پیام وزیر فرهنگ و معاون هنری به هجدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر
همزمان با آغاز هجدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر سید عباس صالحی وزیر فرهنگ و مهدی شفیعی معاون هنری پیامهایی را منتشر کردند. در پیام وزیر فرهنگ و ارشاد به هجدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر آمده: هنرهای تجسمی در عصر ما مسئولیتهای اجتماعی و انسانی بسیاری را به عهده دارد. گفتن از موضوعات و معضلات انسانی و اجتماعی از بنمایههای هنر معاصر است و هنرمند خود را ملزم به واکنش نسبت به بحرانهای جامعه میداند. موضوع آب در هجدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر نیز نشان از ایجاد مسئولیت اجتماعی برای هنر در نسبت با یک بحران است. فرهنگ ایرانی و اسلامی برای آب احترام بسیاری قائل است که در آیات و احادیث به روشنی دیده میشود و در فرهنگ عامه مردم این سرزمین نیز آب افزون بر احترام اجتماعی میان مردم، در ذات، امری مقدس است که در قبال آن، فرهنگهای روایی و تجسمی ویژهای شکل گرفته که دعاهای بارانخواهی و قصهها و افسانهها و عروسکهای آب و باران، نمونههایی از آن است.
موضوع آب در جشنواره هنرهای تجسمی، ارتباط مستقیم با تمدن ایرانی دارد. حضور مردم نیز در این دوره از جشنواره هنرهای تجسمی فجر، به واسطه برگزاری کارگاههای بازسازی نمادهای فرهنگی و آیینی، نشانی روشن از یادگارهای تاریخ و فرهنگ ایران زمین است. چرا که نگاهیگذرا در تاریخ هنر ایران نشان میدهد مهمترین اسناد فرهنگی و تاریخی ایران را مردم ساختهاند. این جریان هنری – فرهنگی که با جشنواره هنرهای تجسمی فجر شکل گرفته، متکی بر آموزش عمومی مردم جامعه است. این دوره از جشنواره، واجد نگاهی ملی است که جریان اجتماعی مهمی را ایجاد میکند. هنر به مثابه نیروی محرک اجتماعی وارد میدان میشود و میثاقی نوین را بین هنر و هنرمند و جامعه شکل میدهد که راهی تازه در نگاه به بحرانهای اجتماعی و گشایش آنهاست.
اهمیت این دوره از جشنواره هنرهای تجسمی فجر مسأله فرهنگسازی است که با حضور نیرومند هنر در جامعه و گفتوگوی میان هنرمند با مردم آغاز میشود و بیشک سرمایهای ملی برای توسعه است. امید دارم که هنرمندان با حضور مستمر در جامعه، طرز برخورد تازهای با مسائل بحرانی جامعه مانند آب را به همگان گوشزد کنند. نقطه قوت جشنواره هنرهای تجسمی فجر حضور در سراسر کشور و ملی بودن آن است که با یادآوری فرهنگ نیاکان در رفتار با آب الگوی نوینی را به جامعه ارائه میکند.
پیام معاون امور هنری به هجدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر
جشنوارههای هنری با اعلام موضع در برابر بحرانهای اجتماعی میتوانند نیروی نهفته در هنر را در همراهی با مردم به یک جریان جدی فرهنگی - هنری تبدیل کنند. ازاینرو هجدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر موضوع آب را به عنوان محور کار در نظر گرفته است. همه میدانیم که در جغرافیای سرزمین ما آب، افزون بر یک نعمت الهی، بهدلیل کمآبیها و خشکسالیها به یک کالای استراتژیک بدل شده است و امروز از منظر کلان به عنوان یک مسأله زیستی و تمدنی و اجتماعی باید به آن نگاه کنیم. هنر طبیعتاً در مقابل جامعه مسئولیت دارد و هنگامی که بحرانی رخ میدهد، مسئولیت اجتماعی هنر، پررنگ میشود. جامعه نیز بیواسطه از مردم میخواهد که در این بحرانها از نیروی ذاتی هنر برای ارائه راهحل پیشقدم شود. بازتولید نمادهای فرهنگی و آیینی در جشنوارههای هنری، بویژه جشنواره هنرهای تجسمی فجر در سراسر کشور، که مبتنی بر فرهنگ و زیست تاریخی مردم در هر شهر و دیار است، به معنای نقشآفرینی هنر در مقابل یک بحران زیستی و اجتماعی است.
هنر اگر به تابآوری جامعه در مقابل بحرانها یاری میرساند و در بحرانی مانند کمآبی که زندگی روزمره و توسعه صنعت و کشاورزی را دچار خطر کرده، از سویی هم میتواند شیوههای مدیریت و استفاده صحیح از آب را بر اساس فرهنگ کهن و شیوههای زیست و سبک زندگی نیاکان، به ما یادآوری کند و یا دستکم به اصلاح منطقی شیوههای مصرف بپردازد. این انتظاری است که نخبگان جامعه از هنر دارند. هنرهای تجسمی به دلیل حضور بیواسطه در زندگی انسان، میزان تأثیرگذاری بیشتری در قیاس با هنرهای دیگر دارد. ابزار دسترسی به هنرهای تجسمی در اختیار مردم است و نیاز به واسطه یا رسانه دیگری نیست و هنرهای تجسمی مانند رسانه عمل میکنند و همین ارتباط مستقیم جامعه با هنر، مهمترین ویژگی است که میتوان از آن به نفع ادراک و فهم جامعه استفاده کرد. ایجاد هیجان ملی با حضور مستقیم هنر در جامعه و بیرون کشیدن هنر از گالریها و به میان مردم آمدن هنر، از جمله اهدافی است که جشنواره هنرهای تجسمی فجر بازتعریف کرده و از هنرمندان در جایگاه مربی و آموزشدهنده بهره میگیرد. آموزش عمومی در جشنواره هنرهای تجسمی فجر در این دوره نگاهی ملی است که نیاز به همراهی دستگاههای اجرایی دارد و در این راه بخشهای اجرایی دولت و نهادهای عمومی میتوانند یاریگر جشنواره باشند تا با بیشترین تأثیرگذاری در خدمت یک امر و مسئولیت اجتماعی باشد. معاونت امور هنری با برگزاری جشنوارههای متعدد، خواهان شکلدهی به مسئولیت اجتماعی هنر است که در نهایت به ارادهای برای فرهنگسازی میرسد. فرهنگسازی از طریق هنر در صورت عمومی موجب همافزایی رویدادهای گوناگون و پراکنده میشود و جشنواره هنرهای تجسمی فجر این وظیفه را برعهده دارد تا این وفاق را میان رویدادهایی برقرار کند تا به وحدتی در نمایش هنر و بازتابهای اجتماعی آن دست یابد.

