در حافظه موقت ذخیره شد...
یورگن هابرماس در ۹۶ سالگی درگذشت
او که از مهمترین متفکران حوزه اندیشه سیاسی بهشمار میرفت آرا و آثارش در مناقشات فکری در سطح جهان بسیار اثرگذار بود. به دلیل ترجمه بالغ بر 14 کتاب او به زبان فارسی در میان ایرانیان هم متفکری شناخته شده و پر استناد بهشمار میرود. بهویژه دیدگاههای او در زمینه نظریه انتقادی بسیار مورد ارجاع متفکران ایرانی است. رویکرد هابرماس در اغلب پژوهشهایش مبتنی بر «شناختشناسی» است. اما بیش از همه، شهرت علمیاش را از طرح نظریههای «فضای عمومی»، «گفتوگوی انتقادی» و «کنش ارتباطی» بهدست آورده است.
هابرماس در سال ۱۳۸۱ به ایران سفر کرد و در دانشگاههای تهران و شیراز و انجمن حکمت و فلسفه سخنرانی داشت که این جلسات بسیار هم مورد استقبال دانشجویان و روشنفکران ایرانی و اهالی اندیشه قرار گرفت. بعدها تأثیر هابرماس بر روشنفکران ایرانی موضوع کتابی با عنوان «هابرماس و روشنفکران ایرانی» شد که به کوشش مرحوم دکتر سید محمدامین قانعیراد تدوین شد و مشتمل بر مجموعه گفتوگوهایی با روشنفکران برجسته ایرانی درباره هابرماس و دیدگاههای او بود.
اما نکته قابل تأمل درباره این متفکر سرشناس، به اظهارنظرها و موضعگیریهای او در سالهای اخیر برمیگردد که انتقادات بسیاری را متوجه او کرد. چنانکه متفکران بسیاری نسبت به دیدگاههای سیاسی او موضع گرفتند و اظهار کردند که هابرماس نتوانست در مناقشات سیاسی و اجتماعی در طرف درست تاریخ بایستد. او در جنگ غزه در کنار اسرائیل ایستاد بدون آنکه به ریشههای تاریخی اشغالگری، نظام آپارتاید و محاصره غزه توجه کند.
حتی بسیاری از نظریهپردازان جهان از جمله آصف بیات در نامهای به او، مواضع سیاسیاش را نقد کردند و آن را خلاف آموزههای فلسفی و جامعهشناختی خود او دانستند و گفتند که هابرماس در این واقعه نتوانست «شجاعت اخلاقی» بهخرج دهد و خلاف نظریه «گفتوگوی عقلانی» و پروژه «دموکراسی مشورتی» خود موضع گرفته است در حالی که انتظار میرفت او در مقام فیلسوفی که بر زبان، درک مشترک، دموکراسی مشورتی و گفتوگوی آزاد و برابر میان انسانها تأکید دارد، نسبت به رنج دیگران حساس باشد، اما متأسفانه اینگونه نبود.
