حمایت دولت از کسب و کارهای دیجیتال آسیب دیده از جنگ
معاونت علمی ریاست جمهوری برای حمایت از دانشبنیانها بسته «حفظ تولید» تدوین میکند
جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، قطع طولانی مدت اینترنت بینالملل را به دنبال داشت و هرچند هنوز به دلیل شرایط خاص کشور و احتمال حمله سایبری و خرابکارانه به زیرساختها زمان قطعی برای اتصال آن اعلام نشده، اما واقعیت این است که این امر کسب و کارهای دیجیتال را با مشکلات و خساراتی مواجه کرده است؛ مشکلاتی که از نگاه مسئولان ارتباطات کشور دور نمانده و به گفته معاون وزیر ارتباطات، این وزارتخانه در حال ارزیابی و برآورد خسارات فعالان حوزه اقتصاد دیجیتال است. در این میان، ارزیابی خسارت «دانش بنیانها» در جنگ نیز آغاز شده و خبرها حاکی از تدوین بسته حفظ تولید برای این شرکتهاست تا این دانشبنیانها که عمدتاً در بخش تولید در بخشهای مختلف از سلامت و امنیت غذایی گرفته تا صنعت و... در کشور سهم قابل توجهی دارند، از تولید بازنمانند.
تأمین مالی مشترک وزارت ارتباطات، معاونت علمی
و صندوق نوآوری
در حالی که قرار بود با سیاستگذاریهای مشخص، سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی تا آخر برنامه هفتم توسعه به ۱۰ درصد برسد، حالا سایه جنگ بر سر کسب و کارهای دیجیتال تردیدها در رسیدن به این رقم را افزایش داده است؛ کسب و کارهایی که در جریان جنگ 12 روزه و حوادث دی ماه نیز از نبود اینترنت آسیب دیدند و حالا چشم به راه کمک دولت برای عبور از این بحران هستند. احسان چیت ساز، معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات پیش از این هم در جریان جنگ 12روزه اسرائیل علیه ایران در خردادماه 1404 درباره میزان زیان کسب و کارها گفته بود که بر اساس ارزیابیها، در این بازه زمانی، در هسته اقتصاد دیجیتال روزانه حدود ۵۰۰ میلیارد تومان و در لایههای دو و سه اقتصاد دیجیتال به همراه هسته، روزانه حدوداً نزدیک به ۲ همت زیان برای کسبوکارها ایجاد شده است؛ رقمی که حالا با توجه به طولانیتر شدن زمان قطع اینترنت و ادامهدار بودن آن در جنگ تحمیلی سوم، به نظر میرسد بالاتر باشد.
چیت ساز در یک برنامه تلویزیونی با اشاره به اینکه در جریان جنگ تحمیلی سوم، پیش از هرگونه حمله به زیرساختها، حملات سایبری گستردهای انجام شد، ناموفق بودن این حملات را در نتیجه نبود اینترنت بینالملل دانست. معاون وزیر ارتباطات با تأکید بر اینکه از خسارات کسب و کارهای فعال در اقتصاد دیجیتال آگاه است، از طراحی بستههای حمایتی برای جبران آسیبهای واردشده به کسبوکارهای اقتصاد دیجیتال خبر داد و گفت: «تأمین مالی مشترک با همکاری وزارت ارتباطات، صندوق نوآوری و شکوفایی و معاونت علمی از طریق سامانه غزال در اختیار کسبوکارها قرار گرفته تا بخشی از مشکلات جریان نقدینگی آنها جبران شود.»
معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات درباره اقدامات انجامشده برای حمایت از کسبوکارها یادآور شد: در اسفندماه، نرخ نکول تأمین مالی در مجموعه صندوقهای پژوهش و فناوری کشور نشانه جهش توجه را نشان میداد و از حدود نیم درصد به عدد قابل توجهی افزایش پیدا کرد. همان زمان مصوبه هیأت عامل صندوق نوآوری و شکوفایی ناظر بر این شد که بتوانیم این موضوع را ریفایند کنیم.
او ادامه داد: از سوی دیگر اعتباری بهصورت مشترک توسط مجموعه وزارت ارتباطات، صندوق نوآوری و شکوفایی و معاونت علمی و فناوری از طریق سامانه غزال در اختیار کسبوکارها قرار میگیرد تا برای جبران جریان نقدینگی کسبوکارها و بقای آنها تأمین مالی انجام شود. این موضوع توسط صندوق نوآوری و شکوفایی اعلام شده و کسبوکارها میتوانند از طریق سامانه غزال این سرویس را دریافت کنند.
به گفته چیت ساز، کسب و کارهای غیر دانشبنیان حوزه اقتصاد دیجیتال نیز میتوانند از خدمات استفاده کنند؛ بویژه کسبوکارهایی که در حوزه مراکز داده صدمه دیدهاند یا سایر بخشها از طریق مجموعه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تأمین مالی جریان نقدینگی از محل وجوه ادارهشده انجام میشود.
حمایت بدون سقف دولت
از کسب و کارها
او درباره میزان این حمایتها گفت: «مقدار آن بسته به میزان جریان نقدینگی که کسبوکار از دست داده و نیاز آن برای بقا در نظر گرفته میشود. سقفی برای آن پیشبینی نکردهایم تا بتوانیم کسبوکارها را بر اساس اندازه و شرایطشان در ابعاد مختلف مورد حمایت قرار دهیم.
این مقام مسئول همچنین اظهار کرد: «در مجموعه وزارت ارتباطات مصوبهای برای جبران خدمات پیمانکاران داشتیم تا در اسرع وقت پیمانکاران حوزه ارتباطی تأمین مالی شوند. حتی در مواردی که صورتوضعیت آنها رسیدگی نشده، از طریق ارائه وام بدون بهره جریان نقدینگی به آنها بازگردانده میشود تا مجدداً صورتوضعیتها رسیدگی شود و در اداره کسبوکار خود با چالش مواجه نشوند. در واقع بستههای مختلفی پیشبینی کردهایم تا بتوانیم بخشی از این محبت مردم را در این حوزه جبران کنیم و پایداری کسبوکارها را در این دوران حفظ کنیم.
آغاز ارزیابی خسارت «دانشبنیانها» در جنگ
معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان نیز از تدوین بستههای مشترک برای حفظ سطح تولید در شرکتهای دانشبنیان خبر داد و گفت: «در روزهای تعطیلات عید، با توجه به شعار سال مبنی بر اقتصاد مقاومتی، بستههای حمایتی مشترک معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و صندوق نوآوری و شکوفایی جهت «حفظ سطح تولید در شرکتهای دانشبنیان» طراحی شده است.»
محمد جواد صدری مهر گفت: «با تدبیر دولت در راستای ارزیابی خسارتها و جبران زیان شرکتهای دانشبنیان آسیب دیده در جنگ تحمیلی سوم، تقسیم وظایفی بین دستگاهها انجام شده است.» او یادآور شد: در دولت، تدبیر شده که حمایتها به تفکیک شرکتهای دانشبنیان فعال در صنعت، شرکتهای دانشبنیان فعال در حوزه اقتصاد دیجیتال، شرکتهای دانشبنیان فعال در حوزه کشاورزی و مجموعههای فناور مستقر در پارکهای فناوری انجام شود و برای هر کدام تعاریف جداگانهای با مسئولان مشخص صورت گرفته است. این مجموعهها در حال پیگیری ارزیابی خسارتها، جبران زیانها و حمایت از فعالسازی هستند.
به گزارش مهر، وی خاطرنشان کرد: اکنون حوزه دانشبنیان گسترده شده و وزارتخانههای موضوعی در دولت باید حمایتهای لازم را انجام دهند. ما نیز در کنار وزارتخانهها به عنوان رگولاتور و پیشران فناوری در کشور، حمایتها را دنبال میکنیم. به عبارت دیگر، حمایتها شامل بازسازی تخریب و آسیبها به دانشبنیانها در تمام دولت توزیع شده است.

