«نانوپوشش» ایرانی راهکاری سریع برای احیای شبکه برق

آلودگی تجهیزات شبکه برق، بویژه تجمع گردوغبار و ذرات صنعتی روی مقره‌ها، یکی از عوامل مهم بروز خاموشی‌ها و کاهش پایداری شبکه در بسیاری از مناطق کشور است. در چنین شرایطی، یک شرکت دانش‌بنیان ایرانی با تکیه بر توان داخلی و سال‌ها تحقیق و توسعه، موفق به تولید صنعتی نوعی نانوپوشش سیلیکونی موسوم به RTV شده که می‌تواند روند بازسازی و نگهداری تجهیزات شبکه برق را به شکل قابل‌توجهی تسریع کند. 
این نانوپوشش‌ها که به‌طور ویژه برای مقره‌های مورد استفاده در صنعت انتقال و توزیع برق طراحی شده‌اند، دارای ویژگی‌های فنی قابل توجهی هستند. آب‌گریزی بالا، مقاومت حرارتی مناسب، استحکام مکانیکی مطلوب، استقامت دی‌الکتریک بالا و مقاومت در برابر خوردگی از جمله خصوصیات این محصول به شمار می‌رود. چنین ویژگی‌هایی سبب می‌شود سطح تجهیزات در برابر آلودگی‌های محیطی محافظت شده وعملکرد ایمن‌تری در شرایط مختلف اقلیمی داشته باشند. 
در شبکه‌های برق، تجمع آلودگی‌ها روی سطح مقره‌ها می‌تواند به ایجاد جریان نشتی منجر شود. تداوم این وضعیت درنهایت باعث تخلیه الکتریکی، ایجاد جرقه وحتی آتش‌سوزی در دکل‌ها و پست‌های برق خواهد شد. نانوپوشش‌های RTV با ایجاد یک لایه محافظ آب‌گریز و خاصیت خودتمیزشوندگی، مانع از چسبیدن ذرات آلاینده به سطح مقره‌ها می‌شوند. در نتیجه نیاز به شست‌وشوی مداوم تجهیزات و انجام تعمیرات پرهزینه به شکل قابل توجهی کاهش می‌یابد. 
از دیگر مزیت‌های مهم این فناوری، سهولت اجرای آن در محل است. برخلاف بسیاری از نمونه‌های خارجی که برای نصب به شرایط خاص یا فرآیندهای پخت در کوره نیاز دارند، این نانوپوشش‌ها به‌صورت پاششی و بدون مراحل پیچیده آماده‌سازی قابل استفاده هستند. همین ویژگی به تیم‌های عملیاتی اجازه می‌دهد تجهیزات فرسوده یا آسیب‌دیده را در مدت زمانی کوتاه بازسازی کرده و دوباره وارد مدار بهره‌برداری کنند. به گفته ستاد توسعه فناوری نانو و میکرو، این محصول علاوه بر مزایای فنی، از نظر اقتصادی نیز مقرون‌به‌صرفه است. قیمت آن حدود ۳۰ درصد کمتر از نمونه‌های خارجی برآورد شده و با توجه به نیاز سالانه کشور که بین ۲۰ تا ۵۰ تن تخمین زده می‌شود، تولید داخلی این محصول می‌تواند از خروج ارز جلوگیری کرده و روند اجرای پروژه‌های نگهداری و بازسازی شبکه برق را تسهیل کند. این دستاورد فناورانه با حمایت شرکت توانیر در حال حاضر در پروژه‌های مختلف برق منطقه‌ای و همچنین در صنایع بزرگی مانند فولاد، پتروشیمی و سیمان مورد استفاده قرار گرفته است. برنامه‌های آینده این شرکت شامل توسعه گریدهای جدید پوشش‌های سیلیکونی و ارائه راهکارهای نوین ضدخوردگی است. همچنین صادرات این فناوری به بازارهای منطقه‌ای در دستور کار قرار دارد؛ مسیری که می‌تواند علاوه بر تأمین نیاز داخلی، جایگاه فناوری نانو ایران را در حوزه زیرساخت‌های برق تقویت کند.