همان‌طور که در طبیعت، آب در صد درجه به جوش می‌آید، در جامعه و انسان هم قانونی هست که از «کوزه همان تراود که در اوست». سخن ترامپ که با استفاده از استعاره عصر حجر گفت می‌خواهد ایران را به عصر حجر برگرداند، چیزی جز تراوش جهان‌بینی و شیوه تفکرش در باب جامعه و سیاست نیست. ترامپ بلوف نمی‌زند و شوخی هم نمی‌کند. استفاده از این استعاره هم تصادفی نیست و از روی لقلقه زبانی ناگهان حرفی از دهانش بیرون نپریده. این افاضات واقعیت ذهن و ضمیرش است. البته اینکه بتواند یا نتواند به این افاضاتش عمل کند مسأله دیگری است. قطعاً با کشور و ملت بزرگی روبه‌روست و  عصر حجری کردن این ملت را تاریخ نشان خواهد داد.
اما چرا عصر حجری کردن ذهن و ضمیر ترامپ است؟ مارک جانسون و جورج لیکاف در شاهکار کلاسیک‌شان «استعاره‌هایی که با آنها زندگی می‌کنیم» اثبات کردند بشر هر استعاره‌ای که می‌سازد و به کار می‌برد «نه تنها در زبان که در اندیشه و عمل ما جاری و ساری است» و این استعاره‌ها «عملکردهای هر روزه ما تا جزئیات را نیز کنترل و هدایت می‌کنند» و حتی مهم‌تر «ساختار آنچه را درک می‌کنیم شکل می‌دهند و چگونگی حرکت ما در جهان و رابطه‌مان با دیگران را تعیین می‌کنند.» با این حساب لیکاف و جانسون به ما یادآور می‌شوند خیلی مراقب مفاهیم و استعاره‌هایی باشیم که به کار می‌بریم. به‌خصوص سیاستمداران باید بی‌نهایت مراقب استعاره‌های‌شان باشند چون ممکن است با هر یک از آنها جان میلیون‌ها انسان و جاندار را بگیرند. مثل چی؟ مثل همین عصر حجر ترامپ. اما  ترامپ این استعاره را از کجا آورد؟ پیش‌تر هم در جنگ ویتنام، جنگ‌سالاران آمریکایی از همین استعاره استفاده کرده بودند. فعلاً کاری به تکرار کاربرد این استعاره در تاریخ جنگ‌های آمریکا ندارم اما می‌خواهم صرفاً ملاحظه مهمی را یادآور شوم. این که استعاره «عصر حجر» ریشه‌اش در ماهیت عصرحجری و فرهنگ جنگ و غارتگری در سنت سیاسی و سیاستمداران آمریکایی دارد.
هاوارد زین، مورخ برجسته در شاهکار ماندگارش «تاریخ آمریکا از ۱۴۹۲ تا ۲۰۰۱»  کتابی در ۹۲۸ صفحه با استناد به انبوه منابع و اسناد و تحقیقات معتبر دانشگاهی این سنت عصرحجری بودن در سیاست آمریکا را از زمان کریستف کلمب در ۱۴۹۲ که پایش به قبیله آراواک در سرزمین آمریکا باز شد و از روی جهل هم تصور می‌کرد به هند آمده تا همین قرن بیست‌ویکم جست‌وجو می‌کند و نشان می‌دهد سنت سیاسی عصرحجری بودن، سیاست غارت و جنگ است. سیاستمداران آمریکایی این سنت را از کریستف کلمب به ارث برده‌اند. کلمب بزرگ‌ترین جانی تاریخ است که برای غارت طلاهای مردمان بومی ساکن در سرزمین به قول خودش «هند غربی» (جایی که بعدها ایالات متحده آمریکا نامیدند) بومیان و تمدن‌های مایاها و آزتک‌ها را نابود و میلیون‌ها بی‌گناه را کشت. هاوارد زین می‌نویسد، این جانی بزرگ در کتاب‌های درسی مدارس آمریکا قهرمان این کشور معرفی می‌شود. هاوارد زین سنت توحش و آدمخواری عصر حجری سیاست و سیاستمداران آمریکایی را در قرن هجدهم و نوزدهم و برده‌داری انبوه رهبران سیاسی آمریکا را به تفصیل شرح می‌دهد، حتی نشان می‌دهد توماس جفرسون، رهبر بزرگ و معنوی و از نویسندگان بیانیه استقلال آمریکا در ۱۷۷۶، خود برده‌دار بزرگی با ۶۰۰ برده بود؛ هر چند داعیه مخالفت با برده‌داری هم داشت و مثلاً آزادی‌خواه بود.
سنت سیاسی عصرحجری به روایت هاوارد زین در قرن بیستم هم ادامه یافت. جزئیاتش را در «تاریخ آمریکا» بخوانید. زین به تفصیل به جنگ آمریکا علیه ویتنام می‌پردازد که از ۱۹۶۴ تا ۱۹۷۲ آمریکا برای غارت و تسلط بر منابع طبیعی منطقه هند و چین به ویتنام حمله کرد و هفت و نیم میلیون تن بمب بر سر ویتنامی‌ها ریخت و همه تلاشش را کرد که ویتنام را به عصر حجر ببرد. بگذریم که عاقبت 
شکست خورد.
دردسرتان ندهم. عصرحجر استعاره‌ای جاری و ساری در سنت سیاسی تمام تاریخ آمریکا دارد و ترامپ هم استثنایی بر این قاعده نیست، بلکه عین قاعده است. البته مردمان آمریکا لزوماً نه تنها موافق این عصرحجری‌ها نیستند بلکه در راهپیمایی چند میلیونی اخیرشان در بیش از ۳ هزار شهر آمریکا از عصرحجری‌ها ابراز تنفر کردند و همچنان می‌کنند. سنت سیاسی عصرحجری عموماً سنت جمهوری‌خواهان است و حتی دموکرات‌های آمریکایی نیز با آن نمی‌توانند کنار بیایند. جامعه مدنی آمریکا دهه‌هاست با این سنت سیاسی عصرحجری کشورشان مبارزه می کنند و متأسفانه توفیق چندانی هم
 نداشته‌اند.
دونالد ترامپ خلف تمام‌عیار همان کریستف کلمب عصرحجری است که اکنون در آسیای غربی دنبال منابع و طلا و در صورت ممکن برده می‌گردد. اینکه بتواند ایران و ایرانیان را مثل خودش عصرحجری کند چیزی است که می‌بینیم در یک ماه و چند روز تجاوزش مردم ما چه حسابی کف دستش گذاشته‌اند. امیدوارم ایرانیان بتوانند ترامپ و همدستانش را از عصرحجر به قرن بیست و یکم بیاورند؛ این آرزوی جامعه مدنی آمریکا و مردم جهان هم هست.