دلایل تهاجمیتر شدن ترامپ
واکنش دارون عجماوغلو اقتصاددان نوبلیست درباره جنگ علیه ایران و هوش مصنوعی
پروفسور دارون عجماوغلو/ Daron Acemoğlu،
اقتصاددان برنده جایزه نوبل اقتصاد، در واکنش به حمله نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران و به شهادت رساندن آیتالله سیدعلی خامنهای چنین پیشبینی کرد: «این جنگ میتواند خطر بیثباتی بلندمدت در خاورمیانه را افزایش دهد و از آنجا که این حمله بدون حمایت متحدان بینالمللی آمریکا، همچنین بدون پشتوانه افکار عمومی آمریکاییها انجام شده، مغایر با اصول دموکراسی است.»
او شرایط جنگ علیه ایران را برای مردم سخت توصیف کرد و در عین حال، بر این نکته تأکید کرد که چنین اقدامی نتیجهای خلاف اصول دموکراسی دارد.
این اقتصاددان نوبلیست با برجسته کردن جایگاه و اقتدار آیتالله خامنهای در جهان شیعه تأکید کرد: «آیتالله خامنهای شخصیتی مانند نیکولاس مادورو نیست که از حمایت محدودی در ارتش ونزوئلا برخوردار باشد. رهبر ایران به لطف نقش مذهبی و سیاسیاش در میان شیعیان جهان و جامعه گستردهتر از جهان اسلام از احترام و اقتدار ویژهای برخوردار است و ترور او قطعاً پیامدهای سنگینی در منطقه ایجاد خواهد کرد.»
پیامدهای تصمیم علیه آنتروپیک
عجماوغلو در کنار موضوع تهاجم نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران بلافاصله درباره تصمیم وزارت دفاع آمریکا علیه شرکت هوش مصنوعی آنتروپیک/ Anthropic هم هشدار داد، شرکتی که پنتاگون آن را «خطر زنجیره تأمین» معرفی کرده است. به باور عجماوغلو، چنین تصمیمی میتواند رابطه دولت و بخش خصوصی را تحتتأثیر قرار دهد و حتی در آینده حقوق مالکیت را هم با چالش روبهرو کند. او این اتفاق را نشانهای از خروج کنترل هوش مصنوعی از دست مردم و شرکتهای خصوصی دانست و پیشبینی کرد که هوش مصنوعی به تدریج در حال نزدیک شدن به دولتها و تسلط کامل آن بر مردم است. چرا که پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا طی بیانیهای تأکید کرده بود «از همین حالا لازمالاجرا است، هیچ پیمانکار، تأمینکننده یا شریکی که با ارتش ایالات متحده تجارت میکند، حق انجام هیچ گونه فعالیت تجاری با شرکت آنتروپیک را
ندارد.»
عجماوغلو دلیل این تصمیم را با نگرانیها در مورد کاربردها و استفاده از هوش مصنوعی برای نظارت گسترده بر مردم یا به منظور استفاده در سامانههای تسلیحاتی خودکار مرتبط دانست و گفت: «این روند بسیار مهم است و حتی اثرات این رویکرد از پیامدهای حمله به ایران هم گستردهتر است.»
در پایان، او درباره سیاستهای خارجی پرریسکتر دولت ترامپ و برخورد سختگیرانه با شرکتهای داخلی چنین استدلال کرد: «تصادفی نیست که ترامپ، برخلاف وعدههای انتخاباتیاش، به سمت سیاستهای خارجی پرخطرتری روی آورده و با یک شرکت داخلی مانند آنتروپیک همچون شرکتهای کشورهای متخاصم رفتار میکند. ایجاد یک اثر شوکآور و شکستن هنجارها و چهارچوبهای قبلی، بخشی از هدف این رویکرد بوده است و این نشانهای از یک تغییر تعمدی در قواعد و چهارچوبهای سیاسی
است.»
روایتگر قدرت و توسعه
اظهارات این نویسنده از آنجایی اهمیت دارد که دارون عجم اوغلو، اقتصاددان مشهور ترکتبار و استاد اقتصاد در مؤسسه MIT آمریکا است. او در سال ۲۰۲۴ بهدلیل پژوهشهایش درباره نقش نهادها در شکلگیری توسعه و رفاه، جایزه نوبل اقتصاد را دریافت کرد. او در حوزههایی مانند اقتصاد سیاسی، توسعه اقتصادی و نابرابری درآمدی از پژوهشگران برجسته جهان به شمار میآید و از پرارجاعترین اقتصاددانان معاصر است. از آثار مهم او با همکاری جیمز رابینسون، میتوان به «ریشههای اقتصادی دیکتاتوری و دموکراسی / Economic Origins of Dictatorship and Democracy» و «چرا ملتها شکست میخورند: ریشههای قدرت، رفاه و فقر / Why Nations Fail: The Origins of Power, Prosperity, and Poverty»
اشاره داشت که تأثیر زیادی در علوم اجتماعی داشتهاند. عجماوغلو از چهرههای اثرگذار اقتصاد سیاسی مدرن است که نگاهش بر نقش قدرت و نهادها در سرنوشت کشورها تمرکز دارد.
