وثیقهگذاری آثار هنری جریان اقتصادی فرهنگ را متحول میکند
حسین انتظامی، معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در مراسم آیین امضای تفاهمنامه همکاری میان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بانک کارآفرین و مؤسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر گفت: «یکی از ارزشمندترین کارهایی که امروز انجام میشود، تزریق امید و نشان دادن جریان داشتن زندگی است؛ تأکید اصلی این حرکت امضای تفاهمنامه با بانک کارآفرین در جهت توجه به حوزه فرهنگ است؛ حوزهای که حتی نهادهای اقتصادی نیز در راستای مسئولیت اجتماعی خود وارد آن شدهاند.»
او ادامه داد:« اگر روزی در بانک مرکزی مسئولیتی داشتم، حتماً توجه به مسئولیت اجتماعی را بهعنوان یکی از شاخصهای مهم ارزیابی و رتبهبندی بانکها قرار میدادم. ما کشوری هستیم با ادعای تمدنی چند هزار ساله. تمدن، چیزی نیست که خودبهخود باقی بماند؛ نگهداشت و مراقبت میخواهد. آمار مصرف فرهنگی – که از سال ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۳ به شکل قابل توجهی کاهش یافته – تکاندهنده است و نشان میدهد فرهنگ در سبد خانوار رو به حذف شدن است. کشوری که به دنبال حفظ و تثبیت هویت و تمدن خود است، باید نسبت به این موضوع حساس باشد.»
انتظامی تأکید کرد: «بخشی از این مسئولیت بر عهده دولت است؛ اینکه در بودجه عمومی خود چقدر به فرهنگ توجه میکند. بخشی نیز متوجه سایر بخشهاست. اگر نسلی داشته باشیم که با سعدی آشنا نباشد، نداند کمالالملک و بهزاد چه جایگاهی داشتهاند، یا هنر دورههای گذشته را نشناسد، چگونه میتواند پاسدار و نماینده تمدن باشد؟از این رو، اقدام ارزنده بانک کارآفرین اهمیت ویژهای دارد، وظیفه خود میدانم از مدیران بانک چه آنان که اکنون مسئولیت دارند و چه کسانی که این مسیر را آغاز کردهاند صمیمانه قدردانی کنم. به سهم خود در وزارت فرهنگ نیز آمادهام هر کمکی که لازم باشد برای تقویت این حرکت انجام دهم.»
معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مثالی از قرآن آورد و گفت: «در قرآن آمده که انسان پس از مرگ آرزو میکند به دنیا بازگردد تا کارهایی را که باید انجام میداده، انجام دهد. خوشبختانه برای ما این فرصت در دنیا فراهم است. این سومین بار است که توفیق خدمت در وزارت فرهنگ را یافتهام و میدانم برخی کارها اگر انجام نشود، بعدها حسرت بزرگی خواهد بود. یکی از این کارها، توجه به اقتصاد فرهنگ است؛ موضوعی که زیاد گفته میشود، اما عمل به آن نیازمند برنامه و ساختار است.» انتظامی اظهار کرد: «دیدگاه ما این نیست که وزارت فرهنگ صرفاً یک نهاد مجوزدهنده باشد. ما وظیفه داریم هم از هنرمند و هنر صیانت کنیم و هم امکان حیات طبیعی هنر را فراهم سازیم. مسیر سالهای گذشته چنین بوده که بودجه محدودی در اختیار وزارتخانه قرار گیرد و بخش عمدهای از آن صرف اداره خود مجموعه شود و تنها بخش اندکی برای حمایتها باقی بماند. حتی اگر این حمایتها عادلانه و درست توزیع شود، باز هم پاسخگوی نیاز حوزه فرهنگ نخواهد بود.»
معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تصریح کرد: «اینکه هنرمند، کسی که در لحظه خلق در جهانی دیگر است مجبور باشد در اتاق مدیران فرهنگی بنشیند تا شاید کمک مالی دریافت کند، روش صحیحی نیست. خدمت واقعی زمانی معنا پیدا میکند که سازوکارهایی ایجاد شود تا هنر و هنرمند بدون وابستگی مستقیم به دولت، در مسیر طبیعی خود فعالیت کنند.»
او به نقش مهم مؤسسات توسعه و همچنین بانکها اشاره کرد و افزود: «هدف این مؤسسات نباید صرفاً توزیع بودجه باشد؛ بلکه باید بستر توسعه فرهنگی را فراهم کنند. ممکن است ابتدا از هنرهای تجسمی شروع شود، اما با برنامهریزی میتوان سایر رشتهها را نیز وارد کرد. کار مهم دیگر فراهم کردن امکان وثیقهگذاری آثار هنری است؛ اقدامی که میتواند جریان اقتصادی فرهنگ را متحول کند.»
به اعتقاد انتظامی باید در ارزیابی مدیران معیارهایی مانند شناخت آنان از ادبیات جهان، هنر مدرن، و مفاخر فرهنگی کشور لحاظ شود؛ چراکه اینها نشاندهنده عمق سلوک فرهنگی افراد است.
او ایجاد فضایی برای نصب آثار هنری در منزل را نوعی مایه افتخار دانست و گفت: «اگر بتوانیم فضایی ایجاد کنیم که نصب یک اثر هنری در منزل برای افراد مایه افتخار باشد همانطور که امروز برخی داراییهای مادی مایه مباهات است آنگاه شاهد زنده شدن نشانههای فرهنگی در جامعه خواهیم بود. در این مسیر، نهادهای مالی میتوانند نقش بسیار مؤثری ایفا کنند.»
معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در پایان گفت: «بار دیگر از توجه و همراهی بانک کارآفرین تشکر میکنم. اینکه گالری ایجاد کردهاید و بخشی از فضای خود را به هنر اختصاص دادهاید نشان میدهد این موضوع برای شما ارزشمند بوده است. افتخار ما در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی این است که خادمِ خادمان فرهنگ و هنر باشیم؛ کسانی که خودشان در لحظه خلق هنری، ارزشآفرینان واقعی این سرزمین هستند. این چرخهای است که باید تقویت شود.»

