۴ چالش اسرائیل در «جنوب لبنان»
محمد محسن فایضی
کارشناس مسائل فلسطین
اکنون اسرائیل در میدان بر جنوب لبنان متمرکز شده و مشخصاً در حال ایجاد یک مرز جدید با هدف ایجاد حائلی حدود 8 کیلومتری در مرز لبنان و سرزمینهای اشغالی با هدف امنیتیسازی این منطقه و به گفته سران رژیم، عمل به قول بازگرداندن امنیت به شهرکهای شمالی و پایان دادن به خطر و تهدید از آنهاست.
البته اگر چه سناریوی اصلی اسرائیلیها با شروع نبرد در لبنان پس از ورود حزبالله به جنگ رمضان پیشروی تا لیتانی به عنوان مقدمه خلع سلاح حزبالله بود، اما با ورود ترامپ و پیوند آتشبس جنگ ایران- آمریکا با آتشبس در لبنان، اسرائیلیها فعلاً چارهای ندارند تا سناریوی اصلی و بمباران کل لبنان را رها کنند و سناریوی کنونی یعنی ایجاد حائل در جنوب را پیگیری کنند. البته ذکر این نکته هم ضروری است که همین سناریو بسیار خطرناک و مقدمه تداوم پیشروی تا لیتانی در آینده خواهد بود.
آوی دیختر یکی از وزرای نتانیاهو هم در سخنانی گفته است: «اولین منافع اسرائیل حذف تهدید سلاح هستهای ایران است، ما یک شریک استراتژیک داریم که ایالات متحده است و نمیتوانیم در میدانهایی مانند لبنان با آن مخالفت کنیم در حالی که در میدانهایی که آن رهبری میکند مانند ایران همراه او هستیم.» تحلیلگران اسرائیلی معتقدند وضعیت به سود اسرائیل نیست، همان گونه که انتخاب ارتش هم چنین شرایطی نیست. چالشهای اسرائیل در وضعیت کنونی لبنان را با هم مرور میکنیم:
پیوند پروندهها: حقیقت تلخ برای اسرائیلیها این است که نبرد در لبنان تنها بخشی از بازی بزرگتری است: پرونده ایران؛ به باور تحلیلگران اسرائیلی، کاخ سفید به سمت استراتژی «فشار اقتصادی» پیش میرود، اما به امنیت شمال اسرائیل و پروژه خلع سلاح حزبالله آسیب میرساند. این مسأله همان راهبرد وحدت الساحاتی است که از سوی رهبران مقاومت دنبال میشود.
آتشبس: این مدل نبرد تحمیل شده، وضعیت را به سود حزبالله کرده است، زیرا نبرد زمینی جایی است که حزبالله در آن تخصص دارد و برایش مطلوبتر است. آتشبس روز به روز فرو میپاشد؛ تنها در 11 روز، دستکم سه سرباز اسرائیلی کشته شدند. در مقابل ارتش اسرائیل با نابود کردن سکوی پرتاب و بمباران مواضع پاسخ میدهد، اما آتش حزبالله ادامه خواهد داشت. به تعبیر یک تحلیلگر اسرائیلی، این آتشبس نیست، بلکه جنگ فرسایشی خونین است. حزبالله دارد نبرد را با ریتمی که به نفعش است مدیریت میکند و به تدریج ارتش اسرائیلی را درگیر فرسایش میکند.
حزبالله و مذاکرات لبنان: یکی از پروژههای جدی اسرائیل از آتشبس سال 2024، فشار بر لبنان از کانال آمریکاییها برای خلع سلاح حزبالله از طریق فشار داخلی لبنان بود. اسرائیل علی رغم ناامیدی از این مسیر، اما دوباره تلاش دارد این مسیر را از طریق خائنین داخلی پیگیری کند. به باور تحلیلگران اسرائیلی، مدل جنگ کنونی به حزبالله این فرصت را میدهد تا مذاکرات را به شکست تبدل کند و حزبالله به دنبال شکست هر مسیر مذاکرهای میان تلآویو و بیروت است. پیام آخر شیخ نعیم قاسم دبیرکل حزبالله تأکید بر عدم خلع سلاح و رد تسلیم، همراه با بازگشت ساکنان روستاهای جنوبی و «سلطه» خطاب کردن کابینه جوزف عون به جای استفاده از لفظ دولت، در همین راستاست. به تعبیر یدیعوت آحارونوت حضور ارتش اسرائیل در جنوب و تخریب روستاها، اکسیژن ایدئولوژیک برای بقای حزبالله است.
پهپادها: و آخرین چالش جدی اسرائیل در شرایط کنونی که فعلاً حملات به عمق لبنان با محدودیت روبهروست، ابتکار حزبالله درخصوص استفاده از پهپادها و تمرکز بر آسیب رساندن به افراد و تجهیزات ارتش اسرائیل در داخل خاک لبنان است. استفاده حزبالله از پهپادهای فیبر نوری ابتکار جدیدی است که پیشتر در جنگ اوکراین استفاده شده و حالا ارتش اسرائیل را با چالش روبهرو کرده است. ارتش اخیراً اقداماتی میدانی را آغاز کرده است که شامل بهبود سلاحهای سربازان برای افزایش توان سرنگونی پهپادها، کاهش مدت زمان حضور هلیکوپترها در جنوب لبنان، استقرار رادارهای اضافی و نصب شبکههای دفاعی در نقاط ثابت میشود، اما برآوردها نشان میدهد که این اقدامات دیر انجام شده و ممکن است کافی نباشند.
در جمعبندی باید گفت اگرچه حزبالله در وضعیت پیچیده و سرنوشتسازی قرار دارد، اما وحدت الساحات و اتصال آتشبس ایران به لبنان فرصتی به این جنبش مقاومتی لبنان داده است تا بتواند زمین بازی را به سود خود تغییر دهد.

