هنر در خدمت غنای فرهنگی

احد مطبوعی

روزنامه‌نگار

شهید آیت ا... العظمی سید علی خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب اسلامی، همواره سینما و تلویزیون را به عنوان دو رسانه قدرتمند و تأثیرگذار در جامعه، مورد توجه ویژه قرار داده‌اند. ایشان این دو رسانه را نه صرفاً ابزاری برای سرگرمی، بلکه بستری برای تبیین ارزش‌های اسلامی، ملی و انقلابی، گفت وگوی فرهنگی و ایجاد تحول در ذهن‌ها می‌دانستند. در این نوشتار، به بررسی دقیق‌تر اندیشه‌ها و رهنمود‌های ارزشمند ایشان در حوزه سینما و تلویزیون می‌پردازیم و نقش این رسانه‌ها را در تحقق اهداف بلندمدت کشورمان تبیین می‌کنیم.

 تبیین ارزش‌ها
رهبر شهید انقلاب با درک عمیق از نقش رسانه‌ها در شکل دهی افکار عمومی، همواره بر اهمیت حیاتی سینما و تلویزیون در تبیین ارزش‌های اسلامی، ملی و انقلابی تأکید داشته‌اند. در دنیایی که جنگ نرم با تمام ابعادش در جریان است، سینما و تلویزیون می‌توانند به عنوان سلاحی قدرتمند در مقابله با تهاجم فرهنگی و حفظ هویت ملی و مذهبی کشورمان عمل کنند. ایشان معتقد بودند که این دو رسانه می‌توانند با ارائه داستان‌ها و روایت‌های جذاب و تأثیرگذار، ارزش‌های والای انسانی، اخلاقی و معنوی را به مخاطبان منتقل کنند و درنتیجه، به شکل‌گیری یک جامعه آرمانی و مبتنی بر ارزش‌های اسلامی کمک کنند. رهبر حکیم انقلاب همچنین بر لزوم استفاده از ظرفیت‌های هنری و زیبایی شناسی در تولید آثار سینمایی و تلویزیونی تأکید داشتند تا آثار تولیدی هم از نظر محتوا، ارزشی باشند و هم از نظر هنری، جذاب و گیرا.

 فراتر از سطحی نگری
شهید آیت ا... خامنه‌ای بر این باور بودند که صرفاً پرداختن به مسائل روز و تولید آثاری که به دنبال جلب توجه مخاطب از طریق حواشی و هیجانات سطحی باشند، کافی نیست، بلکه باید به عمق مسائل و ریشه‌های فرهنگی توجه شود و آثاری تولید شوند که بتوانند با ارائه روایتی دقیق و هنرمندانه، مخاطب را با مسائل مهم جامعه آشنا کنند و او را به تفکر و تعمق وادارند. ایشان همچنین بر لزوم پرهیز از سطحی نگری و تکرار مضامین قدیمی تأکید داشتند و خواستار نوآوری و خلاقیت در تولید آثار سینمایی و تلویزیونی بودند. رهبر شهید انقلاب معتقد بودند که هنرمندان باید با بهره گیری از ظرفیت‌های بیکران ذهن و خلاقیت خود، داستان‌ها و روایت‌های جدیدی را خلق کنند که بتوانند مخاطبان را به چالش بکشند و آنها را به سمت تفکر و پرسشگری هدایت کنند.

حمایت از استعداد‌های جوان؛ سرمایه گذاری در آینده سینما و تلویزیون
یکی از ویژگی‌های بارز اندیشه‌های رهبر شهید انقلاب، توجه ویژه به استعداد‌های جوان در حوزه سینما و تلویزیون بود. ایشان همواره از جوانان هنرمند حمایت کرده‌اند و بر لزوم فراهم کردن فرصت‌های لازم برای شکوفایی استعداد‌های آنها تأکید داشته‌اند. ایشان معتقد بودند جوانان می‌توانند با ارائه ایده‌های نو و خلاقانه، تحولی اساسی در صنعت سینما و تلویزیون، ایجاد و آثار جدیدی را تولید کنند که بتوانند مخاطبان را به بهترین شکل جذب کنند. ایشان بر لزوم ایجاد بستر‌هایی برای آموزش و تربیت هنرمندان جوان تأکید داشتند و خواستار ایجاد مراکز آموزشی و کارگاه‌های تخصصی بودند که بتوانند به جوانان هنرمند کمک کنند تا مهارت‌های لازم را کسب کنند و به حرفه‌ای شدن در این حوزه دست یابند. رهبر فرزانه انقلاب همچنین بر لزوم حمایت از فیلم‌های اول و آثار تجربی جوانان تأکید داشتند و خواستار ایجاد صندوق‌های حمایتی بودند که بتوانند به این آثار کمک کنند تا تولید و توزیع شوند.

 معرفی چهره واقعی ایران به جهان
شهید آیت ا... خامنه‌ای، سینما و تلویزیون را ابزاری قدرتمند برای دیپلماسی فرهنگی می‌دانستند. ایشان معتقد بودند که آثار سینمایی و تلویزیونی می‌توانند با نمایش چهره واقعی ایران و فرهنگ غنی آن، تصویری مثبت از کشورمان در جهان ارائه دهند و به تقویت روابط فرهنگی با سایر کشور‌ها کمک کنند. رهبر معظم انقلاب بار‌ها بر لزوم تولید آثار هنری با قابلیت اکران در سطح بین المللی تأکید کرده‌اند و خواستار ایجاد زیرساخت‌های لازم برای معرفی این آثار به مخاطبان جهانی بوده‌اند. ایشان بر لزوم تولید فیلم‌ها و سریال‌هایی که بتوانند فرهنگ، هنر، تاریخ و ارزش‌های ایرانی اسلامی را به بهترین شکل به مخاطبان جهانی معرفی کنند، تأکید داشتند. رهبر انقلاب همچنین بر لزوم استفاده از زبان‌های مختلف در تولید آثار سینمایی و تلویزیونی تأکید داشتند تا آثار تولیدی بتوانند به مخاطبان بیشتری در سراسر جهان دسترسی پیدا کنند.

 راهنمایی‌های رهبر شهید انقلاب به هنرمندان
نشست‌های شهید آیت ا... خامنه‌ای با اهالی سینما و تلویزیون، همواره از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده است. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این نشست ها، نکته برداری دقیق هنرمندان از صحبت‌های رهبر شهید انقلاب و ارائه بازخورد‌های سازنده است. ایشان معمولاً به مسائل محتوایی، هنری و فنی آثار تولیدی توجه می‌کردند و پیشنهاد‌هایی برای بهبود آنها می‌دادند. به عنوان مثال، در دیدار جمعی از فیلم سازان در سال۱۳۹۴، بر لزوم توجه به «واقعیت‌های اجتماعی» و «مسائل روز» در آثار سینمایی تأکید کردند و فرمودند: «فیلم باید مسائل واقعی جامعه را منعکس کند و به آنها بپردازد.» در دیدار اهالی رسانه در سال۱۳۹۷، شهید آیت ا... خامنه‌ای بر لزوم تولید آثار فاخر و ماندگار تأکید کردند و فرمودند: «ما به آثار هنری نیاز داریم که بتوانند نسل‌های آینده را نیز تحت تأثیر قرار دهند و ارزش‌های فرهنگی و معنوی را ترویج کنند.» ایشان همچنین بر لزوم توجه به «مخاطب شناسی» و «بازاریابی» آثار هنری تأکید کردند و فرمودند: «باید بدانیم مخاطب چه می‌خواهد و چگونه می‌توانیم آثارتان را به او عرضه کنیم.»

 سرمایه گذاری در آینده فرهنگی
رهبر شهید انقلاب همواره بر لزوم تولید آثار فاخر و ماندگار در حوزه سینما و تلویزیون تأکید داشته‌اند. ایشان معتقد بودند که آثار هنری می‌توانند نقش مهمی در حفظ و ترویج فرهنگ و ارزش‌های کشورمان ایفا کنند و نسل‌های آینده را با میراث فرهنگی و معنوی ما آشنا کنند. همچنین بر لزوم توجه به کیفیت و محتوای آثار تولیدی تأکید داشتند و خواستار تولید آثاری بودند که بتوانند مخاطبان را به تفکر و تعمق وادارند و آنها را به سمت ارزش‌های والای انسانی هدایت کنند. رهبر شهید انقلاب همچنین بر لزوم استفاده از ظرفیت‌های هنری و زیبایی شناسی در تولید آثار سینمایی و تلویزیونی تأکید داشتند تا آثار تولیدی، هم از نظر محتوا ارزشی باشند و هم از نظر هنری جذاب و گیرا. در پایان، می‌توان گفت که اندیشه‌های شهید آیت ا... خامنه‌ای در حوزه سینما و تلویزیون، راهنمایی‌های ارزشمندی برای هنرمندان و دست اندرکاران این صنعت است. با توجه به این رهنمود‌ها و تلاش برای تحقق اهداف بلندمدت کشورمان، می‌توان سینما و تلویزیون را به ابزاری قدرتمند برای تبیین ارزش ها، دیپلماسی فرهنگی و ایجاد تحول در جامعه تبدیل کرد.