افکارسنجی صهیونیستها پس از ۵۰ روز جنگ
محمدمحسن فایضی
کارشناس مسائل فلسطین
پس از آغاز آتشبس دو هفتهای میان ایران و آمریکا، نظرسنجیهای مختلفی در فضای عبری منتشر شده است. مهمترین آنها نتایج مؤسساتی مانند مرکز مطالعات امنیتی ملی اسرائیل، دانشگاه عبری قدس، شبکه معاریو و مرکز نظرسنجی کانال 12 است.
در این یادداشت برای درک صحیح از فضای عبری، نظرسنجیها را بررسی خواهیم کرد. اولین سؤال نظرسنجیها موافقت یا مخالفت با توقف جنگ بوده است. براساس افکارسنجیها دستکم 60 درصد صهیونیستها مخالف توقف جنگ بودند و از تداوم تجاوز آمریکایی-اسرائیلی علیه ایران حمایت میکردند. این مسأله در خصوص لبنان بیشتر و در برخی نظرسنجیها تا 90 درصد هم افزایش مییابد.
سؤالی که ایجاد میشود این است که اشتیاق به تداوم جنگ ناشی از عدم ضربهپذیری است یا مسأله دیگری؟ چند نظرسنجی نتایج تقریباً یکسانی را برای این سؤال نشان میدهد و مسأله صهیونیستهای ساکن سرزمینهای اشغالی، در وهله اول عدم رضایت از نتایج جنگ و درکشان از آسیب به برنامههای موشکی، هستهای و تحقق تغییر نظام در ایران و آینده وضعیتشان است.
به طور مثال در نتایج مرکز INSS آمده است که تنها 31 درصد معتقدند که نظام ایران آسیب دیده است، این در حالی است که این تصور در هفته اول جنگ حدود 70 درصد بوده است. این تغییر نگرش در خصوص توان موشکی ایران هم صادق است و تصور آسیب دیدن برنامه بالستیک ایران در هفته اول 73 درصد بود، اما پس از آتشبس 30 درصدی کاهش یافته است.
این برداشت در نظرسنجیهای دیگری مثل دانشگاه عبری قدس از طریق دیگری هم نمود یافته است. پاسخدهندگان در خصوص ارزیابیشان از عملیات نظامی نتایج جالبی دارند: 10 درصد عملیات نظامی را موفق، 28 درصد موفقیت نسبی، 30 درصد نه شکست نه موفقیت و 23 درصد هم شکست کامل دانستهاند؛ ارقامی که نشان میدهد در مجموع احساس شکست از رضایت پیشی دارد و دلیل مخالف آتشبس بودن هم در همین راستاست. جالب است براساس نظرسنجی دانشگاه عبری قدس بیش از 78 درصد رسیدن به توافق را بعید یا کم میدانند. شاید بتوان گفت فضای غالب عبریها چه در کارشناسان و چه افکارعمومی، دور از دردسترس بودن توافق میان آمریکا و ایران است.
همچنین براساس نظرسنجی معاریو تنها 30 درصد ائتلاف آمریکا- اسرائیل را پیروز جنگ میدانند و در مقابل 40 درصد هیچ طرفی را پیروز نمیخوانند و 20 درصد هم ایران را انتخاب کردهاند. این نتایج البته از نتایج نظرسنجی مشهور پولیتیکو از آمریکاییها که با واکنش ترامپ هم روبهرو شد، بهتر است. آمریکاییها تنها ۱۵ درصدشان معتقدند که به اهداف جنگ رسیدهایم و 40 درصد معتقدند نرسیدهایم و نخواهیم رسید.
همچنین نظرسنجی دیگری نشان میدهد 75 درصد صهیونیستها معتقدند اگر در این مرحله آتشبس شود، این به معنی بازگشت دوباره قدرت ایران در آینده است. رقمی که از مخالفت صهیونیستها با راهحل آتشبس با ایران و البته فهم غیرمستقیمشان از نتایج جنگ تاکنون را نشان میدهد.
یکی از خروجیهای دیگر نظرسنجیها، عدم رضایت از عملکرد نتانیاهوست. البته نوع تحقق آتشبس و سپس تسری آن به لبنان، برخلاف موضعهای پرتعداد نتانیاهو در این نتایج بیتأثیر نبوده است. براساس نظرسنجی مرکز مطالعات امنیت ملی، رضایت از نتانیاهو 32 درصد، شبکه آی24 عبری 54 درصد و نتایج دانشگاه عبری قدس 35 درصد است. نتانیاهو در مقابل ایال زمیر رئیس ستاد کل ارتش و کاتز وزیر جنگ، نتایج ضعیفتری را کسب کرده است. نتایجی که توقف در این مرحله را برای نتانیاهو غیرمطلوب میسازد.
در جمعبندی نظرسنجیها و پاسخهای افکارعمومی اسرائیل به وضعیت امنیتی، احساسشان از امنیت اسرائیل در آینده و احتمال جنگ دوباره با ایران میتوان گفت که فضای غالب اسرائیل بر تداوم جنگ اصرار دارند و این اصرار نه از احساس پیروزی یا قدرت نمایی و تغییر روند، بلکه ناشی از عدم دستیابی به هدف اصلی است.
