حمایت سازمان همکاریهای شانگهای از مواضع امنیت دیجیتال ایران
پنجمین نشست وزرا و رؤسای نهادهای مسئول حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات کشورهای عضو سازمان همکاریهای شانگهای با صدور بیانیهای در «بیشکک» (پایتخت قرقیزستان)، با ابراز نگرانی نسبت به حملات علیه زیرساختهای دیجیتال ایران، بر ضرورت احترام به حاکمیت کشورها در فضای سایبری و توسعه همکاریهای فناورانه تأکید کرد.
این نشست ۲۷ آوریل ۲۰۲۶ (۷ اردیبهشت ۱۴۰۵) در بیشکک، پایتخت قرقیزستان برگزار شد و محورهایی از جمله امنیت زیرساختهای ارتباطی، توسعه هوش مصنوعی و آینده اقتصاد دادهمحور در دستور کار قرار گرفت.
احسان چیتساز، معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در سخنرانی خود در این اجلاس بر ضرورت بازتعریف مفهوم امنیت در عصر هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال تأکید و اظهار کرد:«جنگها دیگر محدود به عرصه فیزیکی نیستند و از فضای سایبری آغاز شده و به زیرساختهای حیاتی فناوری اطلاعات گسترش پیدا کردهاند.»
او حملات ترکیبی سایبری-فیزیکی به مراکز داده، زیرساختهای ارتباطی و سامانههای ماهوارهای را نشانه ورود جهان به مرحله جدیدی از جنگهای مبتنی بر داده و الگوریتم دانست.
معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، حمله به زیرساختهای فناوری اطلاعات را تهدیدی مستقیم علیه ثبات اقتصادی و ارائه خدمات عمومی عنوان کرد و آن را نقض حاکمیت دیجیتال کشورها دانست. او افزود:«این اقدامات علاوه بر آسیب به اقتصاد دیجیتال، اعتماد به سازوکارهای همکاری بینالمللی در حوزه فناوری را نیز تضعیف میکند.»
تأکید بر توسعه همکاریهای دوجانبه
در حاشیه این اجلاس، احسان چیتساز با مقامات ارشد کشورهای عضو از جمله چین، روسیه، قزاقستان، بلاروس، پاکستان، تاجیکستان، ازبکستان و قرقیزستان دیدار و گفتوگو کرد. این دیدارها بر توسعه همکاریهای دوجانبه و چندجانبه در حوزه فناوریهای نوین، ارتقای تابآوری زیرساختهای دیجیتال، تقویت حاکمیت ملی در فضای سایبری و گسترش همکاری در حوزه هوش مصنوعی و مراکز داده متمرکز بود.
در بیانیه پایانی این نشست، کشورهای عضو نگرانی خود نسبت به حملات انجام شده علیه زیرساختهای ارتباطی و فناوری اطلاعات ایران را اعلام کردند و این اقدامات را مغایر با اصول حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل دانستند. در این بیانیه همچنین بر پرهیز از بهکارگیری زور و ضرورت احترام به حاکمیت کشورها در فضای سایبری تأکید شد.
در بخش دیگری از این اجلاس، کشورهای عضو بر توسعه هماهنگ و مسئولانه هوش مصنوعی بهعنوان یکی از پیشرانهای اقتصاد دیجیتال تأکید کردند. همچنین «مفهوم ایجاد مراکز داده منطقهای و توسعه ظرفیتهای پردازشی» در چهارچوب سازمان همکاریهای شانگهای به تصویب رسید که هدف آن تقویت زیرساختهای ذخیرهسازی و پردازش داده، توسعه مدلهای بومی هوش مصنوعی و افزایش تابآوری خدمات دیجیتال در کشورهای عضو است.
حضور هیأت ایرانی و مشارکت در مذاکرات و ابتکارات مشترک، نشاندهنده نقش فعال ایران در توسعه همکاریهای منطقهای در حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات است؛ رویکردی که بر تقویت تعاملات فناورانه و ارتقای جایگاه کشور در اقتصاد دیجیتال منطقهای متمرکز است.

