افزایش قیمت خودروها از در کارخانه توسط نهادهای مربوطه تأیید رسمی شد و با مجوز قانونی این افزایش قیمت‌ها صورت گرفته است. داستان از افزایش قیمت ایران‌خودرو آغاز شد و حالا خبر افزایش قیمت سایر شرکت‌ها نیز منتشر شده است. در آخرین اخبار افزایش قیمت‌ها، کرمان‌خودرو هم از افزایش قیمت محصولات خود از در کارخانه خبر داد. قیمت نهایی مصرف‌کننده کی‌ام سی T9، چهار میلیارد و 385 میلیون تومان عنوان شده است و ارزان‌ترین خودروی این خودروساز بخش خصوصی یعنی سدان جی4، یک میلیارد و 524 میلیون تومان اعلام شده است.

چرا قیمت‌ها افزایش می‌یابد؟
افزایش قیمت خودرو از درِ کارخانه، دیگر یک خبر غافلگیرکننده نیست، اما وقتی پای خودروسازان خصوصی مثل کرمان موتور و مدیران‌خودرو هم به این موج باز می‌شود، ماجرا ابعاد جدی‌تری پیدا می‌کند. چون برخلاف تصور عمومی، این شرکت‌ها نه مشمول زیان انباشته دولتی‌اند و نه ساختار سنگین خودروسازان بزرگ را دارند؛ پس اگر آنها هم قیمت را بالا می‌برند، باید ریشه را عمیق‌تر جست‌وجو کرد. از سمت خودروساز، واقعیت ساده اما تلخ است: هزینه تولید سریع‌تر از قیمت فروش رشد می‌کند. مواد اولیه، قطعات وارداتی، حمل‌ونقل، دستمزد و حتی هزینه‌های مالی تأمین نقدینگی، همگی تحت تأثیر تورم و نوسان ارز افزایش یافته‌اند. خودروسازی که قیمت فروشش به‌صورت دستوری یا نیمه‌دستوری کنترل شود، در عمل یا تولید را کاهش می‌دهد یا کیفیت را قربانی می‌کند. افزایش قیمت کارخانه، برای بسیاری از شرکت‌ها نه ابزار سودسازی، بلکه راه فرار از زیان است.

تبدیل خودرو به کالای سرمایه‌ای
از سوی دیگر، مصرف‌کننده در موقعیتی متناقض قرار دارد. خریدار می‌بیند قیمت‌ها بالا می‌رود، اما قدرت خریدش ثابت یا حتی کمتر شده. خودرو از کالای مصرفی به دارایی سرمایه‌ای تبدیل شده و هر افزایش قیمت کارخانه، به‌سرعت به بازار آزاد منتقل می‌شود. نتیجه؟ فاصله قیمتی جدید، بی‌اعتمادی بیشتر و عقب‌نشینی تقاضای واقعی.
نکته مهم اینجاست که افزایش قیمت اگر با افزایش تیراژ، شفافیت فروش و حذف رانت همراه نباشد، فقط یک مُسکن کوتاه‌مدت است. خودروساز نفس می‌کشد، اما بازار بیمار می‌ماند. مصرف‌کننده هم احساس می‌کند بارِ ناکارآمدی ساختار، مستقیم روی دوش او افتاده است. در نهایت، افزایش قیمت از درِ کارخانه نه تصمیمی هیجانی است و نه صرفاً حرص سود؛ بلکه نتیجه تلاقی تورم، سیاست‌گذاری ناقص و بازاری است که سال‌هاست تعادل خود را از دست داده است؛ تا این چرخه اصلاح نشود، این خبر باز هم تکرار خواهد شد.

چند دلیل که افزایش قیمت ادامه‌دار خواهد بود
از سوی دیگر باید به این موضوع اشاره کرد که افزایش قیمت الزام بقاست برای خودروسازی نه سودجویی صرف. البته که سودجویی هم در این میان دخیل است ولی وضعیت فعلی خودروسازی به جایی رسیده که فقط الزام بقا و ادامه دارد. دلیل دیگر این است که قیمت‌گذاری کنترل‌شده می‌تواند کیفیت را قربانی کند. مورد سوم این است که افزایش قیمت کارخانه برای بسیاری از شرکت‌ها راه فرار از زیان عملیاتی است.

مصرف‌کننده چرا ضرر می‌کند؟
هم‌زمان با افزایش قیمت خودرو، مصرف‌کننده هم دچار زیان خواهد شد که شامل این موارد است:
 کاهش قدرت خرید
 تبدیل خودرو به کالای سرمایه‌ای
 انتقال فشار ناکارآمدی به خریدار
در پایان این جمله کلیدی را نباید فراموش کنیم: «افزایش قیمت اگر با افزایش تیراژ و حذف رانت نباشد، فقط مُسکن موقت است.»