشت و درمان در مکه و مدینه مستقر شدهاند. به گفته سخنگوی این جمعیت، نظارت بر سلامت و تغذیه زائران در طول ایام حج به صورت مستمر انجام میشود؛ بهطوری که مراحل تهیه و توزیع غذا در مراکز اقامتی بهطور روزانه پایش میشود، به ازای هر پنج هزار زائر یک پزشک معتمد حضور دارد و شبکه درمانی شامل درمانگاههای تخصصی در هتلها، دو درمانگاه در مدینه، شش درمانگاه در مکه و یک بیمارستان مجهز برای ارائه خدمات تشخیصی و درمانی فعال شده است.
مجتبی خالدی، سخنگوی جمعیت هلالاحمر درگفتوگو با «ایران» میگوید:«مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلالاحمر مسئولیت تأمین و پایش سلامت زائران ایرانی را در مکه مکرمه و مدینه منوره بر عهده دارد. طبق روال سالهای گذشته، پس از آنکه اسامی زائران توسط سازمان حج و زیارت نهایی و در سامانه ثبت میشود، اطلاعات آنها برای بررسیهای پزشکی به مرکز پزشکی حج هلالاحمر ارسال میشود.» او توضیح میدهد:«برای اینکه زائران با سهولت بیشتری مراحل معاینات پزشکی را طی کنند و متحمل زحمت نشوند، در سراسر کشور پزشکان معتمدی تعیین شدهاند و زائران بهعنوان بخشی از روند اعزام باید به این پزشکان که بهعنوان پزشک کاروان فعالیت میکنند، مراجعه کنند تا وضعیت سلامت آنها پیش از سفر بهطور کامل بررسی شود.»
سخنگوی جمعیت هلالاحمر با بیان اینکه تعداد زیادی از حجاج سالها منتظر این سفر معنوی میمانند، میگوید:«جمعیت هلالاحمر تمام تلاش خود را به کار میگیرد تا فرآیند اعزام این افراد به بهترین شکل انجام شود و آنها بتوانند سفر خود را کامل و بدون مشکل سپری کنند. اگر در شهرستانهای مختلف مشخص شود فردی از لحاظ جسمی صلاحیت لازم برای شرکت در حج را دارد، بلافاصله برگه او تأیید شده و اطلاعات آن در سامانه جمعیت هلالاحمر برای حج و زیارت ثبت میشود تا مراحل بعدی اعزام فرد از جمله کاروانبندی و اعزام در دستور کار قرار گیرد.»
خالدی با اعلام اینکه در مواردی که پزشک اولیه تشخیص دهد نیاز است بررسیهای بیشتری انجام شود، این افراد در کمیته استانی بررسی میشوند، میگوید:«درصورت احراز توانایی جسمانی و با رعایت شرایط خاص و داروهای مورد نیاز، این افراد مجاز به اعزام میشوند و در لیست کاروانهای سازمان حج و زیارت قرار میگیرند. در غیر این صورت، موضوع در کمیته کشوری ارزیابی شده و تصمیم نهایی درباره اعزام آنها اتخاذ میشود. در مراحل بعدی، بررسیهای تخصصی و فوقتخصصی سلامت حجاج انجام میشود؛ در این مرحله، آزمایشهای تکمیلی از زائر گرفته میشود، وضعیت دارویی او مورد ارزیابی دقیق قرار میگیرد و سلامت جسمیاش به صورت کامل بررسی میشود. در صورت تأیید نهایی، نام فرد برای تشرف به سازمان حج و زیارت اعلام میشود، اما اگر تأییدیه پزشکی لازم را کسب نکند، از فهرست اعزام حذف خواهد شد.»
ارزیابی بدون وقفه سلامت حجاج
در جنگ رمضان
سخنگوی جمعیت هلالاحمر با بیان اینکه روند ارزیابی سلامت حجاج طبق برنامهریزی باید تا پایان اسفندماه سال گذشته به اتمام میرسید، توضیح میدهد:«حتی در دوران جنگ تحمیلی هم تلاش شد روند اجرای این عملیات متوقف نشود و همکاران پزشک در استانها با تمام توان، معاینات زائران را انجام دادند. با توجه به تغییر در تعداد زائران اعزامی، فهرست نهایی افراد پس از بررسی به هلالاحمر ارسال شد و پس از تأیید سلامت جسمی، مرکز پزشکی، مرحله واکسیناسیون حجاج را آغاز کرد؛ چون بر اساس مقررات، هیچ زائری بدون دریافت واکسیناسیون مجاز به ورود به عربستان نیست.»خالدی توضیح میدهد: در حال حاضر دو درمانگاه در شهر مدینه منوره و شش درمانگاه و بیمارستان در مکه مکرمه راهاندازی شده و آماده ارائه خدمات درمانی به حجاج هستند. در مجموع ۱۸۵ نفر ؛اعم از متخصصان، پزشکان عمومی و نیروهای درمانی دیگر در قالب مرکز پزشکی حج مسئولیت حفظ سلامت زائران را در طول عملیات حج برعهده دارند.
فعالیت ویژه تیمهای اعزامی
جمعیت هلالاحمر
خالدی با اشاره به برنامههای ویژه هلالاحمر در موسم حج میگوید:«ما در ایام حج حدود هشت تا نه فعالیت را به صورت ویژه دنبال میکنیم که اولین و مهمترین آن، موضوع بهداشت است. خدمات بهداشتی جمعیت هلالاحمر در دو حوزه ارائه میشود؛ اولین آن، نظارت بر مراکز اقامتی حجاج در هتلهاست. کارشناسان بهداشت بهطور مستمر این هتلها را بازدید میکنند، وضعیت بهداشتی را زیر نظر دارند و در صورت مشاهده هر گونه مشکل، تذکرات و توصیههای لازم را به مسئولان مربوطه ارائه میکنند و در مجموع، یک نظارت جامع بر رعایت اصول بهداشت در محل اسکان زائران انجام میشود.»
وی به بخش دوم فعالیتهای بهداشتی این جمعیت اشاره میکند و میگوید:«نظارت دقیق بر تهیه و توزیع غذای حجاج بخش دوم این موضوع است. در این بخش از لحظهای که مواد اولیه وارد آشپزخانه میشود، کارشناسان ما کیفیت و سلامت آن را بررسی میکنند که فرآیند پخت، بستهبندی، نگهداری و انتقال غذا تا رسیدن آن به دست زائران مطابق استانداردهای بهداشتی و با حفظ کامل زنجیره گرمایی انجام شود. کارشناسان هلالاحمر تمام این مراحل را کنترل میکنند و در صورت مشاهده هر گونه اشکال، اقدامات اصلاحی و تذکرهای لازم را به سرعت ارائه میدهند تا سلامت غذایی زائران کاملاً تضمین باشد.»
سخنگوی جمعیت هلالاحمر با این توضیح که بعد از محور بهداشت، یکی از بخشهای مهم فعالیت جمعیت هلالاحمر بحث فوریتهای پزشکی است، میگوید:«به این منظور، شماره مراکز و درمانگاههای جمعیت هلالاحمر در مکه و مدینه به مدیران کاروانها و همچنین مسئولان هتلها اطلاعرسانی میشود تا در صورت نیاز فوری زائران، ارجاع سریع انجام شود. در مواردی که زائر به بررسیهای تخصصیتر یا پیگیری در مراکز درمانی نیاز داشته باشد، همکاران فوریتهای پزشکی هلالاحمر در کنار زائر حضور پیدا میکنند و بیمار به درمانگاهها و مراکز درمانی جمعیت که عمدتاً در هتلها (در مکه و مدینه) مستقر هستند، منتقل میشود. علاوه بر این مراکز، یک بیمارستان نیز فعال است که در آن تمام امکانات لازم از جمله خدمات تشخیصی مانند رادیولوژی، سونوگرافی و اکو ارائه و خدمات درمانی در همان بیمارستان و سپس در صورت نیاز از طریق زنجیره درمان تکمیل میشود.»
هر پنج هزار زائر، یک درمانگاه
خالدی درباره پراکندگی مراکز درمانی میگوید:«در بخش درمانگاههای مستقر در هتلها هم به طور معمول به ازای هر پنج هزار زائر، یک درمانگاه فعال وجود دارد تا خدمات پزشکی عمومی و اولیه در دسترس زائران باشد. این نسبت، عدد مناسبی برای ارائه خدمات درمانی به زائران به شمار میرود و درمانگاههای ما به صورت چندپزشکی فعالیت میکنند؛ بهطوری که زائران میتوانند به صورت ۲۴ ساعته به این مراکز مراجعه کرده و خدمات پزشکی دریافت کنند.» او با اعلام اینکه طبق تجربه سالهای گذشته یکی از بخشهای مهم خدمات ما، درمانهای سرپایی است، توضیح میدهد: «بسیاری از زائران ممکن است به دلیل بیماریهای خفیف یا نیاز به دارو، فقط به خدمات سرپایی احتیاج داشته باشند که این خدمات از طریق درمانگاهها و داروخانههای جمعیت هلالاحمر مستقر در هتلها در دسترس است. داروها نیز بر اساس تجویز پزشکان مستقر در این مراکز در اختیار بیماران قرار میگیرد. علاوه بر این، امکان بستری موقت در برخی مراکز درمانی این جمعیت هم فراهم شده است تا در صورت نیاز، بیماران تحت نظر قرار گیرند. در مواردی که زائران به خدمات تخصصی یا فوقتخصصی بیشتری نیاز داشته باشند، هماهنگیهای لازم انجام میشود تا این افراد در بیمارستانهای عربستان خدمات درمانی مورد نیاز خود را دریافت کنند.»
داشبورد اطلاعاتی جمعیت هلالاحمر
سخنگوی جمعیت هلالاحمر با اشاره به بهرهگیری از سامانههای هوشمند در حوزه سلامت حجاج میگوید:«در جمعیت هلالاحمر، سامانهای با عنوان داشبورد اطلاعاتی طراحی شده است که تمامی ویزیتها، تجویز داروها و اقدامات درمانی انجام شده برای زائران در آن ثبت و پایش میشود. این اطلاعات به تیمهای مدیریتی و پزشکی کمک میکند تا لحظهبهلحظه وضعیت سلامت زائران و روند ارائه خدمات را رصد کنند.»
او درباره بیماریهای شایع در ایام حج میگوید:«سه بیماری عمده در ایام حج زائران را تهدید میکند که یکی از شایعترین آنها بیماریهای تنفسی است. به دلیل حضور حجاج از کشورهای مختلف، سطح متفاوت بهداشت فردی و عمومی، ازدحام زائران، گرمای شدید هوای عربستان در فضای بیرونی و برعکس، سرمای سیستمهای تهویه در داخل هتلها، زمینه بروز بیماریهایی مانند سرماخوردگی، عفونتهای تنفسی و آنفلوانزا بهطور جدی وجود دارد.»
خالدی با بیان اینکه در این زمینه آموزشها و هشدارهای لازم به مدیران کاروانها، پزشکان مستقر در هتلها و خود زائران ارائه شده و اطلاعرسانی مستمر برای پیشگیری از ابتلا به این بیماریها در طول ایام حج ادامه دارد، میگوید:«دومین گروه از بیماریهای شایع در ایام حج، بیماریهای گوارشی است. به دلیل تراکم و ازدحام جمعیت در اماکن زیارتی و شرایط خاص تغذیه در این ایام، احتمال بروز این نوع بیماریها افزایش پیدا میکند. به همین دلیل، نکات بهداشتی و توصیههای لازم درباره پیشگیری از بیماریهای گوارشی به زائران، مدیران کاروانها و عوامل اجرایی اعلام شده و به صورت مستمر یادآوری میشود.»
سخنگوی جمعیت هلالاحمر به گرمازدگی که سومین و از شایعترین مخاطرات سلامت در موسم حج است اشاره میکند و میگوید:«شرایط آبوهوایی عربستان، بویژه دمای بالای هوا در زمان انجام اعمال میتواند سلامت زائران را تهدید کند. به همین دلیل، توصیههای پیشگیرانه لازم از جمله مصرف مایعات، پرهیز از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض گرما و رعایت نکات ایمنی به زائران ارائه شده و تیمهای درمانی آمادگی کامل برای رسیدگی سریع به این موارد را دارند. اطلاعرسانیهای لازم در این زمینه به مدیران هتلها و مدیران کاروانها انجام شده است و از آنان خواسته شده این موارد را به زائران منتقل کنند. بر همین اساس تأکید شده است زائران در بدو ورود، نزدیکترین درمانگاه به محل اقامت خود را شناسایی کنند و مسیر و شیوه دسترسی به آن را بهخوبی یاد بگیرند.»
او میگوید:«از مدیران کاروانها درخواست شده این اطلاعات را در اختیار سایر زائران قرار دهند تا در صورت بروز هر گونه مشکل یا نیاز به خدمات پزشکی، افراد بتوانند در کوتاهترین زمان ممکن به درمانگاههای مستقر مراجعه و خدمات درمانی لازم را دریافت کنند.»
برش
ارائه خدمات تا زمان حضور آخرین زائر
سخنگوی جمعیت هلالاحمر با اعلام اینکه در هر دو شهر مدینه منوره و مکه مکرمه پزشکان عربزبان را در کنار تیمهای درمانی داریم، میگوید:«این پزشکان از زمانی که یک زائر ایرانی برای دریافت خدمات درمانی به بیمارستانهای سعودی مراجعه میکند تا زمان ترخیص، در کنار او حضور دارند. این پزشکان علاوه بر تسهیل ارتباط و ترجمه میان کادر درمانی بیمارستانهای عربستان و زائران ایرانی، روند درمان بیمار را هم پیگیری میکنند و هماهنگیهای لازم را برای دریافت خدمات درمانی مناسب انجام میدهند تا زائر بدون مشکل مراحل درمان و ترخیص را طی کند و به هتل محل اقامت خود برگردد.»
خالدی با تأکید بر اینکه تیمهای پزشکی هلالاحمر تا زمان آغاز اعمال حج، وضعیت سلامت زائران بویژه افرادی را که با شرایط خاص پزشکی اعزام شدهاند، بهطور مستمر تحت نظر دارند، میگوید:«بعد از انجام اعمال حج، این دسته از زائران در اولویت بازگشت قرار میگیرند و جزو اولین کاروانهایی خواهند بود که به کشور برمیگردند. خدمات درمانی و بهداشتی هلالاحمر تا زمان حضور آخرین زائر ایرانی در عربستان ادامه دارد و همکاران ما تا پایان عملیات حج در کنار حجاج خواهند بود.»
