حدیث حدادی
گروه  اقتصادی

 
بر اساس آمار هفتگی شرکت مدیریت منابع آب ایران، میزان ورودی آب به سدهای کشور از ابتدای سال آبی (اول مهرماه) تا دوم اسفند سال‌جاری به ۱۰.۹۳ میلیارد مترمکعب رسیده است. این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته که ۹.۰۱ میلیارد مترمکعب بود، افزایش ۲۱ درصدی را نشان می‌دهد. با وجود این رشد در ورودی‌ها، وضعیت ذخایر سدها همچنان نگران‌کننده ارزیابی می‌شود.
طبق این گزارش، حجم خروجی آب از سدهای کشور از ابتدای سال آبی تا دوم اسفند ۲۱.۱۴ میلیارد مترمکعب اعلام شده است؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۲۲.۲۰ میلیارد مترمکعب بوده، بنابراین خروجی سدها ۵ درصد کاهش یافته است. با این حال، کاهش خروجی نیز نتوانسته وضعیت مخازن را بهبود دهد و در حال حاضر میانگین پرشدگی سدهای کشور تنها ۴۱ درصد اعلام شده است.
همچنین بر اساس همین آمار، میزان خروجی مصرفی آب از سدها در بازه ابتدای سال آبی تا دوم اسفند ۸.۴۱ میلیارد مترمکعب ثبت شده است. این رقم در سال گذشته ۱۱.۲۹ میلیارد مترمکعب بوده که نشان می‌دهد مصرف آب از سدها نسبت به سال قبل ۲۵ درصد کاهش داشته است؛ کاهشی که بیشتر ناشی از محدودیت منابع بوده تا مدیریت مازاد.
بحرانی‌ترین سد کشور کجاست؟
بررسی وضعیت سدهای کشور نشان می‌دهد برخی مخازن وارد محدوده بحران جدی شده‌اند. در این میان، سد دوستی در استان خراسان رضوی بیشترین اختلاف منفی را نسبت به سال گذشته ثبت کرده است. میزان کاهش ذخیره این سد به ۸۴ درصد رسیده و در حال حاضر تنها ۲ درصد پرشدگی دارد. موجودی مخزن سد دوستی به ۲۱ میلیون مترمکعب کاهش یافته و این سد را در زمره سدهایی با پرشدگی زیر ۱۰ درصد قرار داده است.
در ادامه این فهرست، سد طالقان در استان‌های تهران و البرز قرار دارد که نسبت به سال گذشته ۶۱ درصد کاهش ذخیره را تجربه کرده است. در حال حاضر، میزان پرشدگی این سد ۱۹ درصد و حجم آب موجود در مخزن آن ۸۲ میلیون مترمکعب گزارش شده است.
پس از آن، سد سفیدرود در استان گیلان با ۴۹ درصد کاهش نسبت به مدت مشابه سال گذشته در رتبه سوم سدهای دارای بیشترین افت ذخیره قرار دارد. موجودی مخزن این سد ۱۸۵ میلیون مترمکعب اعلام شده و میزان پرشدگی آن به ۱۷ درصد رسیده است.

سد لار با یک درصد پرشدگی!
بر اساس آمار هفتگی شاخص‌های مهم آب و برق، در رتبه‌های بعدی سدهای وشمگیر، گلستان و بوستان قرار دارند. این سدها در مجموع ۱۱ میلیون مترمکعب آب در مخازن خود دارند و میزان پرشدگی آنها ۱۰ درصد اعلام شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد ذخایر این سدها نسبت به سال گذشته ۴۷ درصد کاهش یافته است.
در ادامه، سد طرق در استان خراسان رضوی با اختلاف منفی ۴۵ درصدی نسبت به سال گذشته و موجودی ۲ میلیون مترمکعبی، تنها ۷ درصد پرشدگی دارد. بر اساس این آمار، کمترین درصد پرشدگی در میان سدهای کشور به سد لار در استان‌های تهران و البرز اختصاص دارد؛ سدی که فقط یک درصد ظرفیت خود را پر دارد و حجم آب موجود در مخزن آن به ۱۰ میلیون مترمکعب رسیده است.
پس از سد لار، سد دوستی بار دیگر در میان کم‌آب‌ترین سدها قرار می‌گیرد. همچنین سد رودبال داراب در استان فارس با ۴ درصد پرشدگی و موجودی ۳ میلیون مترمکعبی در شرایط بحرانی قرار دارد. علاوه بر این، سد طرق در خراسان رضوی و سدهای تنگوئیه سیرجان در استان کرمان و ساوه در استان مرکزی نیز هر کدام تنها ۷ درصد پرشدگی دارند و به ترتیب ۲، ۳ و ۱۸ میلیون مترمکعب آب در مخازن خود ذخیره کرده‌اند. 
فاصله معنادار استان‌ها
با میانگین بلندمدت
بر اساس آمار اعلامی شرکت مدیریت منابع آب ایران، ارتفاع کل ریزش‌های جوی کشور از ابتدای مهر تا یکم اسفندماه سال‌جاری ۱۳۰.۴ میلی‌متر ثبت شده است. این در حالی است که میزان بارندگی در دوره مشابه بلندمدت ۱۳۷.۶ میلی‌متر و در مدت مشابه سال آبی گذشته ۷۷.۱ میلی‌متر بوده است. این ارقام نشان می‌دهد بارش‌های امسال همچنان کمتر از حد نرمال است.
در این میان، استان تهران از جمله استان‌هایی است که فاصله قابل توجهی با میانگین بلندمدت دارد. میزان بارندگی این استان از ابتدای مهر تا یکم اسفند ۷۶.۳ میلی‌متر اعلام شده؛ در حالی که متوسط بارش در دوره بلندمدت ۵۷ ساله ۱۴۳ میلی‌متر بوده و این موضوع از کاهش ۴۷ درصدی بارش‌ها حکایت دارد.
استان مرکزی نیز شرایط مشابهی را تجربه کرده است. میزان بارندگی این استان در سال آبی جاری ۸۰.۷ میلی‌متر ثبت شده؛ در حالی که میانگین بلندمدت آن ۱۴۳ میلی‌متر است و این آمار از کاهش ۴۶ درصدی بارندگی‌ها خبر می‌دهد. پس از آن، استان قم با ثبت ۴۵.۵ میلی‌متر بارش در سال آبی جاری، نسبت به میانگین بلندمدت ۸۴.۷ میلی‌متری خود، ۴۶ درصد کاهش را تجربه کرده است.
در ادامه این جدول، استان‌های قزوین، البرز و همدان قرار دارند. میزان بارندگی این استان‌ها در سال آبی جاری به ترتیب ۹۵.۴، ۱۲۴.۱ و ۱۱۹.۵ میلی‌متر گزارش شده که نسبت به میانگین بلندمدت، کاهش ۴۱، ۳۷ و ۳۳ درصدی را نشان می‌دهد.

قم رکورددار افت بارندگی
مقایسه بارش‌های امسال با سال آبی گذشته نیز نشان می‌دهد استان قم بیشترین کاهش بارندگی را ثبت کرده است. میزان بارش این استان در سال آبی گذشته ۸۰ میلی‌متر بوده و آمارهای جدید از کاهش ۴۳ درصدی بارش‌ها در سال‌جاری حکایت دارد.
در این رتبه‌بندی، استان گیلان با ۲۸ درصد کاهش بارندگی نسبت به سال گذشته در جایگاه دوم قرار دارد. استان قزوین نیز که در سال آبی گذشته ۱۱۶.۲ میلی‌متر بارندگی داشته، امسال تا یکم اسفند با ۱۸ درصد کاهش مواجه شده است. همچنین استان مازندران که سال گذشته ۳۱۴.۱ میلی‌متر بارندگی ثبت کرده بود، در سال آبی جاری با وجود بارش‌های قابل توجه، یک درصد کاهش را تجربه کرده است.