معاون وزارت بهداشت در گفتوگو با «ایران» خبر داد
شهادت ۱۱ پرستار در جنگ رمضان
محدثه جعفری
گروه اجتماعی
جنگ رمضان برای نظام سلامت ایران فقط یک بحران نبود، بلکه آزمونی چندوجهی بود؛ آزمونی که در آن تیم ملی سلامت باید همزمان در دو جبهه میجنگید؛ از یک سو مدیریت خدمات به مجروحان و آسیبدیدگان و از سوی دیگر تداوم خدمات روتین سلامت برای میلیونها شهروند. برخلاف بسیاری از بحرانها که خدمات عادی درمانی را مختل میکنند، در این دوره تلاش شد هیچ بخشی از چرخه سلامت متوقف نشود. این موضوع نیازمند جانفشانی گروههای مختلف سلامت از جمله پرستاران بود که همواره در خط اول خدماترسانی به مردم و مجروحان قرار دارند. به گفته مسئولان وزارت بهداشت، قبل از شروع سال جدید، شاهد اتفاقات خوبی در حوزه پرستاری بودیم و حدود دو تا چهار ماه از مطالبات معوق پرستاران پرداخت شد، اما همچنان حدود ۶ ماه فاصله در پرداخت مطالبات نیروهای پرستاری وجود دارد. مسأله اصلی، در حفظ و تثبیت آمادگی نیروهای پرستاری، توجه به خواستهها و نیازهای آنها از سوی مسئولان است که بین ۶۵ تا ۷۰ درصد رشد تعرفه نسبت به سال قبل برای پرستاران در نظر گرفته شده و همین امسال اجرایی میشود.
دکتر عباس عبادی، معاون پرستاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، درباره آمادگی نیروهای پرستاری در جنگ رمضان و شهادت 11 نفر از آنها به «ایران» میگوید:«از همان ساعات اولیه شروع جنگ در نهم اسفندماه، براساس دستورالعملهایی که از گذشته در نظام سلامت تدوین شده بود، همکاران ما در نظام سلامت از جمله پرستاران در حالت آمادهباش قرار گرفتند و شیفتبندی و حضورشان در مراکز درمانی و بیمارستانها بر اساس لیستهای شمارهگذاری شده، انجام شد. با توجه به تجربهای که در جنگ 12 روزه به دست آورده بودیم، بلافاصله فراخوان همکاران پرستاری که در لیست یک قرار داشتند، انجام شد و مرخصیها را لغو کردیم. در گام بعدی، خدمات حوزه سلامت را اولویتبندی کردیم، یعنی خدمات الکتیو «غیراورژانسی» لغو شد تا تمرکز کادر درمان روی بیماران اورژانسی و مجروحان جنگی قرار گیرد.»
او با اشاره به حضور همیشگی پرستارها در بیمارستانها توضیح میدهد:«با شروع حملات دشمن صهیونیستی-آمریکایی به کشورمان، بعضی از مردم برای حفظ جانشان به مناطق امنتر رفتند. کاملاً طبیعی است که این حس در کادر درمان و نیروهای پرستار هم شکل بگیرد و برای حفاظت از جان خانواده و فرزندانشان به مناطق امنتر بروند. اما خوشبختانه با حس مردمدوستی و میهنپرستی که در کادر پرستاری کشور وجود دارد، پای کار ایستادند و اجازه ندادند وقفهای در جبهه ارائه خدمات درمانی ایجاد شود.
به همین دلیل به جرأت میتوان گفت در 40 روز جنگ، حتی در سختترین شرایط هم کمبود نیروی پرستاری نداشتیم. پرستاران علاوه بر وظایف همیشگی خود به شکل داوطلبانه در بیمارستان حضور پیدا میکردند تا به مجروحان کمک کنند. البته شرایطی را هم مهیا کردیم که پرستارانی که مایل هستند، خانوادههایشان هم در مراکز درمانی حضور پیدا کنند تا کمتر نگران جان آنها باشند.»
جانفشانی پرستاران
در جنگ تحمیلی سوم
دکتر عبادی با بیان اینکه در برخی مناطق جنوبی کشور به شکل محدود دچار کمبود نیرو شدیم، میگوید:«بلافاصله از استانهای همجوار نیروهای داوطلب را به این مناطق اعزام کردیم تا خللی در روند درمان مردم و مجروحان ایجاد نشود. در کنار این ایثار و فداکاری، حدود 25 نفر از کادر درمان در گروههای مختلف به شهادت رسیدند که 11 نفرشان از جامعه پرستاری بودند. سه تن از این پرستاران شهید بهطور مستقیم در مناطق عملیاتی که رزمندگان ما مشغول به خدمت بودند، سرویسدهی انجام میدادند که با آتش مستقیم دشمن به فیض شهادت نائل شدند.»
معاون پرستاری وزارت بهداشت با اشاره به جمعآوری اطلاعات نیروهای داوطلب پرستاری با کمک سازمان نظام پرستاری میگوید:«در حال حاضر بانک بزرگی از داوطلبان گروه پرستاری در اختیار داریم که در صورت نیاز، فراخوان میشوند. تا این لحظه حدود 5 هزار نیروی داوطلب فعال ثبتنام کردهاند.»
او توضیح میدهد:«در مناطقی که کمتر مورد تهاجم قرار گرفته بود، مثل شهرهای شمالی، حجم مسافرتها در این ایام بیشتر از همیشه شد و بیماران مزمن بسیاری که نیازمند دریافت خدمات درمانی بودند و باید خدمات درمانی مورد نیاز به این هموطنان هم ارائه میشد، جابهجا شدند. در این مورد هم از ظرفیت نیروهای داوطلب استفاده کردیم و تجهیزات مورد نیاز بیماران خاص را در این مناطق تدارک دیدیم تا مراکز درمانی با کمبود تجهیزات به علت افزایش حجم بیماران روبهرو نشوند.»
ضرورت توجه به عدالت در پرداخت حقوق به پرستاران
معاون پرستاری وزارت بهداشت در مورد توجه به مطالبات نیروهای پرستاری بعد از ایام جنگ هم توضیح میدهد:«ارائه خدمات درمانی از طرف کادر درمان یا پرستاری در شرایط بحران به هیچ وجه با هیچ مبلغی قابل جبران نیست و همکاران ما به خاطر دریافت پاداش و غیره بعد جنگ، در این ایام خدمت نکردند. آنها با ایثار، فداکاری و عشق به وطن پای کار بودند، اما مسئولان وظیفه دارند در قبال خدمات مخلصانه گروههای مختلف از جمله جامعه پرستاری اقداماتی انجام دهند. در واقع هیچ وقت تناسبی بین ارائه خدمت و جانفشانی، با جبران خدمت وجود ندارد، اما تلاش میکنیم با اصلاح فرآیند پرداخت، کمی خدمات آنها را جبران کنیم ولی واقعیت این است که خلأ بسیاری در این زمینه وجود دارد. بحث عدالت در پرداخت در درون گروه پرستاری هم با سایر گروههای حوزه سلامت یکی از این موارد است که به بازنگری اساسی در نظام پرداخت نیاز دارد. البته این اقدام فقط معطوف به دوران بحران نیست و این اصلاحات باید برای همه زمانها انجام شود تا رضایت کاری بیشتری را ایجاد کند.»
دکتر عبادی درباره استخدام نیروی پرستاری در سال 1405 هم میگوید:«در برنامه هفتم توسعه پیشبینی شده بود برای سال 1405 حدود 18 هزار پرستار استخدام کنیم، ولی با توجه به شرایطی که برای کشور ایجاد شده، ممکن است این اقدام با تأخیر مواجه شود. اما قطعاً جزو برنامههای وزارت بهداشت قرار دارد و آزمون آنهم در ماههای پیش رو برگزار میشود. قرار بود اواخر بهار این آزمون صورت بگیرد که با توجه به بحرانی که هنوز هم تمام نشده است، این برنامه با تغییراتی همراه خواهد بود.»
برش
کاهش معوقات پرستاری به شش ماه رسیده است
او در مورد پرداخت مطالبات کادر پرستاری توضیح میدهد:«در ابتدای روی کار آمدن دولت چهاردهم عقبافتادگی تعرفهها در همه گروههای سلامت نزدیک به یک سال بود که در این دولت با پرداختیهای انجام شده، این فاصله زمانی به حداقل رسیده است. در نیمه دوم اسفندماه 1404 هم بین دو تا چهار تعرفه عقب افتاده به گروه درمان و پرستاری پرداخت شد.
در حال حاضر میتوان گفت معوقات گروه پرستاری به کمتر از شش ماه رسیده است. البته این فاصله زمانی هم زیاد است و باید تلاش کنیم نظم پرداختیها بیشتر و فاصله معوقات کمتر شود. این پرداختیها عزم وزارت بهداشت و دولت را برای رضایتمندی کادر درمان نشان میدهد.»
دکتر عبادی در مورد رشد حدود 65 تا 70درصدی تعرفههای پرستاری برای سال جدید هم میگوید:«رشد نسبتاً قابلقبولی در تعرفههای پرستاری سال جدید اتفاق افتاده است. امیدوارم با تأمین اعتبار و خدمترسانی باکیفیتی که همکاران ما انجام میدهند، از یک طرف رضایت همکاران و از طرف دیگر رضایت مردم را هم داشته باشیم. تعرفه شامل دو جزء است؛ ضریب ریالی و ارزش نسبی. در ضریب ریالی، رشد 35 درصدی داشتیم و در ارزش نسبی هم رشد تقریباً 25 درصدی برآورد شده که تجمیع آن بین 65 تا 70 درصد رشد تعرفه را نسبت به سال 1404 نشان میدهد.»

