میودراگ بوژوویچ، سرمربی اسبق استقلال در گفت‌و‌گو با «ایران»:

رفتار ترامپ با فلسفه جام جهانی سازگار نیست

سکوت فیفا آینده فوتبال را با چالش‌های جدی مواجه می‌کند

سینا حسینی / در آستانه برگزاری جام جهانی ۲۰۲۶، برخی اظهارنظرها و تصمیمات غیرورزشی، فضای فوتبال را تحت تأثیر قرار داده است. طرح بحث‌برانگیز جایگزینی ایران با ایتالیا از سوی یکی از نزدیکان دونالد ترامپ و همچنین محدودیت‌ها و سختگیری‌های احتمالی برای تیم ملی ایران، واکنش‌های گسترده‌ای را به همراه داشته است. به بهانه بررسی این اتفاقات به سراغ میودراگ بوژوویچ سرمربی اسبق استقلال و از مربیان باتجربه فوتبال اروپا رفتیم؛ مربی‌ای که سابقه هدایت تیم‌های متعددی در لیگ‌های مختلف از جمله روسیه، صربستان و مونته‌نگرو را در کارنامه دارد و تجربه حضور در رقابت‌های بین‌المللی را نیز داشته است.

 ایده مطرح‌شده درباره جایگزینی ایران با ایتالیا، واکنش‌های زیادی در پی داشته است. ارزیابی شما چیست؟
این اولین‌بار نیست که سیاست وارد فوتبال می‌شود. نمونه بارز آن در سال ۱۹۹۲ رخ داد، زمانی که تیم ملی یوگسلاوی از رقابت‌های قهرمانی اروپا کنار گذاشته شد. آنچه امروز درباره تیم ملی ایران مطرح می‌شود، در همان مسیر قرار دارد و به نظر من یک ننگ بزرگ دیگر برای فوتبال جهان است. ورود چنین مداخلاتی، ماهیت رقابت ورزشی را زیر سؤال می‌برد.

 با توجه به اینکه آمریکا میزبان جام جهانی ۲۰۲۶ است، آیا این کشور می‌تواند در امور اجرایی تورنمنت دخالت کند؟
اعطای میزبانی به یک کشور، به هیچ‌وجه به معنای دخالت در روند اجرایی مسابقات نیست. با این حال، به نظر می‌رسد برخی اقدامات و اظهارات، از جمله از سوی دونالد ترامپ در مسیری برخلاف اصول و مقررات حرکت می‌کند. این وضعیت تنش‌هایی غیرضروری پیرامون تیم ملی ایران ایجاد کرده که به هیچ عنوان قابل توجیه نیست.

 فیفا همواره بر جدایی سیاست از ورزش تأکید داشته، اما در این زمینه موضع شفافی اتخاذ نکرده است. آیا این سکوت به اعتبار فیفا لطمه می‌زند؟
فیفا همیشه از جدایی سیاست از ورزش سخن گفته، اما در عمل این موضوع کمتر دیده شده است. این رویکرد دوگانه، به اعتبار این نهاد آسیب می‌زند و موجب بی‌اعتمادی در میان تیم‌ها و هواداران می‌شود. اگر فیفا در چنین مواردی موضع قاطع نداشته باشد، این پرسش پیش می‌آید که اصول اعلامی آن تا چه حد جدی است.

 آیا این رفتار می‌تواند به یک رویه جدید در سیاسی شدن ورزش تبدیل شود؟
اگر این اقدامات بدون واکنش جدی باقی بماند، قطعاً می‌تواند به الگویی خطرناک تبدیل شود. در آن صورت، دیگر کشورها نیز ممکن است از این مسیر پیروی کنند و شاهد گسترش مداخلات غیر ورزشی در رویدادهای ورزشی باشیم؛ مسأله‌ای که به‌شدت به روح ورزش آسیب می‌زند.

 تیم ملی ایران با شایستگی به جام جهانی صعود کرده است. در صورت ایجاد محدودیت برای این تیم، آیا این موضوع با روح رقابت منصفانه سازگار است؟
بدون تردید خیر. تیم ملی ایران براساس قوانین و با شایستگی کامل به این رقابت‌ها راه یافته و باید حضور داشته باشد. هرگونه مانع‌تراشی در این مسیر، نقض آشکار عدالت ورزشی است و با اصول رقابت سالم همخوانی ندارد.

 افزایش قیمت بلیت‌ها و اعمال محدودیت‌های ورود برای برخی کشورها نیز واکنش‌برانگیز بوده است. این شرایط را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
هیچ‌یک از این موارد با فلسفه بنیادین فوتبال سازگار نیست. فوتبال باید برای همه باشد، نه فقط برای گروهی خاص. اگر این روند ادامه پیدا کند، ممکن است با یکی از ضعیف‌ترین دوره‌های جام جهانی از نظر کیفیت برگزاری و رضایت عمومی مواجه شویم.

 با توجه به تمامی این مسائل، جمع‌بندی شما از وضعیت فعلی چیست؟
در مجموع، آنچه امروز شاهد آن هستیم، فاصله گرفتن فوتبال از اصول بنیادین خود یعنی عدالت، بی‌طرفی و رقابت سالم است. اگر نهادهایی مانند فیفا در برابر این روند موضعی قاطع اتخاذ نکنند و جلوی مداخلات سیاسی گرفته نشود، این مسیر می‌تواند به یک رویه خطرناک تبدیل شود و آینده فوتبال را با چالش‌های جدی 
مواجه کند.